5 yaş altı çocuklarda malnütrisyon prevalansı, anne sütü alımı ve tamamlayıcı beslenmeye geçiş durumunun incelenmesi: Hatay Arsuz örneği
Investigation of malnutrition prevalence, breastfeeding intake, and transition to complementary feeding in children under 5 years of age: The Hatay Arsuz example
- Tez No: 1001971
- Danışmanlar: PROF. DR. CAHİT ÖZER
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Malnütrisyon, Anne Sütü, Tamamlayıcı Beslenme, Deprem, Aile Hekimliği, Bebek beslenme bozuklukları, Bebek beslenmesi, Sağlıklı beslenme, Çocuk beslenme bozuklukları, Çocuk beslenmesi, Malnutrition, Breastfeeding, Complementary Feeding, Earthquake, Family Medicine, Milk-human, Infant nutrition disorders, Infant nutrition, Healthy nutrition, Child nutrition disorders, Child nutrition
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada Hatay ili Arsuz ilçesinde aile sağlığı merkezlerine başvuran beş yaş altı çocuklarda malnütrisyon, anne sütü alımı ve tamamlayıcı beslenmeye geçiş durumlarının ve bunlara etki eden faktörlerin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı çalışmaya Arsuz'da yaşayan, 0–5 yaş arası çocuğu olan 247 anne dahil edildi. Veriler sosyodemografik özellikleri içeren form, Bebek Beslenmesi Tutum Ölçeği (BBTÖ) ve Çocuklarda Yeme Davranışı Anketi (ÇYDA) ile toplandı; malnütrisyon Dünya Sağlık Örgütü'nün beş yaş altı büyüme standartlarına göre tanımlandı. Bulgular: Çocukların %14,8'inde bodurluk, %7,6'sında zayıflık, %3,4'ünde düşük kiloluluk, %18,1'inde fazla kiloluluk/obezite saptandı; genel malnütrisyon sıklığı %32,5 bulundu. Malnütrisyon olanlarda ek gıda öğün sayısının ≥7 olması ve ailede üç çocuk bulunması daha yaygındı (p=0,019, p=0,021). Anne sütüyle beslenen ve 12–24 ay emziren annelerin BBTÖ puanları ile gelir düzeyi yüksek ve eşi sağlık çalışanı olan annelerin puanları daha yüksekti (p<0,05). ÇYDA'ya göre malnütrisyonu olanlarda pozitif iştah, duygusal aşırı yeme ve içme tutkusu puanları artmıştı; BBTÖ toplam puanı ile duygusal aşırı yeme arasında negatif, negatif iştah ile pozitif ilişki saptandı (p<0,05). Sonuç: Afet sonrası dönemde beş yaş altı çocuklarda hem yetersiz beslenme hem fazla kiloluluk/obezite ile karakterize çifte yük malnütrisyon belirgindir. Anne sütü ve uygun tamamlayıcı beslenme koruyucu olsa da afet koşulları, düşük gelir ve psikososyal stres bu etkiyi sınırlamaktadır. Afet bölgelerinde beslenme programlarının gıda desteğine ek olarak anne ruh sağlığı ve sosyal desteği de hedeflemesi gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to investigate malnutrition, breastfeeding, complementary feeding practices and related factors among children under five years of age presenting to family health centers in Arsuz, Hatay. Material and Method: This cross-sectional descriptive study included 247 mothers living in Arsuz who had a child aged 0–5 years. Data were collected using a form including sociodemographic characteristics, the Iowa Infant Feeding Attitude Scale (IIFAS) and the Children's Eating Behaviour Questionnaire (CEBQ). Malnutrition was defined according to the World Health Organization growth standards for under-five children. Results: Stunting was detected in 14.8% of children, wasting in 7.6%, underweight in 3.4%, and overweight/obesity in 18.1%; the overall malnutrition prevalence was 32.5%. Among children with malnutrition, having ≥7 complementary feeding meals per day and having three children in the family were more common (p=0.019, p=0.021). IIFAS scores were higher in mothers who breastfed and who breastfed for 12–24 months, as well as in mothers with higher income and those whose spouse was a healthcare worker (p<0.05). According to the CEBQ, children with malnutrition had higher scores for positive appetite, emotional overeating and desire to drink (p<0.05). There was a negative correlation between total IIFAS score and emotional overeating, and a positive correlation between negative appetite and emotional overeating (p<0.05). Conclusion: In the post-disaster period, a pronounced double burden of malnutrition—coexistence of undernutrition and overweight/obesity—is observed among children under five. Although breastfeeding and appropriate complementary feeding are generally protective, disaster conditions, low income and psychosocial stress limit these positive effects. Nutrition programmes in disaster-affected regions should address not only food provision but also maternal mental health and social support.
Benzer Tezler
- The determinants of malnutrition of children under five years in Turkey
Türkiye'de beş yaş altı çocuklarda görülen malnütrisyonun belirleyicileri
NÜKET ÜNSAL
Yüksek Lisans
İngilizce
2006
SosyolojiHacettepe ÜniversitesiDemografi Ana Bilim Dalı
DR. AHMET SİNAN TÜRKYILMAZ
- İshalde ağızdan sıvı tedavisi uygulamalarının yaygınlaştırılması ve ishalli çocukların beslenmesi konularında annelerin eğitiminin önemi
Başlık çevirisi yok
A.GÖNÜL BİLECEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PERİHAN ARSLAN
- Çocuk immünoloji-romatoloji servisine yatan hastalarda malnütrisyonun değerlendirilmesi
Malnutrition evaluation at children who hospitalized in pediatric immunology and rheumatology department
SEBLA GÜNEŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıEge ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜZİDE AKSU
- Hatay'da bir Devlet Hastanesi Çocuk Polikliniğine başvuranların nutrisyonel durum ve antropometrik özelliklerinin değerlendirilmesi üzerine bir araştırma
A study on the evaluation of the nutritional status and anthropometric characteristics of those WHO applied to A state Hospital Pediatrics Polyclinic in Hatay
İNAN ERGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Halk SağlığıManisa Celal Bayar ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYNUR ÇETİNKAYA
- Protein enerji malnütrisyonlu çocuk hastalarda serum çinko düzeylerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of serum zinc levels in children patients with protein-energy malnutrition
HASAN ÖZEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSelçuk ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL HALDUN EMİROĞLU