Eskişehir'de kırâat icâzet merasimleri
Qiraah ijazatnamah ceromonies in Eskişehir
- Tez No: 1001210
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖMER MÜFTÜOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İcâzetnâmeler, Osmanlı'dan günümüze bir merasim icrâsıyla takdim edilegelmiştir. Konuyla alakalı ulaşabildiğimiz ilk belge 1318/1902 yılına ait bir icâzet merasimine davet mektubudur. Cumhuriyet döneminde ilk resmi kırâat icâzet merasimi 1975 yılında, Eskişehir'de ise 1995 yılında icrâ edilmiştir. Söz konusu yıldan günümüze (2026) kadar ilki 1995, sonuncusu 2021 yılında olmak üzere Eskişehir'de toplam sekiz kırâat icâzet merasimi düzenlenmiştir. Bu merasimlerde, kırâat ilmi tedrisini başarı ile tamamlayan toplamda 78 kişiye icâzetnâmeleri takdim edilmiştir. Eskişehir'de kırâat ilminin teşekkülü ve sürekliliği Mehmet Sarıcaoğlu ve talebesi Yaşar Tekeli tarafından sağlanmış, icâzet silsilesi de bu kanalla devam etmiştir. Eskişehir'deki kırâat icâzet merasimleri üç bölümde incelenmiştir. Birinci bölümde, icâzet merasimlerinin öncesinde yapılan hazırlıklar detaylandırılmıştır. İkinci bölümde, merasim anına odaklanılarak, merasimlerin her bir aşaması etraflıca gözlemlenip başlıklandırılmıştır. Üçüncü bölümde, icâzet merasiminin tamamlanmasının ardından, yapılan uygulamalar ele alınmıştır. Çalışmamız neticesinde, Eskişehir örneği üzerinden kırâat icâzet merasimlerinin ilmî ve kültürel önemi ortaya konulmuş, aynı zamanda Eskişehir'de kırâat ilmi tedrisinin sürekliliği ile kırâat merasimlerinin geleneksel yönünün en iyi şekilde temsil edildiği tespit edilmiştir. Eskişehir'de yapılan icâzet merasimlerinin, resmî yolla kayıt altına alınmadığı, alınmışsa da korunamadığı görülmüştür. Bireysel arşivler de ya tahrip olmuş ya da bugüne kadar muhafaza edilememiştir. Tez yapılırken icâzet alan talebelerin hayatta olanlarının hepsiyle görüşülmüş, ellerindeki kayıt ve fotoğraflar toplanmıştır. Ayrıca merasimlere katılan misafir kâriler ve protokol üyelerinin de video kayıtlarından ve fotoğraflardan tespiti yapılarak kimlikleri belirlenmiş, merasimlerdeki rolleri vurgulanmıştır. Bu sebeple çalışmamızın kıymetli bir arşiv niteliği taşıyacağı söylenebilir. Bu çalışma sırasında belge ve görüntü temini hususlarında yaşanan zorlukların tekrar yaşanmaması adına ülkemizde gerçekleştirilen bütün icâzet merasimlerinin ilgili kurumlar tarafından kayıt altına alınarak ilgililerin kolayca erişebileceği dijital bir platform kurulması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Ijazah certificates have been presented through the performance of a ceremony from the Ottoman period to the present day. The first document related to this subject that we have been able to access is an invitation letter to an ijazah ceremony dated to the year 1902. Considering the tradition, it is evident that qiraat ijazah certificates have likewise been granted through an organized ceremony. In the Republican period, the first official qiraat ijazah ceremony was held in 1975, while in Eskişehir it was held in 1995. From that year to the present day (2026), a total of eight qiraat ijazah ceremonies have been organized in Eskişehir. In these ceremonies, ijazah certificates were presented to a total of 78 individuals who completed the instruction of the science of qiraat. The formation and continuity of the qiraat discipline in Eskişehir have been shaped through Mehmet Sarıcaoğlu and his student Yaşar Tekeli, and the ijazah lineage likewise continues through this channel. The qiraat ijazah ceremonies in Eskişehir have been examined in three sections. In the first section, the preparations carried out prior to the ijazah ceremonies are detailed. In the second section, focusing on the moment of the ceremony, each stage of the ceremonies is thoroughly observed and categorized under specific headings. In the third section, the practices carried out after the completion of the ijazah ceremony are addressed. As a result of this study, the scholarly and cultural importance of qiraat ijazah ceremonies has been revealed through the example of Eskişehir, and it has been determined that both the continuity of qiraat instruction in Eskişehir and the traditional aspect of qiraat ceremonies are represented in the best manner. It has been observed that the ijazah ceremonies held in Eskişehir were not officially recorded, or, if recorded, were not preserved. Individual archives were either damaged or could not be maintained until the present day. For this reason, it may be stated that this study possesses a valuable archival character. At the same time, it is recommended that all ijazah ceremonies carried out in Türkiye be recorded by the relevant institutions and that a digital platform be established through which these records can be easily accessed by interested parties.
Benzer Tezler
- Cumhuriyet dönemi'nde Eskişehir'de kırâat ilmine yapılan katkılar
Contributions to ilmu'l-qiraah in Eskisehir during the Republican period
FATİH AKKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMER MÜFTÜOĞLU
- Cumhuriyet sonrası Eskişehir'de Kur'an-ı Kerîm ve kıraat öğretimi
Teaching the Holy Qur'an and qiraat in Eskişehir after the Republic
ELİF NUR ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ÖGE
- منهج الإمام أبي نصر القشيري في عرض القراءات في تفسيره“التيسير في التفسير”
İmam Ebu Nasr el-Kuşeyrî'nin et-Teysîr fi't-Tefsîr adlı eserinde kırâatleri arz metodu
AHMAD KAJJE
Doktora
Arapça
2025
DinEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH TOK
- Burhâneddin İbrâhim b. Ömer el-Ca'berî'nin Kitâbu'l-İhtidâ fi'l-Vakf ve'l-İbtidâ adlı eserinin tahkik ve değerlendirmesi
Verification and assesment of Kitâb'u Vasfu'l ihtidâ fi'l Vakf ve'l-Ibtidâ Of Burhâneddin İbrâhim b. Ömer el-Ca'berî
ÖMER ŞİMŞEK
Doktora
Türkçe
2023
DinEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA YILDIRIM
- Tarihi ve kültürel bağlamı itibariyle Kûfe tefsir ekolü (Hicri ilk iki asır)
Kûfe tafsir school with its historical and cultural context (First two centuries of hijri )
FAHRİ ÇAKAN
Doktora
Türkçe
2022
DinEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ RIZA GÜL