Türkiye'de yenilenebilir enerji kaynaklarının enerji arz güvenliğine etkisi ve 4A boyutu çerçevesinde değerlendirilmesi
The effect of renewable energy resources on energy supply security in Turkey and its evaluation within the framework of 4A dimension
- Tez No: 1001028
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖMER TANJU DURUSOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Enerji, Economics, Energy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası İktisat Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada; yenilenebilir enerji kaynakları ve bu kaynakların enerji arz güvenliğine etkisi jeopolitik, ekonomik, teknolojik ve siyasi riskler bağlamında, literatür taraması, doküman analizi, yürürlükteki mevzuat ve politika belgeleri esas olmak üzere nitel araştırma yöntemi kullanılarak ele alınmıştır. Çalışmada yenilenebilir enerji kaynaklarının genel perspektifi aktarıldıktan sonra tezin ana amacı olan Türkiye'de enerji arz güvenliğinin tesisi için uygulanan kamu plan ve politikaları mevzuat özelinde irdelenmiştir. Akabinde Türkiye'deki ham petrol ve doğal gaz boru hatları ile son yıllarda gelişim gösteren LNG altyapısı irdelenerek bunların enerji arz güvenliğine etkileri tespit edilmiştir. Ayrıca yenilenebilir enerji kaynaklarının 4A boyutu olan mevcudiyet, erişilebilirlik, kabul edilebilirlik ve ekonomiklik unsurları Türkiye özelinde değerlendirilmiştir. Neticede, Türkiye'de yenilenebilir enerji kapasitesindeki artış ile enerji arzında dışa bağımlılığın azalarak özellikle süreklilik ve erişilebilirlik boyutlarının güçlendiği, kamu planlama belgeleri ve teşvik mekanizmaları ile de yerli üretim ve yatırım hacminin arttığı, diğer yandan yenilenebilir enerjinin karbon emisyonlarını düşürerek çevresel olumsuzlukları da bertaraf ettiği, böylece enerji güvenliğinin kabul edilebilirlik boyutunun da güçlenerek sürdürülebilir kalkınma hedefiyle uyumlu bir enerji dönüşümünün ortaya çıktığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla, enerji arz güvenliğinin tesisi için yenilenebilir enerji kaynaklarının 4A boyutunun bütüncül biçimde sağlanabilmesi amacıyla planlama, altyapı yatırımları ve teşvik mekanizmalarının entegre ve uzun vadeli bir perspektifle ele alınması gerektiği değerlendirilmektedir. Türkiye'de enerji arz güvenliğinin güçlendirilmesi amacıyla Yeka, Yekdem modelleriyle şekillenen yenilenebilir enerji yatırımlarının merkezi kamu planlaması ile uzun vadeli projeksiyonlara dayalı olarak yönlendirilmesi ve teşviklerin stratejik önceliklere göre yapılandırılmasına yönelik majör politika önerilerinde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study examines renewable energy sources and their impact on energy supply security in the context of geopolitical, economic, technological, and political risks, using a qualitative research method based on literature review, document analysis, and current legislation and policy documents. After presenting a general perspective on renewable energy sources, the study examines the public plans and policies implemented to establish energy supply security in Turkey, specifically in terms of legislation. Subsequently, the crude oil and natural gas pipelines in Turkey and the LNG infrastructure that has developed in recent years are examined to determine their impact on energy supply security. Furthermore, the 4A dimensions of renewable energy sources—availability, accessibility, acceptability, and affordability—were evaluated specifically for Turkey. Ultimately, it was found that the increase in renewable energy capacity in Turkey has reduced dependence on external energy sources, particularly strengthening the dimensions of continuity and accessibility. Public planning documents and incentive mechanisms have also increased domestic production and investment volume. On the other hand, renewable energy has reduced carbon emissions and eliminated environmental impacts. thus strengthening the acceptability dimension of energy security and resulting in an energy transition consistent with sustainable development goals. Therefore, it is considered necessary to address planning, infrastructure investments, and incentive mechanisms in an integrated and long-term perspective to comprehensively ensure the 4A dimension of renewable energy sources for the establishment of energy supply security. Major policy recommendations have been made regarding the central public planning and long-term projection-based direction of renewable energy investments shaped by the Yeka and Yekdem models, as well as the structuring of incentives according to strategic priorities, with the aim of strengthening energy supply security in Turkey.
Benzer Tezler
- Türkiye'de sektörel enerji tüketimini etkileyen faktörler ve alternatif enerji politikaları
Factors effect sectoral energy consumption in Turkey and alternative energy policies
ALPER YILMAZ
- Türkiye'deki enerji üretiminin verisel analizi ve model geliştirmesi
Data analysis and model development of energy production in Turkey
SEFA YASİN NAMLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
EnerjiÇankaya ÜniversitesiVeri Analitiği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET REŞİT TOLUN
- Hidroelektrik santrallerinde yıllık enerji üretiminin emisyon salınımı farklılıkları açısından biyoenerji ile karşılaştırılması ve küresel ısınmaya olan etkileri
Comparison of annual energy production in hydroelectric plants with bioenergy in terms of emission differences and its effects on global warming
AYKUT KIZKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiSakarya ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENK YAVUZ
- Enerji nakil hatlarının güvenliği bağlamında Suriye'deki PKK\PYD terör örgütlerinin ulaşım güvenliğine etkisi
The effect of the PKK\PYD terrorist organizations in Syria on transportation security in the context of the security of energy transmission lines
TUĞBA ÇAKIROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
UlaşımPolis AkademisiUlaşım Güvenliği ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN SENCER PEKER
- Yenilenebilir enerji kaynağı olarak güneş enerjisinin önemi ve Türkiye'deki gelecek perspektifi
The importance of solar energy as a renewable energy source and its future perspective in Turkiye
RAFIG HUSEYNOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Makine MühendisliğiBursa Teknik ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK KARAGÖZ