Kur'an-ı Kerim'de haber ve inşâ üslubu (Lokman Sûresi örneği)
The style of the constative and performative in the Holy Qur'an(The case of Surah Lugman)
- Tez No: 1002166
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MAHFUZ GEYLANİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Arap Dili ve Belâgatı, Haber, İnşâ, Lokman Sûresi, Arabic Language and Rhetoric (Balāghah), Declarative Speech (Khabar), Performative Speech (Inshā), Sūrat Luqmān
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Lokman Sûresini haber ve inşâ açısından tahlil eden bu çalışmamız giriş, iki ana bölüm ve sonuçtan meydana gelmektedir. Giriş bölümünde Kur'an-ı Kerim'in nazil olduğu ortam, belâgat ilminin ortaya çıkış sebepleri, belâgat ilminin tanımı ve bölümleri ele alınmıştır. İkinci bölümde haber ve inşâ meselesi ele alınmış, haberin tanımı yapılmış, kuruluş gayeleri ve haberin temel amacının dışındaki manaları da ele alınmıştır. Ayrıca ihbârî cümlelerin muktezây-ı zahirin dışına çıkılarak kullanılmasından bahsedilmiştir. Haber cümlesinden sonra inşâ üslubu ele alınmış, inşânın ve inşâi cümlenin tanımı yapılmış, inşâ'nın kısımları ve talebî inşânın çeşitleri, manaları ve mecâz anlamda kullanımları âyet ve beyitler üzerinde irdelenmiştir. Üçüncü bölümde Lokman Sûresi hakkında kısaca bilgi verilmiş, Lokman sûresinin âyetleri haber ve inşâ açısından tahlil edilmiştir. Sonuç kısmında ise tez çalışmamızda ulaşılan sonuçlardan bahsedilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study, which analyzes Sūrat Luqmān from the perspective of declarative speech (khabar) and performative speech (inshā), consists of introduction, two main chapters, and a conclusion. In the introduction section, the environment in which the Qur'an was revealed, the reasons for the emergence of the science of balāghah (rhetoric), and the definition and divisions of the science of balāghah are discussed.In the first chapter, the issue of declarative and performative speech is addressed, including the definition of declarative statements (khabar), their structural objectives, and meanings beyond their primary purpose. Additionally, the use of declarative sentences (jumal khabarīyyah) beyond their apparent requirement (muqtaḍā al-ẓāhir) is discussed. Following the examination of declarative statements, the performative speech style is analyzed, including the definition of performative utterances (inshā) and performative sentences, the classifications of performative speech, the types of requestive performatives (inshā ṭalabī), their meanings, and their metaphorical usages, which are analyzed through verses and couplets.In the second chapter, brief information about Sūrat Luqmān is provided, and its verses are analyzed from the perspective of declarative and performative speech.In the conclusion section, the findings of our thesis study are presented.
Benzer Tezler
- Âl-i İmran süresindeki inşa üslubu
Building styles of Al-i in the Qur'an
DEARY MOHAMMED ATA RASHED
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Doğu Dilleri ve EdebiyatıYüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ŞİRİN ÇIKAR
- أسـلوبُ الأخـذِ من كلام المُجادِل دراسة بلاغيَّة في القرآن الكريم
Kuran'da belâğat açısından mücadele edenin üslubuna cevap verme metodu
GHUSOUN HAMID
Yüksek Lisans
Arapça
2017
Doğu Dilleri ve EdebiyatıBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA KIRKIZ
- Kur'ân'da istifhâm üslûbu: Kehf ve Meryem sûreleri örneğinde
The interrogative style in the Qur'an:A study on the examples from sūrat al-Kahf and sūrat Maryam
TUĞBA BAYRAKÇI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
DilbilimErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ŞEN
- Kur'an-ı Kerim'de 'Yâ Eyyühennâs' ve 'Yâ Eyyühellezîne Âmenû' hitabını içeren ayetlerin haber ve talebî inşâ üslûpları çerçevesinde incelenmesi
Examination of the ayats which include the way of addressing as 'Ya Ayyuhannas' and 'Ya Ayyuhallazina Amanu' in Qur'an within the framework of the styles of habar and inshâ
ARSLAN AĞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DilbilimKütahya Dumlupınar ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİM TEKİN
- أساليب الإنشاء الطلبي في قصص موسى عليه السلام في القرآن الكريم
Kur'ân-ı Kerîm'de Hz. Mûsâ kıssasında geçen talebî inşaî üsluplar
LIKMAN YOUSSEF
Doktora
Arapça
2024
DinSivas Cumhuriyet ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ALİ ŞİMŞEK