Sivas' ın gb' sında yer alan senozoyik yaşlı volkanik kayaçlar ile birliktelik oluşturan sedimanter kayaçların mineralojik - petrografik, jeokimyasal ve petrojenetik özellikleri
Mineralogical, petrographic, geochemical, and petrogenetic characteristics of the cenozoic volcanic rocks and associated sedimentary rocks in the southwestern part of Si̇vas
- Tez No: 1001070
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZMİ OTLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sivas Havzası, Orta Anadolu' daki en önemli Senezoyik havzalardan biri olup, güneyde Toridler ve Neotetis Okyanusu' nun güney kolunun kalıntısı ofiyolitik kayaç topluluğu; kuzeyde Pontidler, Tokat Masifi ve Neotetis Okyanusu' nun kuzey kolunun kalıntısı ofiyolitik topluluk, batı ve kuzeybatıda Kırşehir Masifi ile çevrelenmektedir. Sivas Havzası' nın orta kesimlerinde yer alan ve Alt Orta (?) Miyosen yaşlı Karatepe Volkanitleri, mineralojik-petrografik, jeokimyasal ve petrojenetik özellikleri bakımından incelenmiştir. Sivas Havzası' nı oluşturan birimler, Maestrihtiyen sonrası temel (Kırşehir Masifi ve Torid platformu) üzerine uyumsuzlukla gelmektedir. Çalışma alanında yüzlek veren birimler yaşlıdan gence doğru; Üst Eosen-Alt Oligosen yaşlı Küçüktuzhisar Jipsleri, Oligosen yaşlı Selimiye Formasyonu, Alt Miyosen yaşlı Apa Formasyonu ve üzerinde, bu formasyonun üyesi olan Alt-Orta Miyosen (?) yaşlı Karatepe Volkanitleri, Alt-Orta Miyosen yaşlı Karapınar Jipsleri, aynı yaş aralığında (göreceli olarak daha genç) Alt-Orta Miyosen yaşlı Tatlıcak Formasyonu ve Sarıtepe Jipsleri ile Hocabey Formasyonu yer almaktadır. Bu serinin üzerinde Üst Miyosen-Pliyosen yaşlı İncesu Formasyonu (Derindere Üyesi) ve stratigrafik olarak en üstte ise Kuvaterner yaşlı alüvyonlar yer alır. Karatepe Volkanitleri, olivin bazalt bileşimli kayaçlardan ibaret olup; subalkalin - toleyitik - yüksek Mg' lu toleyid bazalt karakterinde olduğu belirlenmiştir. Olivin bazaltları oluşturan magma kökeni ve bileşimi ise, Okyanus Ortası Sırt Bazaltları (MORB) ve Levha içi (WPG), Levha içi toleyidler ve Levha içi Bazalt karakterli, Levha içi volkanikler olduğu görülmektedir. Eser elementlerin, kayaç/MORB' na göre normalize edilmiş örümcek diyagramında, Ce, Ti ve Y elementlerinde negatif bir anomali izlenmiş ve diğer tüm eser elementlerde ise pozitif bir anomali gözlenmektedir. Bu durum, manto kaynağında küçük ölçekli değişimler, belirgin bir Olivin+klinopiroksen fraksiyonlanması, ve yoğun bir kabuksal kirlenme kaynaklıdır. Levha içi açılmaya bağlı olarak, manto eriyiği, bölgeye (Kırşehir Masifi ve Torid Karbonat Platformu üzerine) yerleşmiştir. Sivas Havzası, Neotetis'in kuzey kolunun kapanmasından sonra, Arap plakası ile Avrasya plakası arasındaki sıkışma ve geç Kretase'deki çarpışma ile şekillenmiştir. Havza oluşumu, Kretase sonunda tektonik çökme ile başlamış, Paleosen ve erken-orta Eosen zamanında gelişimine başlamış bir ön havza olarak düşünülebilir. Havzanın, Pliyosen sırasında Arap ve Avrasya plakalarının yakınsamasından kaynaklanan KKB' ya doğru yönelen sıkışma ile son şeklini aldığı ve Torid Platformu içinde kıta içi bir havza olarak gelişmiş olabileceği ifade edilebilir. Bölgenin bu jeodinamik konumu göz önüne alındığında, Karatepe Volkanitleri, Eosen sonrası yükselime bağlı olarak, kıta içindeki karasal-geçiş ortamında gelişen sedimantasyon ile eş zamanlı olarak açılma rejimi altında (litosferik incelmenin bir sonucu olarak), gelişmiştir.
