Menopoz döneminin uyku ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of menopause on sleep and quality of life
- Tez No: 1001964
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZLEM KARABULUTLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kafkas Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, menopoz döneminin uyku ve yaşam kalitesine olan etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı tasarımda yapılmıştır. Araştırma, Kasım 2024 – Haziran 2025 tarihleri arasında Kafkas Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Kadın Hastalıkları ve Doğum polikliniğine menopoz tedavisi için başvuran kadınlar üzerinde yapılmıştır. Araştırma olasılıksız rastlantısal örnekleme yöntemi ile seçilen, araştırmaya katılmayı kabul eden 403 kadın ile yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında“Kişisel Bilgi Formu”,“Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi”ve“Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçesi”kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; yüzdelik dağılımlar, verilerin normallik varsayımına uygunlukları“Kurtosis”ve“Skewness”kat sayıları (±2) ile hesaplanmıştır. İkili grupların karşılaştırılmasında bağımsız gruplarda t testi, çoklu grupların karşılaştırılmasında varyans analizi (İleri analiz olarak varyansların homojen olduğu durumlarda LSD, olmadığı durumlarda Dunnet C kullanılmıştır), ilişkisel çıkarımlarda Pearson korelasyon analizi, iç geçerlilik için Cronbach α kat sayısı kullanılmıştır. Katılımcıların %73.9'unun doğal menopoza girdiği, %95.8'inin menopoza yönelik bilgi aldığı, %77.2'sinin menopoz döneminde uyku problemi yaşadığı ve %84.1'inin uyandıktan sonra kendini dinlenmiş hissetmediği belirlenmiştir. Katılımcıların menopoz süresince en sık yaşadığı üç rahatsızlık; %51.6 karında şişlik-gaz, %49.1 gerginlik-sinirlilik ve %46.2 ateş basmasıdır. Baş etmek için uygulanan yöntemler olarak %64.8 süt ve yoğurt ve %42.2 masaj ilk iki sırada yer almaktadır. Katılımcılar, Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksinden ortalama 6.04±2.39 puan almışlardır. Ölçek kesme noktalarına göre katılımcıların %59.7'si kötü uyku kalitesine sahiptir. Medeni durum, öğrenim durumu, çalışma durumu, aile tipi, gelir düzeyi, önceki doğum şekli, kronik hastalık ve kronik hastalık türüne göre PUKI toplam puan ortalaması farkı istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Katılımcılar Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçek toplamından 2.58±1.23 puan almışlardır. Medeni durum, öğrenim durumu, çalışma durumu, aile tipi, sigara kullanımı, gelir düzeyi, önceki doğum şekli, kronik hastalık ve kronik hastalık türüne göre Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi ölçek toplam puan ortalaması farkı istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Pittsburg Uyku Kalitesi İndeks puanı ile Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçek puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ve düşük düzeyli bir ilişki vardır (p<0.05). Pittsburg Uyku Kalitesi İndeks puanı arttıkça, Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçek puanı da artmaktadır. Regresyon analizi sonucunda, Pittsburg Uyku Kalitesi İndeks puanı ile Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi puanı arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (R=0.376, R2adjusted=0.139, F(1,355)=58.616; p=0.000). Hemşirelerin menopoz dönemindeki kadınlara gözlemleyici, eğitici ve öğretici yaklaşımı ile uyku ve yaşam kalitelerinin tespit edilmesi, refahlarının arttırılmasına yönelik girişimlerin planlanması ile kadınların bu süreç ile baş etme becerilerinin kazandırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was carried out in the desing of sectional, descriptive and looking for relationship with the aim of determining the effects of menopause period on sleep and quality of life. The study was conducted on women who applied to the Obstetrics and Gynecology outpatient clinic of the Kafkas University Health Research and Application Center for menopause treatment between November 2024 and June 2025. The study was conducted with 403 women who agreed to participate and were selected using a non-probability random sampling method. Data were collected using an information form, the Pittsburgh Sleep Quality Index, and the Menopause-Specific Quality of Life Scale. In