Ortaokul matematik ders kitabı geometri ve ölçme öğrenme alanı ve geometri temalarının problem çözme stratejilerine göre incelenmesi
An analysi̇s of the geometry and measurement learni̇ng area and geometry themes i̇n mi̇ddle school mathemati̇cs textbooks accordi̇ng to problem-solvi̇ng strategi̇es
- Tez No: 1002039
- Danışmanlar: PROF. DR. ONUR ALP İLHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 2024–2025 eğitim öğretim yılında uygulanmak üzere onaylanan ortaokul matematik ders kitaplarında yer alan problem çözme stratejilerinin öğrenme alanı ve tema bazında incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada, 2018 Matematik Öğretim Programı kapsamında hazırlanmış olan 6., 7. ve 8. sınıf ders kitaplarının Geometri ve Ölçme öğrenme alanı ile Türkiye Yüzyılı Maarif Model kapsamında hazırlanmış olan 5. sınıf ders kitabının Geometrik Şekiller ve Geometrik Nicelikler temalarındaki 352 görev veri kaynağı olarak belirlenmiştir. Araştırma kapsamında, sistematik liste yapma, çizim yapma, bağıntı bulma, problemi basitleştirme, geriye doğru çalışma, tahmin ve kontrol, denklem veya eşitsizlik kurma, tablo yapma, muhakeme etme, canlandırma olmak üzere literatürde sıkça kullanılan 10 adet problem çözme stratejisinin ders kitaplarındaki kullanımı ve strateji kullanımına teşvik etme durumları incelenmiştir. Yapılan analiz sonucunda, ders kitaplarında en fazla kullanılan ya da strateji kullanımına teşvik edilen stratejinin çizim yapma (f=65) olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, bazı problem çözme stratejilerinin her sınıf düzeyinde yer almadığı belirlenmiştir. Strateji çeşitliliğinin en fazla olduğu sınıf düzeyinin ise 6. sınıf matematik ders kitabı olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda hazırlanan matematik ders kitabını problem çözme stratejileri bağlamında incelenmesi bakımından alanyazına katkı sunmaktadır. Ayrıca, problem çözme stratejilerini ders kitaplarına entegre etme konusunda, ders kitabı hazırlayıcılarına ve program geliştiricilerine yol gösterici niteliktedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the problem-solving strategies presented in middle school mathematics textbooks approved by the Ministry of National Education for use in the 2024–2025 academic year, based on learning areas and themes. The data sources of the study consist of 352 tasks (worked examples, solved problems, examples, problems, and activities) included in the Geometry and Measurement learning area of the 6th, 7th, and 8th grade mathematics textbooks prepared in accordance with the 2018 Mathematics Curriculum, as well as the Geometry Shapes and Geometric Quantities themes of the 5th grade mathematics textbook prepared in line with the Türkiye Century Maarif Model. Within the scope of the study, the use of and encouragement toward ten commonly cited problem-solving strategies in the literature—namely systematic listing, drawing diagrams, finding relationships, simplifying the problem, working backward, guess and check, forming equations or inequalities, making tables, reasoning, and visualization—were analyzed using descriptive analysis. The findings revealed that drawing diagrams was the most frequently used or encouraged strategy (f = 65) across the textbooks. Additionally, it was determined that some problem-solving strategies were not represented at every grade level. The highest level of strategy diversity was observed in the 6th grade mathematics textbook.This study contributes to the literature by examining a mathematics textbook developed in accordance with the Türkiye Century Maarif Model from the perspective of problem-solving strategies. Furthermore, the findings provide guidance for textbook authors and curriculum developers regarding the integration of problem-solving strategies into instructional materials.
Benzer Tezler
- Ortaokul matematik ders kitaplarının matematik ve sanat ilişkilendirilmesinin incelenmesi
Examination of the association of mathematics and art in middle school mathematics textbooks
SATI AYGÜL İBAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MatematikKırıkkale ÜniversitesiMatematik Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELİKE TURAL SÖNMEZ
- ADDIE tasarım modeline göre e-içerik geliştirme çalışması: 6. sınıf matematik ders kitabı örneği
E-content development work via ADDIE instructional design model: An example of mathematics textbook for 6th grade
HATİCE BALCI ŞEKER
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ERDOĞAN
- Ortaokul matematik ders kitaplarındaki etkinliklerin öğrenme stilleri bağlamında sınıf düzeylerine ve öğrenme alanlarına göre incelenmesi
Investigating the activities in middle school mathematics textbooks within the context of learning styles according to grade levels and learning domains
MUAZZEZ GEZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜKSEL DEDE
- Ortaokul matematik ders kitaplarındaki diyagram içeren problemlerin analizi
Analysis of problems containing diagrams in middle school mathematics textbooks
MENŞURE TUĞÇE SARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERCAN DEDE
- Matematik ders kitaplarında kullanılan alternatif ölçme değerlendirme yaklaşımlarının incelenmesi
Examining alternative assessment approaches used in mathematics textbooks
SEHER FEYZA NUR BAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MatematikKastamonu ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULKADİR TUNA