Özet (Çeviri)
The Sivas Basin is one of the most significant Cenozoic basins in Central Anatolia and is tectonically bounded by the Taurides to the south, the Pontides and Tokat Massif to the north, and the Kırşehir Massif to the west and northwest. This study focuses on the Lower–Middle Miocene (?) Karatepe Volcanics exposed in the central part of the basin and evaluates their mineralogical–petrographic, geochemical, and petrogenetic characteristics. The stratigraphic units of the basin unconformably overlie the post-Maastrichtian basement composed of the Kırşehir Massif and the Tauride carbonate platform. The exposed stratigraphic succession in the study area ranges, from oldest to youngest, from the Upper Eocene–Lower Oligocene Küçüktuzhisar Gypsum through the Oligocene Selimiye Formation and the Lower Miocene Apa Formation to the overlying Lower–Middle Miocene (?) Karatepe Volcanics, which constitute a member of the Apa Formation. This is followed by the Lower–Middle Miocene Karapınar Gypsum and, within the same age interval but relatively younger, the Tatlıcak Formation, Sarıtepe Gypsum, and the Hocabey Formation. The entire succession is overlain by the Upper Miocene–Pliocene İncesu Formation (Derindere Member) and is capped by Quaternary alluvial deposits. The Karatepe Volcanics are composed predominantly of olivine basalts with a subalkaline, tholeiitic, high-Mg basaltic affinity. Geochemical data indicate that the magma source displays characteristics transitional between Mid-Ocean Ridge Basalts (MORB) and within-plate basaltic magmatism. MORB-normalized trace element spider diagrams show negative anomalies in Ce, Ti, and Y, whereas most other trace elements exhibit positive anomalies, suggesting small-scale mantle source heterogeneities, significant olivine + clinopyroxene fractional crystallization, and notable crustal contamination. The tectono-magmatic evolution of the Sivas Basin is closely linked to the closure of the northern branch of the Neotethys Ocean and subsequent compression between the Arabian and Eurasian plates. The Karatepe Volcanics were emplaced under a within-plate extensional regime related to post-Eocene uplift and lithospheric thinning, contemporaneous with continental to transitional sedimentation. These results suggest that the Karatepe Volcanics represent an important record of intracontinental magmatism associated with Cenozoic extensional tectonics in Central Anatolia.
Benzer Tezler
- Yıldızeli (Sivas) GB'sında yer alan plütonik kayaçların petrojenetik korelasyonu
Petrogenetic correlation of plutonic rocks in Yildizeli (SW Sivas)
BURCU ÖZFIRAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Jeoloji MühendisliğiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZMİ OTLU
- Kumarlı-Mısırören (Kangal-Sivas) güneyinde yeralan pliyo-kuvaterner yaşlı volkaniklerin petrolojisi
Petrology of the plio-quaternary volcanics in the south of Kumarli-Misirören (Kangal-Sivas)
SULTAN TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Jeoloji MühendisliğiCumhuriyet ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TANER EKİCİ
- Yıldızeli (Sivas) G-GB'sında yer alan magmatik kayaçların mineralojik-petrografik, jeokimyasal ve petrojenetik incelemesi
Mineralogical-petrographical, geochemical investigation and petrogenesis of magmatic rock at S-SW of Yildizeli (Sivas)
GÖKÇE YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Jeoloji MühendisliğiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZMİ OTLU
- Men Kültüyle ilgili Eskişehir, Afyon, Kütahya ve Pamukkale Arkeoloji müzelerinde bulunan bazı taş eserler
Some monuments concerning the cult of Men from Archaeology museums of Eskişehir, Afyon, Kütahya and Pamukkale
BANU BÜYÜKGÜN