the evaluation of the data, percentage distributions and the normality of the data distribution were calculated using the“Kurtosis”and“Skewness”coefficients (±2). Independent samples t-test was used to compare pairwise splits, analysis of variance (LSD for homogeneous variances and Dunnet C for non-homogeneous variances) was used for further analysis, Pearson centroid analysis was used for relational inferences, and Cronbach α coefficient was used for internal validity. It was determined that 73.9% of the participants experienced natural menopause, 95.8% received information about menopause, 77.2% experienced sleep problems during menopause, and 84.1% did not feel rested after waking up. The three most common discomforts experienced by participants during menopause were: bloating/gas in the abdomen (51.6%), tension/irritability (49.1%), and hot flashes (46.2%). The most commonly cited coping mechanisms were milk and yogurt (64.8%) and massage (42.2%). Participants scored an average of 6.04±2.39 on the Pittsburgh Sleep Quality Index. According to the scale's cutoff points, 59.7% of participants had poor sleep quality. The difference in the mean total score of the Menopause-Specific Quality of Life Scale (PSQI) according to marital status, education level, employment status, family type, income level, previous mode of delivery, chronic disease, and type of chronic disease was statistically significant (p<0.05). Participants received a total score of 2.58±1.23 on the Menopause-Specific Quality of Life Scale. The difference in the mean total score of the Menopause-Specific Quality of Life Scale according to marital status, education level, employment status, family type, smoking status, income level, previous mode of delivery, chronic disease, and type of chronic disease was statistically significant (p<0.05). There is a statistically significant, positive, and low-level correlation between the Pittsburg Sleep Quality Index score and the Menopause-Specific Quality of Life Scale score (p<0.05). As the Pittsburg Sleep Quality Index score increases, the Menopause-Specific Quality of Life Scale score also increases. As a result of the regression analysis, it was determined that there is a significant relationship between the Pittsburg Sleep Quality Index score and the Menopause-Specific Quality of Life score (R=0.376, R2adjusted=0.139, F(1,355)=58.616; p=0.000). It is recommended that nurses adopt an observational, educational, and instructive approach towards women in menopause to assess their sleep and quality of life, plan interventions to improve their well-being, and equip them with coping skills for this process.
Benzer Tezler
- Bipolar bozuklukta perimenopoz ve menopozun hastalık seyri üzerine etkileri
Impact of perimenopause and menopause on the course of bipolar disorder
TUNA GÜZİDE YENER ÖRÜM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
PsikiyatriSağlık BakanlığıDahili Tıp Bilimleri Bölümü
UZMAN NESRİN BUKET TOMRUK
- Menopozal dönemdeki kadınlara verilen Kolcaba'nın Konfor Kuramına temellendirilmiş uyku hijyeni eğitiminin konfor davranışları ve uyku kalitesine etkisi
The effect of sleep hygiene education based on the Comfort Theory of Kolcaba given to menopausal women on comfort behaviors and sleep quality
BEYZANUR İŞBAY AYDEMİR
Doktora
Türkçe
2026
HemşirelikSağlık Bilimleri ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELİKE DİŞSİZ
- Postmenopozal dönemdeki kadınlarda fiziksel aktivitenin uyku kalitesi ve kardiyovasküler hastalık riskine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of physical activity on sleep quality and cardiovascular disease risk in postmenopausal women
GÜLCAN KARAHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN ÖZLEM SUVAK
- Hafif şişman ve obez kadınlarda farklı öğün sıklığının beslenme durumu üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
Determining the effect of different meal frequencies on nutritional status in overweight and obese women
SENA GÜLTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MENDANE SAKA
- Hikaye teorisine dayalı geliştirilen semptom yönetim programının postmenopozal kadınlarda vazomotor belirtiler ve uyku kalitesine etkisi
The effect of symptom management program developed based on story theory on vasomotor symptoms and sleep quality in postmenoposal women
EMEL GÜVEN