Türkiye' de yapılmış olan birinci basamak sağlık hizmetlerinde hasta memnuniyeti çalışmalarının sistematik derlemesi
Patient satisfaction with primary health care services in Turkiye: A systematic review
- Tez No: 1001368
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYLİN BAYDAR ARTANTAŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Hasta memnuniyeti, Patient satisfaction
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hasta memnuniyeti, birinci basamak sağlık hizmetlerinin kalitesini değerlendirmek için kritik bir sonuç göstergesi olup, hastaların hizmet sunumu, erişilebilirlik ve klinik yeterliliğe ilişkin algılarını yansıtmaktadır. Türkiye'de birinci basamak sağlık hizmetlerine yönelik memnuniyeti inceleyen çok sayıda çalışma bulunmasına rağmen, bu kanıtların kapsamlı bir sentezi eksiktir. Bu sistematik derleme, Türkiye'deki birinci basamak sağlık hizmetlerinde hasta memnuniyetinin boyutlarını, belirleyicilerini ve ilişkili faktörlerine ilişkin kanıtları sentezlemeyi, metodolojik desenleri ve ölçüm heterojenliğini belirlemeyi ve politika ve uygulama iyileştirmesi için kanıta dayalı rehberlik sağlamayı amaçlamaktadır. Araştırma, PRISMA 2020 kılavuzuna uygun olarak yürütülmüştür. PubMed, Google Scholar ve TurkMEDLINE veri tabanlarında 2000-2024 dönemini kapsayan sistematik bir arama gerçekleştirilmiştir. Yetişkin popülasyonda birinci basamak hasta memnuniyetini inceleyen, hakemli dergilerde yayımlanmış orijinal araştırmalar dahil edilmiştir. Toplam 10.538 kayıt taranmış ve 45 çalışma derlemeye dahil edilmiştir. Genel memnuniyet düzeyi yüksek olmakla birlikte, değerlendirilen popülasyona göre belirgin farklılıklar göstermektedir. Hekimle etkileşim kalitesi ve mahremiyet en yüksek memnuniyet alanlarını oluştururken; erişilebilirlik ve fiziki ortam temel memnuniyetsizlik kaynaklarıdır. Alt boyut düzeyinde, hekimin dinlemesi ve empati göstermesi en tutarlı olumlu tema; telefonla ulaşım güçlüğü ise en tutarlı olumsuz tema olarak belirlenmiştir. Sosyodemografik değişkenler en sık araştırılan ancak en heterojen bulgular üreten grup olmuştur. Buna karşın, sağlık okuryazarlığı memnuniyetle en tutarlı pozitif ilişkiyi gösteren belirleyici olarak öne çıkmıştır. Sonuç olarak, Türkiye'de birinci basamak hasta memnuniyeti, hekimin kişilerarası becerileri ile sistemin yapısal kapasitesi arasındaki gerilimle şekillenmektedir. Bulgular,“İletişimi Koru – Erişimi Güçlendir – Kapsamlılığı Görünür Kıl”stratejik çerçevesinin politika geliştirmede yol gösterici olabileceğini düşündürmektedir. Memnuniyetin gerçek belirleyicilerini ortaya koymak için, hekim ve kurum özelliklerini de modele dahil eden çok değişkenli analitik çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Patient satisfaction is a critical outcome indicator for evaluating the quality of primary healthcare services. Despite numerous studies examining satisfaction with primary healthcare in Turkey, a comprehensive synthesis of this evidence is lacking. This systematic review aimed to synthesize evidence on the dimensions, determinants, and associated factors of patient satisfaction in primary healthcare services in Turkey, identify methodological patterns, and provide evidence-based guidance for policy improvement. Following PRISMA 2020 guidelines, a systematic search was conducted in PubMed, Google Scholar, and TurkMEDLINE databases for the period 2000-2024. Original research articles examining adult patient satisfaction in primary care were included. Study selection and methodological quality assessment were performed by two independent researchers. A total of 45 studies were included in the review. Overall satisfaction was high but varied by population. Satisfaction dimensions revealed a contrast between interpersonal and structural components: physician interaction and privacy showed the highest satisfaction, while accessibility and physical environment were the primary sources of dissatisfaction. Physician's empathy was the most consistent positive theme, whereas difficulty in telephone access was the most consistent negative theme. Health literacy emerged as the most consistent positive determinant. Only 19% of findings were derived from multivariate analyses, indicating significant methodological gaps. In conclusion, patient satisfaction in primary care in Turkey is shaped by the tension between the physician's interpersonal skills and the system's structural capacity. The findings suggest that the strategic framework of“Preserve Communication – Strengthen Access – Make Comprehensiveness Visible”can guide policy development. To identify the true determinants of satisfaction, multivariate analytical studies incorporating physician and facility characteristics are needed.
Benzer Tezler
- Aile hekimliği uygulamasında hasta memnuniyet düzeyi: Denizli uygulaması
The patient satisfaction level in the family medicine practice: Denizli case
TANCU SÖYLEYİCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Kamu YönetimiPamukkale ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü
YRD. DOÇ. DR. NACİ KARKIN
YRD. DOÇ. DR. SÜLEYMAN YAMAN KOÇAK
- Teletıp ile birinci ve üçüncü basamak sağlık hizmetlerinin entegrasyonu: Uzaktan kardiyoloji konsültasyonunda hasta ve hekim deneyimleri
Integration of primary and tertiary healthcare services through telemedicine: Patient and physician experiences in remote cardiology consultations
ALİ DEMİRBAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık BakanlığıAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLÇİN ÖZKAN ONUR
- The family medicine practice in Turkey from the perspectives of the physicians within the framework of neo-liberalism
Hekimlerin bakış açısından ve neo-liberalizm çerçevesinde Türkiye'de aile hekimliği pratiği
ZEYNEP DENİZ ŞEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Siyasal BilimlerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET OKYAYUZ
- Ankara'da bir aile hekimliği birimine kayıtlı 40-69 yaş aralığındaki kadın hastaların son iki yıllık mamografi sonuçları ve doktor önerisinin mamografi yaptırmaya etkisi
Mammography outcomes over a two-year period and the influence of physician recommendations on screening adherence among women aged 40–69 registered at a family medicine unit in Ankara
SAYNUR DİLEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL KASIM
- Türkiye'de göçmen sağlığı hizmetleri & bir merkez örneği
Immigrant health services in Turkey & example of a center
TUĞBA BABACAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TARIK EREN YILMAZ