Yetişkin bireylerin beslenme bilgi düzeyleri ile besin ögesi ve kafein tüketimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between nutrition knowledge levels and nutrient and caffeine intakes of adult
- Tez No: 1001962
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HACER ALATAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Besin ögeleri, Beslenme, Beslenme alışkanlıkları, Beslenme bilgisi, Kafein, Yetişkinler, Nutritional components, Nutrition, Nutritional habits, Nutrition knowledge, Caffeine, Adults
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, yetişkin bireylerin beslenme bilgi düzeyleri ile besin ögesi alımları ve kafein tüketimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya 19–65 yaş arası gönüllü 341 yetişkin birey dahil edilmiştir. Veriler; sosyo-demografik özellikler, antropometrik ölçümler ve beslenme alışkanlıklarını içeren Tanıtıcı Anket Formu, Yetişkinler İçin Beslenme Bilgi Düzeyi (YETBİD) ölçeği ve 3 günlük besin tüketim kayıt formu kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Bireylerin yaş ortalaması 34,19±9,13 yıl, BKİ ortalaması 23,64±3,35 kg/m²'dir. Bireylerin kafein tüketimi incelendiğinde erkeklerin günlük ortalama kafein alımının 113,76±58,29 mg, kadınların ise 109,49±58,89 mg olduğu bulunmuştur. Temel Beslenme Bilgisi (TBB) puan ortalaması 76,28±8,50, Besin Tercihi Bilgisi (BTB) puan ortalaması ise 46,93±4,93 olup, her iki puan da yüksek düzeydedir.“Günlük Uygulanan Besin Tercihinin Doğru Olduğunu Değerlendirme Durumu”puanlarındaki artışın erkeklerde kolesterol alımında %17,3 artış, çoklu doymamış yağ alımında %19,1 ve omega-6 alımında %18,7 azalış; kadınlarda C vitamini alımında %15,8 artış ve omega-6 alımında %15,8 azalış ile ilişkili olduğu belirlenmiştir (p<0,05). YETBİD'in“Beslenme Bilgisi ve Besin Sağlık Bilgisi”puanlarındaki artışın erkeklerde enerji alımında %25,5, karbonhidrat alımında %22,7, protein alımında %25,8, doymuş yağ alımında %16,1, lif alımında %17,5, çözünebilir lif alımında %18,7 artış, E vitamini alımında %25,6, tiamin alımında %20,7, niasin alımında %20,2, sodyum alımında %17,4, demir alımında %18,3, çinko alımında %16,3 ve bakır alımında %17,9 azalış; kadınlarda karbonhidrat alımında %16,5, yağ alımında %23,4, doymuş yağ alımında %17,3, tekli doymamış yağ alımında %27,4 ve tiamin alımınında %16,5 azalış ile ilişkili olduğu belirlenmiştir (p<0,05). YETBİD alt faktör puanları ile kafein alımı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Bu bulgular, beslenme bilgisinin tek başına sağlıklı beslenme davranışını belirlemede yeterli olmadığını; kafein tüketiminin ise beslenme bilgisiyle ilişkili olmayan bağımsız bir tüketim davranışı olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the relationship between nutrition knowledge levels, nutrient intakes, and caffeine consumption among adult individuals. The study sample consisted of 341 volunteer adults aged between 19 and 65 years. Data were collected through face-to-face interviews using a Descriptive Questionnaire Form covering sociodemographic characteristics, anthropometric measurements, and dietary habits, the Nutrition Knowledge Level Scale for Adults (NKLSA), and three-day dietary intake records. The mean age of the participants was 34.19 ± 9.13 years, and the mean body mass index (BMI) was 23.64 ± 3.35 kg/m². When caffeine consumption was evaluated, the mean daily caffeine intake was 113.76 ± 58.29 mg in men and 109.49 ± 58.89 mg in women. The mean score of Basic Nutrition Knowledge (BNK) was 76.28 ± 8.50, while the mean score of Food Preference Knowledge (FPK) was 46.93 ± 4.93, indicating that both knowledge domains were at a high level. An increase in the score of“Evaluation of the Correctness of Daily Applied Food Choices”was found to be associated with a 17.3% increase in cholesterol intake, a 19.1% decrease in polyunsaturated fat intake, and an 18.7% decrease in omega-6 fatty acid intake in men, whereas in women it was associated with a 15.8% increase in vitamin C intake and a 15.8% decrease in omega-6 fatty acid intake (p < 0.05). Moreover, increases in the“Nutrition Knowledge and Food–Health Knowledge”subscale scores of the NKLSA were associated in men with higher intakes of energy (25.5%), carbohydrates (22.7%), protein (25.8%), saturated fat (16.1%), dietary fiber (17.5%), and soluble fiber (18.7%), while being associated with lower intakes of vitamin E (25.6%), thiamine (20.7%), niacin (20.2%), sodium (17.4%), iron (18.3%), zinc (16.3%), and copper (17.9%). In women, higher scores were associated with lower intakes of carbohydrates (16.5%), total fat (23.4%), saturated fat (17.3%), monounsaturated fat (27.4%), and thiamine (16.5%) (p < 0.05). No statistically significant association was found between NKLSA subscale scores and caffeine intake (p > 0.05). These findings indicate that nutrition knowledge alone may not be sufficient to determine healthy dietary behaviors, and that caffeine consumption represents an independent dietary behavior that is not directly related to nutrition knowledge levels.
Benzer Tezler
- Tip 2 diyabetli yetişkinlerin diyet kalitesi ve beslenme bilgi düzeyleri ile beslenme durumları arasındaki ilişki
The relationship between diet quality and nutritional knowledge levels and nutritional status of adults with Type 2 diabetes
SENA ÇELEBİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikSanko ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EFSUN KARABUDAK
- Yetişkin bireylerde beslenme bilgi düzeyi ve yeni besinlere karşı korkunun değerlendirilmesi
Nutrition knowledge level for grown up individual and evaluation of food neophobia
HATİCE BOLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Beslenme ve DiyetetikBahçeşehir ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CAN ERGÜN
- Beslenme danışmanlığı alan ve almayan bireylerin beslenme bilgi düzeyi ve sürdürülebilir beslenmeye yönelik davranışlarının karşılaştırılması
Comparison of nutritional knowledge level and sustainable nutrition behaviors of individuals who received and did not receive nutritional counseling
İREM ÖZİPEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikHaliç ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEYDA OKUDU
- Spor merkezi üyelerinin beslenme durumu ile depresyon skorları, fiziksel aktivite düzeyleri ve vücut bileşimlerinin belirlenmesi
Determination of the nutritional status, depression scores, physical activity levels, and body composition of fitness center members
BÜŞRA NUR AYDIN KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikSelçuk ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU BAYRAK
- Yetişkin kadınlarda beslenme durumu,antropometrik ölçümler ve kan lipit profiliarasındaki etkileşimin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
TUĞBA NUR GÜLAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Beslenme ve DiyetetikDogu Akdenız Unıversıtesı-Eastern Medıterranean UnıversıtyPROF. DR. ALİ HAKAN ULUSOY