Kariyer uyumu, kariyer adanmışlığı, belirsizliğe tahammülsüzlük ve erteleme arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examining the relationships between career adaptability, career engagement, intolerance of uncertainty and procrastination
- Tez No: 1001264
- Danışmanlar: PROF. DR. DAVUT AYDIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yetişkinler üzerinden gerçekleştirilen bu araştırma, bilişsel, duygusal ve davranışsal bir yapı olan belirsizliğe tahammülsüzlük ile hedefe ulaşmada kaynakların etkin kullanılamamasını yansıtan ertelemenin, kariyer uyumu aracılığıyla kariyer adanmışlığı üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma grubunu 18 yaş ve üzeri 698 (521 kadın, 177 erkek) yetişkin oluşturmaktadır. Veriler uygun örnekleme yöntemi kullanılarak yüz yüze ve çevrim içi şekilde toplanmıştır. Araştırmada Kişisel Bilgi Formu, Kariyer Uyum Yetenekleri Ölçeği-Kısa Formu, Kariyer Adanmışlık Ölçeği, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği ve İstemsiz Erteleme Ölçeği kullanılmıştır. Yetişkinlerin belirsizliğe tahammülsüzlük ve erteleme ile kariyer adanmışlığı arasındaki ilişkide kariyer uyumunun aracılık rolü yapısal eşitlik modeliyle (YEM) sınanmıştır. Değişkenler arasındaki doğrudan ilişkiler Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı ile belirlenmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen verilerin istatistiksel analizinde SPSS 26 ve AMOS 24 paket programları kullanılmıştır. Yapılan korelasyon analizi sonucunda kariyer uyumunun; belirsizliğe tahammülsüzlük ve erteleme ile negatif yönde, kariyer adanmışlığı ile pozitif yönde anlamlı ilişkilere sahip olduğu görülmüştür. Ayrıca kariyer uyumunun, belirsizliğe tahammülsüzlük ve erteleme ile kariyer adanmışlığı arasındaki ilişkide tam aracılık rolü üstlendiği belirlenmiştir. Bu doğrultuda belirsizliğe tahammülsüzlük ve ertelemenin kariyer uyumunu negatif yönde yordadığı; kariyer uyumunun ise kariyer adanmışlığı üzerinde güçlü ve anlamlı bir pozitif etkiye sahip olduğu saptanmıştır. Yetişkinlerin kariyer adanmışlığının cinsiyete göre anlamlı bir fark gösterip göstermediğini belirlemek için Bağımsız Örneklem t testi; yaş grupları, eğitim düzeyi ve çalışma durumu değişkenlerine göre farklılığı incelemek amacıyla Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda yetişkinlerde kariyer adanmışlığının cinsiyet, yaş grupları, eğitim düzeyi ve çalışma durumu açısından anlamlı bir fark gösterdiği saptanmıştır. Elde edilen bulgular, alanyazın çerçevesinde tartışılarak araştırmacılara ve uygulayıcılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study conducted with adults aims to examine the effects of intolerance of uncertainty, defined as a cognitive, emotional, and behavioral construct, and procrastination, which reflects the inefficient use of resources in goal attainment, on career engagement through the mediating role of career adaptability. The study group consisted of 698 adults aged 18 and above (521 women, 177 men). Data were collected through convenience sampling using both face-to-face and online procedures. The Personal Information Form, Career Adapt-Abilities Scale–Short Form, Career Engagement Scale, Intolerance of Uncertainty Scale, and Procrastination Scale were used as data collection instruments. The mediating role of career adaptability in the relationship between intolerance of uncertainty, procrastination, and career engagement was tested using Structural Equation Modeling (SEM). Direct relationships among the variables were examined using the Pearson Product-Moment Correlation Coefficient. Statistical analyses were conducted using SPSS 26 and AMOS 24 software programs. The results of the correlation analysis indicated that career adaptability was negatively associated with intolerance of uncertainty and procrastination, and positively associated with career engagement. Furthermore, career adaptability was found to fully mediate the relationship between intolerance of uncertainty, procrastination, and career engagement. Accordingly, intolerance of uncertainty and procrastination negatively predicted career adaptability, whereas career adaptability had a strong and significant positive effect on career engagement. An Independent Samples t-test was conducted to examine whether career engagement differed by gender, and a one-way analysis of variance (ANOVA) was performed to investigate differences according to age groups, education level, and employment status. The findings revealed that career engagement differed significantly in terms of gender, age groups, education level, and employment status. The results were discussed within the framework of the relevant literature, and implications for researchers and practitioners were presented.
Benzer Tezler
- Exploring the effect of career commitment in school to work transition: College graduates' career commitment and career adaptability
Okuldan işe geçiş sürecinde kariyer adanmışlığının etkisini incelemek: Üniversite mezunlarının kariyer adanmışlığı ve kariyer uyumu
ŞEVVAL ÖZKAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimTed ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. OLCAY YILMAZ
- İşe adanmışlığın kişi-örgüt uyumu üzerindeki etkisi
The effect of job engagement on person-organization fit
HANDE ENDİRLİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeNuh Naci Yazgan Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEREN AYDEMİR
- Öğretim elemanlarının örgütsel bağlılık düzeylerinin değerlendirilmesi (Giresun Üniversitesi örneği)
Organizational commitment level assessment of academicians (Giresun University example)
AYŞAD GONCA GÜNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimCumhuriyet ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. SONER DOĞAN
- Ücretli çalışan mimarların işyeri mutluluğu ve farklı kariyer evrelerinde iş tatminini etkileyen faktörler
Workplace happiness of wage worker architects and the determinants of job satisfaction at different career stages
SEZER SAVAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRAH ACAR
- Crafting sustainable careers: Exploring the interplay between contextual and individual determinants
Sürdürülebilir kariyerler şekillendirmek: Bağlamsal ve bireysel faktörler arasındaki etkileşimin incelenmesi
EREN KILIÇ
Doktora
İngilizce
2024
İşletmeGebze Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN KİTAPÇI
PROF. DR. MEHMET ŞAHİN GÖK