Birinci basamakta çalışan sağlık profesyonellerinin kültürel yeterlilik düzeyleri ve zenofobi ilişkisi
The relationship between cultural compentence levels and xenophobia among primary care health professionals
- Tez No: 1002001
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEHER YURT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Halk Sağlığı, Nursing, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Kent Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma,birinci basamakta çalışan sağlık profesyonellerinin kültürel yeterlilik düzeyleri ile zenofobi eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türdeki araştırmanın örneklemini, İstanbul il sağlık müdürlüğüne bağlı aile sağlığı merkezlerinde görev yapan ve araştırmaya gönüllü olarak katılan 317 sağlık profesyoneli oluşturmuştur. Veriler Tanımlayıcı Bilgi Formu, Birinci Basamakta Çalışan Sağlık Personelinin Kültürel Yeterlilik Ölçeği ve Zenofobi Ölçeği kullanılarak toplanmış; analizlerde tanımlayıcı istatistikler, t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), korelasyon ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Katılımcıların %69,7'si kadın, %63,4' evli olup, %42,9'u 31–40 yaş grubundadır. Örneklemin %65,6'sı lisans, %23,0'ı yüksek lisans/doktora mezunudur. Katılımcıların %49,8'i farklı bir dil konuşabildiğini, %55,2'si daha önce yurtdışına kısa süreli ziyaret yaptığını belirtmiştir. Farklı kültürlerden bireylerle yakın çevre ilişkisine sahip olanların oranı %43,5'tir. Araştırma bulgularına göre sağlık profesyonellerinin kültürel yeterlilik düzeyleri orta–yüksek, zenofobi düzeyleri ise orta düzeydedir. Kültürel yeterlilik ile zenofobi arasında anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki saptanmıştır (p<0,05). Kültürel yeterlilik arttıkça zenofobi toplam puanı ile tehdit algısı ve kaçınma alt boyut puanlarının azaldığı belirlenmiştir. Eğitim düzeyine göre yapılan karşılaştırmalarda zenofobi puan ortalamalarının anlamlı biçimde farklılaştığı (F=4,097; p=0,018), yüksek lisans/doktora mezunlarının zenofobi puanlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Kültürel yeterlilik toplam puanı ve alt boyutları da eğitim düzeyine göre anlamlı farklılık göstermiştir (p<0,01).Katılımcıların %85,8'inin yabancı hastaların yeni hastalıklar getirdiği görüşüne katılması ve %55,8'inin yabancı biriyle olumsuz deneyim yaşadığını belirtmesi dikkat çekicidir. Sonuç olarak, kültürel yeterliliğin sağlık profesyonellerinde zenofobi eğilimlerini azaltmada önemli bir rol oynadığı görülmüştür. Bu bulgular, sağlık hizmetlerinde kültürel yeterliliği artırmaya yönelik eğitim ve uygulamaların yaygınlaştırılmasının önemini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the relationship between the cultural competence levels and xenophobia tendencies of healthcare professionals working in primary care. The research, designed as a descriptive and correlational study, included a sample of 317 healthcare professionals who were working in family health centers affiliated with the Istanbul Provincial Health Directorate and who voluntarily agreed to participate in the study. Data were collected using the Descriptive Information Form, the Cultural Competence Scale of Primary Health Care Personnel, and the Xenophobia Scale.The data were analyzed using the Statistical Package for Social Sciences (SPSS) for Windows.Descriptive statistics, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation, and regression analyses were employed. Statistical significance was evaluated at a 95% confidence interval with a significance level of pvelt;0.05. Of the participants, 69.7% were female, 63.4% were married, and 42.9% were between the ages of 31 and 40. The majority of the participants held a bachelor's degree (65.6%), while 23.0% had a master's or doctoral degree. Nearly half of the participants reported speaking a foreign language (49.8%), and 55.2% had previously traveled abroad for a short period. Additionally, 43.5% reported having close relationships with individuals from different cultural backgrounds. The findings indicated that health professionals had moderate to high levels of cultural competence and moderate levels of xenophobia. A statistically significant negative relationship was found between cultural competence and xenophobia (pvelt;0.05). As cultural competence increased, total xenophobia scores as well as threat perception and avoidance subscale scores significantly decreased. Comparisons according to educational level revealed significant differences in xenophobia scores (F=4.097; p=0.018), with higher xenophobia scores observed among participants holding a master's or doctoral degree. Cultural competence total and subscale scores also differed significantly according to educational level (pvelt;0.01). Notably, 85.8% of the participants agreed with the statement that foreign patients bring new diseases, and 55.8% reported having experienced a negative interaction with a foreign individual.In conclusion, the findings demonstrate that cultural competence plays an important role in reducing xenophobia tendencies among health professionals. These results emphasize the importance of developing and expanding educational and practical interventions aimed at improving cultural competence within healthcare settings.
Benzer Tezler
- Adıyaman il merkezinde birinci ve ikinci basamak sağlık kurumlarında görev yapan sağlık çalışanlarının kültürel yeterlilik düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of cultural competence levels of health employees working in primary and secondary healthcare institutions in Adiyaman province center
MÜMİN SAVAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikAkdeniz ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLA TUZCU
- Uşak ili Aile Sağlığı Merkezlerinde görev yapan sağlık çalışanlarında yapay zekâ kaygısının incelenmesi
Investigation of artificial intelligence anxiety among healthcare workers in Family Health Centers in Uşak province
MEHMET AKİF ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiUşak ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ UTKU ESER
- Birinci basamak sağlık kuruluşlarında çalışan sağlık profesyonellerinin kültürlerarası ve etik duyarlılık düzeyleri ve ilişkili faktörler
Intercultural and ethical sensitivity levels of health professionals working in primary health care institutions and related factors
MERVE ÖZKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Halk SağlığıAydın Adnan Menderes ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİLİZ ADANA
- Fizyoterapistler, aile hekimleri ve fizik tedavi uzman hekimlerinin kronik bel ağrısı tutum ve inanışlarının incelenmesi
Investigation of chronic low back pain attitudes and beliefs of physiotherapists, family physicians and physical medicine specialists
MERVE YERLİKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Fizyoterapi ve RehabilitasyonKütahya Sağlık Bilimleri ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL SARAÇOĞLU
- Kahramanmaraş il merkezindeki birinci basamak sağlık kuruluşlarında çalışan sağlık personelinin maraş otu hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının araştırılması
Determine the health care workers maraş powder about knowledge, attitude and behaviour who work in primary health care institutions in the provi̇nce of Kahramanmaraş
OSMAN SALİH ALICI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Aile HekimliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA HAKİ SUCAKLI