Orhan Pamuk'un“Benim Adım Kırmızı”adlı eseri ile John Fowles'ın“Büyücü”adlı eserinde postmodernizm ve mistisizm: Karşılaştırmalı bir analiz
Postmodernism and mysticism in Orhan Pamuk's novel“Benim Adım Kırmızı”and John Fowles' novel“The Magus”: A comperative analysis
- Tez No: 1001417
- Danışmanlar: PROF. DR. SÜLEYMAN BAŞARAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Karşılaştırmalı Edebiyat, Comparative Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Batman Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Karşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Başta edebiyat dünyasında olmak üzere, sanat, heykel, mimari, müzik ve resim gibi alanlarda ortaya çıkan postmodernizmin ve insanlık tarihi kadar eski olmakla birlikte günümüze kadar gelmiş (semavi kaynaklı olan ve olmayan) bütün dini inanışların temelini oluşturan“mistisizm”in tanımsal bağlamda çeşitlilik gösterdiği açıktır. Zikredilen bu farklılık sebebiyle özellikle edebiyat dünyasında, yazarların ilgili kavramları farklı amaçlar doğrultusunda ve farklı şekillerde eserlerinde işledikleri görülmektedir. Bu çalışmanın temel araştırma konusunu teşkil eden araştırma sorularına yakın akademik çalışmaları temsil eden; Postmodernizmin Orhan Pamuk'un Romanlarındaki Yansımaları, The Fantastic in the Magus by John Fowles, Orhan Pamuk'un Benim Adım Kırmızı Romanında Renk Metaforu, John Fowles' Fiction and The Poetics of Postmodernism, An Analysis of Hyperreality in John Fowles' The Magus and Paul Auster's Moon Palace, Benim Adım Kırmızı'da“Mutlakın Deneyimi, Büyük Bilinç, Kutulmuş Bilinç ve Sanat Bilinci gibi akademik çalışma başlıkları bulunmaktadır. Ancak Orhan Pamuk'un ”Benim Adım Kırmızı“ adlı eseri ile John Fowles'ın ”Büyücü“ adlı eserini postmodernizm ve mistisizm gibi tematik bağlamlarda karşılaştırmalı bir analiz yöntemiyle ele alan herhangi bir çalışma olmadığı için ilgili başlık altında akademik bir çalışma yaparak, gelecekte; konuya ilişkin akademik çalışmalar yapmaya karar veren edebiyat araştırmacılarının çalışmalarına yardımcı olmasını ümit ederek bu konuda akademik bir araştırma yapmaya karar verdim. Bu tez kapsamında; Türk edebiyatı yazarlarından olan Orhan Pamuk'un ”Benim Adım Kırmızı“ adlı eseri ile İngiliz edebiyatı yazarlarından olan John Fowles'ın ”Büyücü“ adlı eserinde postmodernist anlatım teknikleri ile mistik temaların işlenişi ve iç içe geçiş şekilleri karşılaştırmalı bir analiz yöntemiyle irdelenmiştir. Bu çalışma; tamamen farklı kültürel özelliklere ve farklı tarihi geçmişe sahip iki farklı yazar olan Orhan Pamuk ile John Fowles'ın, modernizmin geleneksel yazım kurallarını ve yaklaşım tarzını ellerinin tersiyle iterek postmodernist bir bakış açısıyla din olgusu, edebiyat, hayatın genel manası, toplumsal yapı, özgülük, toplumsal ve bireysel psikoloji gibi konuları mistik tema ile bağlayarak kurgu eserlerinde ne şekilde yansıttıklarını konu edinmektedir. Bu çalışma dahilinde; ilgili eserlerden alınan doğrudan alıntılar üzerinde karşılaştırmalı bir mukayese yapılmak suretiyle postmodernist yaklaşımın temel unsurlarını teşkil eden çoklu bakış açısı, metinlerarasılık, gerçek hayatın kurgusal hayat ile olan ilişkisi, yazarların eserlerdeki metne ve olay örgüsüne müdahil oldukları ve kendileriyle birlikte okuyucuyu da dahil ettikleri açık bir şekilde ortaya konulmuştur. Mistik noktada ise; Doğu'nun ve Batı'nın sahip olduğu dini inanış motiflerinin, esrarlı kişiliklere ve yaşam biçimlerine sahip olan karakterlerin, eserde, gerçek anlamları dışında farklı anlamları yansıtan sembolik ve imgesel unsurlar ele alınmıştır. Çalışma dahilinde yapılan karşılaştırmalı analiz sonucunda, Orhan Pamuk'un ”Benim Adım Kırmızı“ adlı eserinde Osmanlı döneminde yaygın olan minyatür sanatı ve İslami bakış açısı ile harmanlanan tasavvufi ortam oluşturularak postmodern bakış açısı, kurgulanmış oyunlarla iç içe geçirilmiştir ve bu şekilde orijinal İslami tasavvuf anlayışı ile günümüz İslami tasavvuf anlayışı postmodern bir bakış açısıyla yeniden masaya yatırılmıştır. John Fowles'ın ”Büyücü" adlı eserinde ise; ruhsal bunalımlar, belirsizlikler ve gerilimler üzerinden okuyucuya sunulan mistik temalar, bilimin ve mantığın açıklayamadığı doğaötesi konuların hem okuyucu hem de eserdeki karakterler tarafından sorgulanması ile birleştirilmektedir. Bu şekilde her iki yazar da oldukça başarılı bir postmodernist yaklaşım sergileyerek modernizmin ötesinde eserler vermek surtiyle mistik temalar bağlamında oldukça derin bir atmosfer yaratarak okuyucuyu ilgili eserlerin içerisine çekmekte ve onu olay örgüsünün bir parçası haline getirmektedirler.
