Ankara Beytepe Höyük Geç Kalkolitik Çağ ve Erken Tunç Çağı seramiği
The Late Chalcolithic and Early Bronze Age ceramics of Ankara Beytepe Mound
- Tez No: 1001886
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YİĞİT HAYATİ ERBİL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Arkeoloji, Archeology
- Anahtar Kelimeler: Ankara-Beytepe, Erken Tunç Çağı, Kalkolitik Dönem, Orta Anadolu bölgesi, Seramikler, Ankara-Beytepe, Early Bronze Age, Chalcolithic Period, Central Anatolian region, Ceramics
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Arkeoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arkeoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora tezi, Beytepe Höyük'te yüzey araştırmaları sırasında ele geçen seramik buluntuları Geç Kalkolitik Çağ'dan Erken Tunç Çağı'na geçiş süreci kapsamında değerlendirmektedir. Orta Anadolu'nun kuzeybatısında, Ankara Havzası içerisinde yer alan Beytepe Höyük, sınırlı ölçekli bir yerleşim olmasına karşın, dördüncü binin son çeyreği ve üçüncü bin yıl boyunca bölgede izlenen yerel seramik üretim geleneklerini ve kültürel etkileşimleri anlamaya yönelik önemli veriler sunmaktadır. Çalışmanın temel veri grubunu, sistematik yüzey araştırmaları sonucunda belgelenen çanak-çömlek parçaları oluşturmaktadır. Stratigrafik kazı verilerinin bulunmaması nedeniyle değerlendirmeler; kapların tipolojik, morfolojik ve teknolojik özellikleri üzerinden yürütülmüştür. Beytepe Höyük'ün Geç Kalkolitik Dönem seramik repertuarı, çoğunlukla elle şekillendirilmiş, kalın cidarlı, iri mineral katkılı, sınırlı yüzey işlemesine sahip ve günlük kullanım ile depolama amaçlı kaplardan oluşmaktadır. Bu özellikler, Ankara Havzası ve yakın çevresindeki çağdaş yerleşimlerde izlenen yerel seramik geleneğiyle güçlü paralellikler sunmaktadır. Karşılaştırmalı analizler, Beytepe Höyük'ün izole bir yerleşim olmadığını; Orta Anadolu iç kesimleri, Orta Karadeniz ve İç Batı Anadolu'daki yerleşimlerle sınırlı ve seçici ilişkiler kurduğunu ortaya koymaktadır. Tipolojik benzerlikler özellikle açık formlu çanaklar ve belirli çömlek tiplerinde yoğunlaşırken, bezeme tercihleri ve üretim standartları bölgesel farklılıkları yansıtmaktadır. Seramik verileri, Geç Kalkolitik Dönem'e ait bazı kap tiplerinin Erken Tunç Çağı formlarının erken öncülleri olduğunu göstermekte; bu durum Beytepe Höyük'te kültürel sürecin ani bir kopuştan ziyade, yerel dinamiklerle şekillenen kademeli bir dönüşümle gerçekleştiğine işaret etmektedir. Sonuç olarak Beytepe Höyük seramik repertuarı, Orta Anadolu'nun kuzeybatısında yerel üretim sürekliliğini ve sınırlı bölgesel etkileşimi yansıtan dinamik bir kültürel çerçeve sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This PhD dissertation evaluates the ceramic assemblage recovered through systematic surface surveys at Beytepe Höyük within the framework of the transition from the Late Chalcolithic to the Early Bronze Age. Located in the northwestern part of Central Anatolia within the Ankara Basin, Beytepe Höyük represents a small-scale settlement that nevertheless provides significant data for understanding local ceramic production traditions and regional interactions during the fourth and third millennia BC. The primary dataset of the study consists of pottery fragments documented during surface surveys. Due to the absence of stratified excavation contexts, the analysis relies on typological, morphological, and technological characteristics of the vessels. The Late Chalcolithic ceramic repertoire at Beytepe Höyük is dominated by hand-made vessels with thick walls, coarse mineral temper, limited surface treatment, and forms mainly associated with daily use and storage. These features closely parallel the local ceramic traditions observed at contemporary settlements in the Ankara Basin and its immediate surroundings. Comparative analyses indicate that Beytepe Höyük was not an isolated settlement but participated in limited and selective interactions with sites in Central Anatolia, the Central Black Sea region, and Inner Western Anatolia. Typological similarities are particularly evident in open bowls and certain jar forms, while variations in decoration and production standards reflect regional distinctions. The ceramic evidence suggests that several vessel types dating to the Late Chalcolithic period functioned as early precursors to Early Bronze Age forms. This pattern indicates that cultural change at Beytepe Höyük was not characterized by an abrupt break, but rather by a gradual transformation shaped by local dynamics. In conclusion, the ceramic assemblage from Beytepe Höyük reflects a dynamic cultural framework defined by continuity in local production practices and limited regional interaction in northwestern Central Anatolia.
Benzer Tezler
- Ankara/Beytepe saksağan, pica pica pica L. (corvidae; aves) populasyonu ile ilgili biyo-ekolojik araştırmalar
Başlık çevirisi yok
LEVENT SALİH TURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
ZoolojiHacettepe ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLHAMİ KİZİROĞLU
- Ankara/Beytepe serçe populasyonları (passer domesticus L. ve passer montanus L.) ile ilgili biyolojik çalışmalar
Beitrag zum biologischen untersuchungen der populationen von zwei sperlingsarten (passer domesticus L. und passer montanus L.) in Ankara/Beytepe)
ALİ ERDOĞAN
- Ankara Beytepe Asker Hastanesi'ne periyodik muayene amacıyla başvuran 20-50 yaş arası askeri personelde koroner risk etmenleri ve metabolik sendrom sıklığı
Frequency of coronary risk factors and metabolic syndrome in military personnel between 20 and 50 years old applied to Ankara Beytepe Military Hospital for periodic physical examination
CEM BARÇIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
KardiyolojiAnkara ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM ÇÖL
- Ankara- Beytepe çevresindeki bazı ötücü kuşların populasyon dalgalanmaları üzerine araştırmalar
Researches on population fluctuatings of some passerine birds in the vicinity of Ankara – Beytepe
CİHANGİR KİRAZLI
- Alacaatlı-Beytepe ve Kösrelik (Ankara) çevrelerindeki mesozoyik yaşlı çökellerin stratigrafik ve paleontolojik verilerinin karşılaştırması
Stratigraphical and paleontological correlation of mesozoic aged sediments between Alacaatli-Beytepe and Kosrelik (Ankara)
HAKAN ÖZKELEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Jeoloji MühendisliğiAnkara ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHİTTİN GÖRMÜŞ