Açık ocak madenciliğinin bitki örtüsü tahribatı üzerindeki çevresel etkilerinin uzaktan algılama yöntemleriyle izlenmesi
Monitoring the environmental impacts of open-pit mining on vegetation degradation using remote sensing methods
- Tez No: 1001876
- Danışmanlar: DOÇ. DR. LÜTFİYE KARASAKA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeodezi ve Fotogrametri, Geodesy and Photogrammetry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Konya Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Açık ocak madenciliği, dünya genelinde doğal kaynakların çıkarılmasında yaygın olarak kullanılan bir yöntem olmakla birlikte, bitki örtüsünün tahribi, toprak yapısının bozulması ve ekolojik dengenin zarar görmesi gibi önemli çevresel etkilere neden olmaktadır. Bu yüksek lisans tezinin amacı, açık ocak madenciliği faaliyetlerinin bitki örtüsü üzerindeki çevresel etkilerini uzaktan algılama (UA) ve coğrafi bilgi sistemleri (CBS) teknikleri kullanarak mekânsal ve zamansal olarak izlemek ve değerlendirmektir. Bu kapsamda çalışma alanı olarak Türkiye'de açık ocak madenciliğinin yoğun olarak gerçekleştirildiği Manisa ili Soma ilçesi seçilmiş; Landsat 7, Landsat 8 ve Sentinel-2 uydu verileri kullanılarak 2012–2025 yılları arasındaki değişimler analiz edilmiştir. Bitki örtüsündeki değişimlerin belirlenmesi amacıyla Normalize Edilmiş Bitki Örtüsü İndeksi (NDVI) başta olmak üzere NDWI, MNDWI, NDBSI ve uzaktan algılama tabanlı ekolojik indeksler (RSEI ve MRSEI) hesaplanmıştır. Analizler Google Earth Engine (GEE) platformu kullanılarak gerçekleştirilmiş, elde edilen indeksler yardımıyla madencilik faaliyetlerinin ekolojik etkileri nicel olarak ortaya konulmuştur. Ayrıca, uzun dönemli değişimlerin belirlenmesi amacıyla Mann-Kendall trend analizi ve Sen'in eğim yöntemi uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlar, açık ocak madenciliğinin yoğunlaştığı alanlarda bitki örtüsü yoğunluğunda ve ekolojik kalite göstergelerinde belirgin azalmalar meydana geldiğini göstermektedir. Buna karşılık, madencilik faaliyetlerinin azaldığı veya rehabilitasyon uygulamalarının gerçekleştirildiği bölgelerde bitki örtüsünde kısmi toparlanmalar gözlemlenmiştir. Ekolojik bozulmanın özellikle maden sahalarının merkezinde yoğunlaştığı, çevresel etkilerin zaman içerisinde mekânsal olarak yayıldığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak bu tez, açık ocak madenciliğinin bitki örtüsü üzerindeki çevresel etkilerini uzaktan algılama ve CBS tabanlı yöntemlerle nesnel olarak ortaya koymakta; elde edilen bulgular maden sahalarının çevresel izlenmesi, rehabilitasyon planlanması ve sürdürülebilir madencilik uygulamalarına yönelik karar süreçlerine bilimsel katkı sağlayabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Open-pit mining is a widely used method for the extraction of natural resources worldwide; however, it causes significant environmental impacts such as the degradation of vegetation cover, deterioration of soil structure, and disruption of ecological balance. The objective of this master's thesis is to monitor and evaluate the environmental impacts of open-pit mining activities on vegetation cover both spatially and temporally by using remote sensing (RS) and geographic information system (GIS) techniques. In this context, the Soma district of Manisa Province, where open-pit mining activities are intensively conducted in Türkiye, was selected as the study area. Temporal changes between 2012 and 2025 were analyzed using Landsat 7, Landsat 8, and Sentinel-2 satellite data. To determine the variations in vegetation cover, the Normalized Difference Vegetation Index (NDVI) was primarily employed, along with NDWI, MNDWI, NDBSI, and remote sensing-based ecological indices (RSEI and modified RSEI approaches). The analyses were performed using the Google Earth Engine (GEE) platform, and the ecological impacts of mining activities were quantitatively demonstrated through the derived indices. In addition, Mann–Kendall trend analysis and Sen's slope method were applied to determine long-term changes. The results indicate that there are significant reductions in vegetation density and ecological quality indicators in areas where open pit mining is concentrated. On the other hand, partial recoveries in vegetation have been observed in areas where mining activities have decreased or rehabilitation practices have been carried out. It has been determined that ecological degradation is particularly concentrated at the centers of mining sites and that environmental impacts tend to expand spatially over time. In conclusion, this thesis objectively demonstrates the environmental impacts of open-pit mining on vegetation through remote sensing and GIS-based methods; the findings indicate that they can provide scientific contributions to decision-making processes for the environmental monitoring of mining sites, rehabilitation planning, and sustainable mining practices.
Benzer Tezler
- Land use land cover change analysis of Afşi̇n Elbi̇stan coal basin with two different classification methods
Afşin Elbistan kömür havzasının iki farklı sınıflandırma yöntemi ile arazi örtüsü kullanımı değişim analizi
İLKE ARICAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Maden Mühendisliği ve MadencilikOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAFİZE ŞEBNEM DÜZGÜN
- Maden ocaklarında peyzaj onarımı ve planlarının hazırlanması: Kastamonu-Devrekani örneği
Preparation of lnadscape retoration/rehabilitation/reclamation and plan of mining areas in the case of Kastamonu-Devrekani
MERVE KALAYCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Peyzaj MimarlığıDüzce ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN UZUN
- Açık kömür ocaklarında çevresel etki değerlendirmesi ve doğa onarım çalışmalarının Milas-Sekköy açık kömür ocağı örneğinde irdelenmesi
Enverimental impact assesment for strip coal mining and land reclamation case study : Milas-Sekköy strip coal mine
NEVİN AKPINAR
Doktora
Türkçe
1994
Peyzaj MimarlığıAnkara ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF.DR. HAYRAN ÇELEM
- Assessment of dewatering requirements for Çaldağ nickel mine in Western Turkey
Batı Türkiye?de yer alan Çaldağ nikel madeni sahası için susuzlaştırma gereksinimlerinin değerlendirilmesi
ÇİĞDEM CANKARA
Yüksek Lisans
İngilizce
2011
Jeoloji MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Bölümü
PROF. DR. HASAN YAZICIGİL
- Bucak yöresine ait bir kireçtaşı ocağında Fine-Kinney metoduyla risk değerlendirilmesi
Risk evaluation by Fine-Kinney method at a limestone quarry in Bucak province: A case study
BETÜL SELEN İVGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Mühendislik BilimleriSüleyman Demirel ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HALİM CEVİZCİ