Tip 2 diabetes mellituslu bireylere öğrendiğinianlat yöntemiyle verilen insülin eğitiminin psikolojik insülindirenci ve insülin tedavisi öz yönetimine etkisi
Effect of insulin education given to individuals with Type 2 diabetes mellitus with the teach back method on psychological insulin resistance and insulin treatment self-management
- Tez No: 1001747
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA KÖROĞLU ÇAMDEVİREN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Diabetes Mellitus, Psikolojik İnsülin Direnci, İnsülin Öz-Yönetimi, İnsülin Eğitimi, Öğrendiğini Anlat Yöntemi, Diabetes Mellitus, Psychological Insulin Resistance, Insulin Self-Management, Insulin Education, Teach-back Method
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Tip 2 Diabetes Mellitus (DM) tanısı almış bireylerde“öğrendiğini anlat”yöntemiyle verilen insülin eğitiminin psikolojik insülin direnci ve insülin tedavisine ilişkin öz-yönetim becerilerine etkisini belirlemek amacıyla yürütüldü. Araştırma, müdahale ve kontrol gruplu ön test-son test yarı deneysel desenle gerçekleştirilmiştir. Çalışma, bir devlet hastanesinin diyabet eğitim polikliniğine başvuran ve insülin tedavisi alan toplam 60 bireyle (müdahale=30, kontrol=30) yürütüldü. Veri toplama aracı olarak, Katılımcı Bilgi Formu, Psikolojik İnsülin Direnci Ölçeği ve İnsülin Tedavisi Öz-Yönetim Ölçeği kullanıldı. Müdahale grubuna, dört modülden oluşan, bireysel katılımlı“öğrendiğini anlat”temelli insülin eğitimi uygulandı. Araştırma kapsamında elde edilen verilerin analizinde IBM SPSS Statistics 25.0 paket programı kullanıldı. Tanımlayıcı istatistiklere ek olarak, gruplar arası karşılaştırmalar için bağımsız örneklemler t-testi, grup içi karşılaştırmalar için bağımlı örneklemler t-testi ve kategorik değişkenler için Ki-Kare testi kullanıldı. Araştırma bulgularına göre, ön test puanlarında gruplar arasında anlamlı fark bulunmazken, son test puanlarında müdahale grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı düzeyde fark (p<0.05) saptandı. Psikolojik insülin direnci, destekleyici, bilişsel, davranışsal ve duyuşsal boyutlarda müdahale grubunda belirgin iyileşmeler gözlendi. İnsülin tedavisi özyönetim becerileri anlamlı düzeyde gelişmiş, Cohen's d etki büyüklüğü hesaplamaları büyük ve çok büyük düzeyde etkiyi göstermiştir. Glisemik kontrol göstergelerinden HbA1c ve açlık kan şekeri değerlerinde müdahale grubunda istatistiksel olarak anlamlı düşüşler kaydedildi. Lipid profili açısından LDL kolesterol düzeylerinde düşüş görülürken, HDL ve total kolesterolde gruplar arası fark anlamlı bulunamadı(p>0.05). Kan basıncı (sistolik ve diyastolik) değerlerinde her iki grupta da zamanla düşüş gözlense de gruplar arası anlamlı fark saptanmadı. Sonuç olarak,“öğrendiğini anlat”yöntemiyle verilen eğitim, Tip 2 diyabetli bireylerde hem psikolojik hem de fizyolojik düzeyde olumlu etkiler yaratıp, bireylerin insülin tedavisine yönelik dirençlerini azaltarak öz-yönetim becerilerini arttırdığı gözlemlendi. Bu yöntemin eğitim programlarında kullanımı önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to determine the effect of insulin education given using the“tell me what you learned”method on psychological insulin resistance and self-management skills related to insulin treatment in individuals diagnosed with Type 2 Diabetes Mellitus (DM). The research was carried out using a pre-test-post-test quasi-experimental design with intervention and control groups. The study was conducted with a total of 60 individuals (intervention=30, control=30) who applied to the diabetes education policlinic of a state hospital and received insulin treatment. The Participant Information Form, the Psychological Insulin Resistance Scale, and the Insulin Treatment Self-Management Scale were used as data collection tools. The intervention group was given insulin education based on individual participation, consisting of four modules, using the“tell me what you learned”method. IBM SPSS Statistics 25.0 software package was used to analyze the data obtained within the scope of the research. In addition to descriptive statistics, independent samples t-test was used for between-group comparisons, dependent samples t-test for within-group comparisons, and Chi-Square test for categorical variables. According to the research findings, while there was no significant difference between the groups in pre-test scores, a statistically significant difference (p<0.05) was found in favor of the intervention group in post-test scores. Significant improvements were observed in the intervention group in the psychological dimensions of insulin resistance, supportive, cognitive, behavioral, and affective aspects. Self-management skills for insulin therapy improved significantly, and Cohen's d effect size calculations showed large and very large effects. Statistically significant decreases were recorded in HbA1c and fasting blood glucose values, which are glycemic control indicators, in the intervention group. In terms of lipid profile, a decrease was observed in LDL cholesterol levels, while no significant difference was found between the groups in HDL and total cholesterol (p>0.05). Although a decrease was observed in blood pressure (systolic and diastolic) values over time in both groups, no significant difference was found between the groups. In conclusion, it was observed that education delivered using the“explain what you have learned”method had positive effects on individuals with Type 2 diabetes at both psychological and physiological levels, reducing their resistance to insulin treatment and increasing their self-management skills. The use of this method in educational programs is recommended.
Benzer Tezler
- Tip 2 diabetes mellituslu hastalarda nefropati ve ACE gen polimorfizmi arasındaki ilişkilerin araştırılması, serum nitrik oksit metabolitleri ve plazma homosistein düzeylerinin ölçülmesi
Başlık çevirisi yok
SEVDA DİLEK DÜZGÜN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2004
BiyokimyaFırat ÜniversitesiBiyokimya ve Klinik Biyokimya Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. BİLAL ÜSTÜNDAĞ
- Tip 2 Diabetes mellituslu bireylerde insülin cihazı memnuniyeti ile öz yönetim arasındaki ilişki
The relationship between insulin device satisfaction and self-management in individuals with type 2 Diabetes mellitus
EBRU YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikÇankırı Karatekin ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI TOK ÖZEN
- Kronik periodontitisi olan tip-2 diabetes mellituslu veya sistemik olarak sağlıklı bireylerde başlangıç periodontal tedavinin resistin ve IL-1β seviyeleri üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of initial periodontal therapy on resistin and IL-1β levels in type-2 diabetes mellitus or systemically healthy subjects with chronic periodontitis
YAPRAK KALKAN
Doktora
Türkçe
2017
Diş HekimliğiMarmara ÜniversitesiPeriodontoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAŞAK DOĞAN
- Sağlıklı bireylerle tip 2 diyabetes mellituslu bireylerin periapikal durumunun ve endodontik tedavi kalitesinin karşılaştırılması
Comparation of periapical status and endodontic treatment quality in healthy individuals and TYPE 2 diabetics patients
VOLKAN DİNÇ
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2016
Diş HekimliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiEndodonti Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE DİLJİN KEÇECİ
- Rutin hemodializ hastaları ve diabetes mellituslu hastalarda serum angiopoietin ilişkili büyüme faktörü düzeyleri
Serum levels of angiopoietin-related growth factor in diabetes mellitus and chronic hemodialysis
SEMRA ÖZKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıCumhuriyet Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FÜSUN GÜLTEKİN