Özet (Çeviri)
It's clear that the postmodernist approach basically emerging in the area of art, sculpture, architecture, music and painting and the idea of mysticism dating back to the beginning of the history of humanity, varies in terms of definition. As of these varieties; especially in literature, authors studied on so called notions in different ways for different purposes. There are many literary and academic studies akin to the research title of this work such as Postmodernizmin Orhan Pamuk'un Romanlarındaki Yansımaları, The Fantastic in the Magus by John Fowles, Orhan Pamuk'un Benim Adım Kırmızı Romanında Renk Metaforu, John Fowles' Fiction and The Poetics of Postmodernism, An Analysis of Hyperreality in John Fowles' The Magus and Paul Auster's Moon Palace, Benim Adım Kırmızı'da“Mutlakın Deneyimi, Büyük Bilinç, Kutulmuş Bilinç ve Sanat Bilinci, yet; a research title analiysing Orhan Pamuk's ”Benim Adım Kırmızı“ and John Fowles' ”The Magus“ based on the themes of postmodernism and mysticism using a comperative analysis method is not available. For that, I decided to make a comperative research on the literary works mentioned above expecting to highlight the path for the researchers to come. In this study; ”Benim Adım Kırmızı“ written by Turkish author Orhan Pamuk and ”The Magus“ by English author John Fowles have been analysed in a comperative approach based on postmodernist narration techniques and mystic discourses and also on how the mentioned techniques and discourses have been integrated into each other. This study also discusses the manner of approach of the authors aforementioned of how they handled and integrated religion, literature, the meaning of life, the societal structure, independence, individual and societal physiology with mystic discourses in their literary fictional works. In this study, it has been clearly pointed out that; the postmodernist approach comprising multiple point of views, intertextuality, the relation of fictional life with real life constructs the main frame of the relevant literary works and that the authors intervene the plot of the mentioned novels and incorporate the reader in that plot. In terms of mysticism; the authors focused on the symbolic and imaginative meanings of religious motives belonging to East and West and the hidden meanings of the characters who have mysterious life styles. As a consequence of this comperative study it can be asserted that; in Orhan Pamuk's novel ”Benim Adım Kırmızı“, the mystic atmosphere created by integrating miniature craft in Ottoman era with İslamic point of view, the postmodern approach and the fictional plays have been mingled with each other. Thus, the original mystic point of view of Islam and the modern one have been re-discussed. In ”The Magus"; the mystic themes (based on physiological depression and ambiguities) presented to the reader are integrated with questioning supernatural events and cases which are impossible to be explained scientifically and rationally. In this way, both of the authors create postmodern literary works with profound mystic atmosphere providing the reader to be a part of these literary works.
Benzer Tezler
- Rusça'ya çevirisi yapılan Orhan Pamuk'un“Benim Adım Kırmızı”romanında çeviri problemleri
Translation problems in Orhan Pamuk's novel translated i̇nto Russian“My Name is Red”
PINAR DİLEKÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Batı Dilleri ve EdebiyatıKafkas ÜniversitesiRus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. HURŞİT İSAYEV
- Intertextualityas strategy in Orhan Pamuk's fiction: Testing the limits of international recognition
Orhan Pamuk'un kurmacasında metinlerarasılık: Uluslararası tanınırlığın sınırlarını test etmek
FATOŞ IŞIL CİHAN
Doktora
İngilizce
2016
Karşılaştırmalı EdebiyatKıng's College LondonKarşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı
DR. ROSA MUCIGNAT
- Türkçe geniş zaman kullanımının Litvancada veriliş biçimleri
Lithuanian equivalents of Turkish aorist
JOVITA DUDOITYTE
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiYabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KUTHAN KAHRAMANTÜRK
- Orhan Pamuk'un Benim Adım Kırmızı adlı eserinde yer alan“Ben”kavramına hermeneutik bir yaklaşım
A hermeneutics approach to the concept of“Ego”that appears in My Name is Red by Orhan Pamuk
HALE SEVAL
- Orhan Pamuk'un“Benim Adım Kırmızı”adlı eserinde işlevlerine ve yapılarına göre devrik yapılar
Inverted sentences from structural and functional point in the Orhan Pamuk's masterpiece“My Name is Red”
ERKAN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Türk Dili ve EdebiyatıUşak ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET AKÇATAŞ