Oryantal tipi tütünde (nicotiana tabacum L.) farklı kurutma yöntemleri ve çevrenin bazı morfolojik özellikler ile kaliteye etkisi
Effects of different curing methods and environment on some morphological traits and quality of oriental type tobacco
- Tez No: 1001867
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA ALİ KAYNAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Kür yöntemi, Morfolojik özellikler, Nicotiana tabacum, Çevre, Curing method, Morphological properties, Nicotiana tabacum, Environment
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Ege Bölgesinde yetiştirilen Oryantal tipi tütünlerde farklı kurutma yöntemleri ve çevrenin bazı morfolojik özellikler ile kaliteye etkisini belirlemek için yapılmıştır. Çalışma, 2022 ve 2023 yıllarında 3 farklı lokasyonda Denizli, Manisa ve Uşak illerindeki üretici tarlasında yürütülmüştür. Çalışma tesadüf parselleri deneme desenine göre beş tekerrürlü olarak kurulmuştur. Çalışmada bölgenin standart çeşitlerinden Birlik 124 çeşidi materyal olarak kullanılmıştır. Tütünler dip, ana ve uç yapraklar olmak üzere üç el hasat (kırım) yapılarak, geleneksel yöntem (ızgara), file (vento) ve elek usulü olmak üzere üç kurutma yönteminde kurutulmuştur. Çalışmada, yaprağın morfolojik özellikleri, kimyasal özellikleri, verim değerleri, yaprakta ekzpertiz işlemi ile kurutma yöntemlerinde maliyet analizi yapılmıştır. Araştırmada, bitki boyu değerleri 78,52-131,20 cm, yaprak sayısı 36,08-40,26 adet/bitki, yaprak eni 5,08-12,45 cm, yaprak boyu 9,11-25,68 cm, çap oranı %1,90-2,16, yaş yaprak verimi 294,40-1.353,60 kg/da, kuru yaprak verimi 75,76-272,80 kg/da, su kayıp oranı %72,49-86,76, nikotin içeriği % 0,196-1,598, toplam indirgen şeker oranı % 2,11-14,88, toplam azot oranı % 1,868-3,120, klor oranı %0,052-0,838, kül oranı %16,839-23,259, randıman oranı %0,01-86,00 arasında değişmiştir. Çalışmada, yıllar arasında bitki boyu, yaprak eni, yaprak boyu, çap oranı, yaş ve kuru yaprak verimi, su kaybı, klor miktarı ve randıman yönünden farkın önemli olduğu tespit edilmiştir. Çevreler arasında bitki boyu, yaprak sayısı, yaprak eni, yaprak boyu, yaş ve kuru yaprak verimi, su kaybı, nikotin içeriği, toplam indirgen şeker oranı, toplam azot oranı, klor miktarı ve randıman yönünden farkın önemli olduğu saptanmıştır. Eller arasında yaprak eni, yaprak boyu, nikotin içeriği, toplam indirgen şeker oranı, toplam azot oranı, klor miktarı, kül oranı ve randıman yönünden farkın önemli olduğu belirlenmiştir. Kurutma yöntemleri arasında ise kuru yaprak verimi, su kaybı ve randıman yönünden önemli oranda farklılık olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada, tütünün morfolojik, kimyasal ve ekspertiz özellikleri göz önüne alındığında Manisa lokasyonunda yetiştirilen tütünlerin daha kaliteli, Uşak lokasyonunda yetiştirilen tütünlerin kalitesinin daha düşük olduğu, geleneksel ve file kurutma yönteminin ekspertiz özellikleri açısından en kaliteli olduğu tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to evaluate the effects of different curing methods and environmental conditions on various morphological characteristics and quality parameters of Oriental-type tobacco cultivated in the Aegean Region of Türkiye. The research was conducted during the 2022 and 2023 growing seasons in farmers' fields located in Denizli, Manisa and Uşak province. The experiment was designed as a completely randomized design with five replications. The cultivar Birlik 124, a standard variety in the region, was used as the plant material. Tobacco leaves were harvested in three primings (bottom, middle, and upper leaves) and cured using three different methods: the traditional rack curing method, net (vento machine) curing, and wire screen curing. The study evaluated leaf morphological characteristics, chemical properties, yield parameters, leaf grading (expert evaluation), In the study, plant height ranged from 78.52 to 131.20 cm; the number of leaves varied between 36.08 and 40.26 leaves per plant; leaf width ranged from 5.08 to 12.45 cm; leaf length from 9.11 to 25.68 cm; diameter ratio from 1.90 to 2.16%; fresh leaf yield from 294.40 to 1353.60 kg da; cured leaf yield from 75.76 to 272.80 kg da; water loss ratio from 72.49 to 86.76%; nicotine content from 0.196 to 1.598%; total reducing sugar content from 2.11 to 14.88%; total nitrogen content from 1.868 to 3.120%; chlorine content from 0.052 to 0.838%; ash content from 16.839 to 23.259%; and yield index (quality/grading) ranged between 0.01 and 86.00%. Significant differences were observed between years for plant height, leaf width, leaf length, leaf width-to-length ratio, fresh and cured leaf yield, moisture loss, chlorine content, and grading yield. Environmental conditions significantly affected plant height, number of leaves, leaf width and length, fresh and cured leaf yield, moisture loss, nicotine content, total reducing sugars, total nitrogen, chlorine content, and grading yield. Significant differences among primings were determined for leaf width, leaf length, nicotine content, total reducing sugars, total nitrogen, chlorine content, ash content, and grading yield. Curing methods showed significant effects on cured leaf yield, moisture loss, and grading yield. Considering the morphological, chemical, and expert evaluation characteristics of tobacco in this study, it was determined that tobacco grown in the Manisa region exhibited higher quality, whereas tobacco grown in the Uşak region showed lower quality. Moreover, traditional and net-curing methods were identified as producing the highest quality based on expert evaluation criteria.
Benzer Tezler
- Seçilmiş üstün özellikli basma tip tütün (Nicotiana tabacum L.) hatlarının genotip X çevre interaksiyonları
Genotype X environment interactions of basma type tobacco (Nicotiana tabacum L.) lines selected for superior characteristics
DURSUN KURT
Doktora
Türkçe
2019
ZiraatTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜNGÖR YILMAZ
- Bir döşeme süslemesi örneği olarak istanbul apartman karoları
Başlık çevirisi yok
TUNCAY GEZGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Sanat Tarihiİstanbul Teknik ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKNUR KOLAY
- Oryantal tütünde (Nicotiana tabacum L.) hasat sonrası farklı kurutma sistemlerinin verim ve kalite özelliklerine etkileri
The effects of different curing methods after the harvest on yield and quality parameters of oriental tobacco (Nicotiana tabacum L.)
HÜSEYİN VAKIF MERCİMEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
ZiraatGaziosmanpaşa ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜNGÖR YILMAZ
- Oryantal tütünde sırt-karık mikro havza yağmur su hasadı ve destek sulama uygulamalarının verim ve kalite üzerine etkisi
The effect of ridge and furrow micro catchment rainwater harvesting and supplementary irrigation applications on yield and quality in oriental tobacco
EDA ÇİMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
ZiraatTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiBiyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET MURAT CÖMERT
- Azotlu gübrelemenin iki oryantal tütün çeşidinde su kullanım randımanı, karbon izotop kompozisyonu ve bazı fotosentez parametreleri üzerindeki etkileri
Effects of nitrogen on water use efficiency, carbon isotope discrimination and some photosynthetic parameters in two oriental tobacco cultivar
MEHMET ŞENBAYRAM