Diyaliz hastalarında kabızlığın potasyum düzeyi üzerine etkisinin araştırılması
Interplay of constipation and hyperkalemia: Assessment of fecal potassium excretion in dialysis patients
- Tez No: 1001663
- Danışmanlar: PROF. DR. YUNUS ERDEM
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Nefroloji, Nephrology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Diyaliz hastalarında hiperkaleminin yüksek prevalansı ve mortalite ile anlamlı ilişkisi göz önüne alındığında, bu popülasyonda kabızlığın hiperkalemi yönetiminde potansiyel etkisinin tanınması ve yönetimi önemlidir. Bu çalışmada, diyaliz hastalarında kabızlık ve fekal potasyum atılımının hiperkalemi ile olan etkisi incelenmiş ve hiperkaleminin belirleyicileri çok boyutlu şekilde değerlendirilmiştir. Çalışma; tek merkezli, kesitsel bir çalışma olup toplam 107 diyaliz hastası (91 hemodiyaliz, 16 periton diyalizi) çalışmaya dahil edilmiştir. Hastalar, son üç ay içerisindeki ortalama serum potasyum düzeylerine göre normokalemik (<5.0 mEq/L) ve hiperkalemik grup (≥5.0 mEq/L) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Kabızlık şiddeti, Kabızlık Ciddiyet Ölçeği ile dışkı formları ise Bristol Dışkı Formu Ölçeği kullanılarak incelenmiştir. Dışkı örneklerinden potasyum ölçülmüş; rezidü renal fonksiyona sahip hastalarda ise 24 saatlik idrar analiz edilmiştir. HD hastalarında hiperkalemi prevelansı %35.2, PD hastalarında %6.3 olarak saptanmıştır. Hiperkalemik hastalarda serum bikarbonat düzeyleri anlamlı olarak daha düşük (p < 0.001) bulunmuş, diyaliz yeterliliği (Kt/V, p =0.016) ve rezidüel böbrek fonksiyonu da azalmıştır(p = 0.012). Fekal potasyum atılımı normokalemik ve hiperkalemik gruplar arasında anlamlı farklılık göstermemiştir (p= 0.5). Kabızlık; HD hastalarında %47.3, PD hastalarında %12.5 bulunmuştur(p=0.009). Hiperkalemik grupta kolonik inersiya skoru yüksek bulunmuştur (p=0.026). Kabızlık şiddeti serum potasyumu ile pozitif korelasyon gösterse de bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p =0.53). Fekal potasyum ve idrar potasyumu arasında çok güçlü negatif bir korelasyon saptanmıştır (r = –0.898, p=0.002). Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde, Kt/V (OR: 0.233, p=0.02) ve bikarbonat düzeyi (OR: 0.835, p=0.01) hiperkalemi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkisi olduğu gösterilmiştir. Sonuç olarak, fekal potasyum atılımının diyaliz hastalarında hiperkalemiyi kompanse etmekte tek başına yeterli olmadığı; bu hasta grubunda rezidüel renal fonksiyonun korunmasının önem kazandığı ve hiperkalemi yönetiminde diyaliz yeterliliği ile asitbaz dengesinin öncelikli parametreler olarak ele alınması gerektiği vurgulanmaktadır. Çalışmamız, diyaliz hastalarında hiperkalemi yönetiminde kabızlık gibi gastrointestinal sorunların da eş zamanlı ve bütüncül bir yaklaşımla ele alınmasının önemini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Given the high prevalence of hyperkalemia and its significant association with mortality in dialysis patients, recognizing and managing the potential impact of constipation on hyperkalemia control in this population is essential. In this study, the effects of constipation and fecal potassium excretion on hyperkalemia were investigated, and the determinants of hyperkalemia were evaluated comprehensively. This single-center, cross-sectional study included a total of 107 dialysis patients (91 hemodialysis, 16 peritoneal dialysis). Patients were classified as normokalemic(<5.0 mEq/L) or hyperkalemic(≥5.0 mEq/L based on their average serum potassium levels over the past three months. Constipation severity was assessed using the Constipation Severity Instrument (CSI), and stool forms were evaluated with the Bristol Stool Form Scale. Potassium levels were measured from stool samples, and 24-hour urine analyses were performed in patients with residual renal function. The prevalence of hyperkalemia was 35.2% in HD patients and 6.3% in PD patients. Serum bicarbonate levels were significantly lower in hyperkalemic patients (p < 0.001), and dialysis adequacy (Kt/V, p = 0.016) and residual kidney function (p = 0.012) were also decreased. Fecal potassium excretion did not differ significantly between normokalemic and hyperkalemic groups (p = 0.5). Constipation was observed in 47.3% of HD patients and 12.5% of PD patients (p = 0.009). The colonic inertia score was higher in the hyperkalemic group (p = 0.026). Although constipation severity showed a positive correlation with serum potassium, this difference was not statistically significant (p = 0.53). A very strong negative correlation was found between fecal potassium and urinary potassium levels (r = –0.898, p = 0.002). Multivariate logistic regression analysis demonstrated that Kt/V (OR: 0.233, p = 0.02) and bicarbonate levels (OR: 0.835, p = 0.01) had statistically significant effects on hyperkalemia. In conclusion, fecal potassium excretion alone is insufficient to compensate for hyperkalemia in dialysis patients; the preservation of residual renal function is crucial, and dialysis adequacy along with acid-base balance should be prioritized in hyperkalemia management. Our study highlights the importance of simultaneously and holistically addressing gastrointestinal issues such as constipation in the management of hyperkalemia in dialysis patients.
Benzer Tezler
- Hemodiyaliz hastalarında vasküler kalsifikasyon ve arteriyel distensibilite ile ilişkisi
Vascular calcification in patients with hemodialysis and its relationship between arterial distensibility
UFUK AVCIOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıAnkara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. GÖKHAN NERGİZOĞLU
- Kronik periton diyaliz modelinde mezenkimal kök hücre transplantasyonunun ultrafiltrasyon yetersizliği üzerine etkisi
Effect on ultrafiltration failure of mecenchymal stem cell transplantation in chronic peritoneal dialysis rat model
FUNDA BAŞTUĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıErciyes ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZÜBEYDE GÜNDÜZ
- Diyaliz hastalarında E vitamini tedavisinin anemi, eritrosit ostomatid frajilite, antioksidanlar, lipid peroksidasyonu ve lipid profili üzerine etkileri
The effects of vitamin E therapy on anemia, erytrocyte osmotic fragility, antioxidants, lipid peroxidation and lipid profile among dialysis patients
ATİLLA ÜZÜM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2000
NefrolojiTrakya Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SANİYE ŞEN
- Diyaliz hastalarında dispeptik semptomlar ve Sisaprid'in etkinliği
Dyspeptic symptoms in dialysis patients and Cisapride efficacy
R. HAKAN KOMİTOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1999
NefrolojiErciyes Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMER ÖZBAKIR