Türkiye'de kadına yönelik şiddet ve şiddet algısı: İstanbul örneği
Violence against women and perception of violence in Turkey: The case of Istanbul
- Tez No: 1002182
- Danışmanlar: PROF. DR. NİYAZİ USTA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Bireysel şiddet, Cinsel şiddet, Duygusal şiddet, Ekonomik şiddet, Fiziksel şiddet, Kadına yönelik şiddet, Psikolojik şiddet, Sembolik şiddet, Sözel şiddet, Individual intensity, Sexual violence, Emotional violence, Economic violence, Physical violence, Violence against women, Psychological violence, Symbolic violence, Verbal abuse
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'de kadına yönelik şiddetin algısal boyutunu İstanbul örneğinde incelemektedir. Araştırma, kadına yönelik şiddetin bireysel ve toplumsal düzeyde nasıl algılandığı, anlamlandırıldığı ve değerlendirildiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu analiz sürecinde, şiddete yönelik tutumların meşruiyet ve tolerans eşiklerinin katılımcıların anlatılarından hareketle keşfedilmesi hedeflenmektedir. Saha çalışması, İstanbul'un farklı sosyo-ekonomik yapılarını temsil eden 6 ilçede; 18-75 yaş arası 54 katılımcıyla gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış mülakatlara dayanmaktadır. Görüşmelere tematik doygunluk sağlanana kadar devam edilmiş; mülakatlar katılımcıların kendilerini rahat hissettikleri kafe ve park gibi gündelik yaşam alanlarında gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde, mülakatlardan elde edilen anlatıları derinlemesine incelemek, yorumlamak ve sistematik bir biçimde sunmak amacıyla ardışık nitel analiz yöntemlerinden oluşan kapsamlı bir yaklaşım benimsenmiştir. Bu süreçte, öncelikle verideki genel örüntüleri belirlemek için tematik analiz uygulanmış, ardından bu temaların katılımcıların öznel deneyim dünyalarındaki anlamını derinlemesine keşfetmek için yorumlayıcı fenomenolojik analiz (IPA) kullanılmış, son olarak da bu anlamların hangi toplumsal ve kültürel anlamlandırma kalıpları içinde şekillendiğini ortaya çıkarmak üzere çerçeve analizi yapılmıştır. Bu üç yöntemin birbirini desteklemesi, yöntemsel bir üçgenleme sağlamıştır. Nihayetinde, bu analizlerden elde edilen karmaşık verileri özetlemek ve temaların dağılımını betimsel olarak sunabilmek için betimsel analiz (içerik analizi) yapılmıştır. Kuramsal çerçevede şiddet ve algı olgusu; felsefe, psikoloji, sosyoloji ve antropoloji literatürü eşliğinde ele alınmıştır. Veriler; fiziksel, psikolojik, ekonomik ve sözel şiddet türlerine ilişkin algı kalıplarını içerik analizi ile derinlemesine ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçlarına göre; trafik öfkesi ve kardeşler arası şiddet gibi davranışların genellikle“olağan”karşılandığı; şiddet algısının toplumsal cinsiyet rolleri ve kültürel kodlarla şekillendiği tespit edilmiştir. Bu çalışma, kadına yönelik şiddet literatüründeki kavramsal boşlukları doldurmayı ve şiddetin normalleştirilmesi olgusunun algısal zeminini anlamayı hedeflemektedir. Şiddetin toplumda bir“gerçeklik”olarak nasıl içselleştirildiğinin anlaşılması, etkili önleme politikaları geliştirilmesi açısından önemlidir. Elde edilen bulgular, Türkiye'de kadınlara yönelik şiddet algısı ile gerçekliği arasındaki farkı görünür kılarak literatüre katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the perceptual dimension of violence against women in Turkey through the case of Istanbul. The research aims to reveal how such violence is perceived, interpreted, and evaluated at individual and social levels. Within this analysis, it is intended to explore the thresholds of legitimacy and tolerance regarding attitudes toward violence based on participants' narratives. The fieldwork is based on semi-structured interviews conducted with 54 participants (aged 18-75) in six districts representing Istanbul's diverse socio-economic structures. Interviews continued until thematic saturation was achieved and were conducted in everyday settings like cafes and parks to ensure participant comfort. A comprehensive approach consisting of sequential qualitative methods was adopted to analyze, interpret, and systematically present the narratives. In this process, first, thematic analysis identified general patterns, followed by interpretative phenomenological analysis (IPA) to explore meanings within participants' subjective experiences. Finally, frame analysis was conducted to uncover the social and cultural interpretative patterns shaping these meanings. The mutual support of these three methods provided methodological triangulation. Ultimately, descriptive analysis (content analysis) was performed to summarize complex data and present thematic distributions. In the theoretical framework, violence and perception are addressed through philosophy, psychology, sociology, and anthropology literature. The data deeply reveal perception patterns regarding physical, psychological, economic, and verbal violence through content analysis. According to the research results, behaviors such as road rage and inter-sibling violence are generally perceived as“ordinary”, and the perception of violence is shaped by gender roles and cultural codes. This study aims to fill conceptual gaps in the literature and understand the perceptual basis of the normalization of violence. Understanding how violence is internalized as a“reality”is crucial for developing effective prevention policies. The findings contribute to the literature by highlighting the gap between the perception and reality of violence against women in Turkey.
Benzer Tezler
- State and civil society relation in Türkiye: The case of women csos
Türkiye'de Devlet ve sivil toplum ilişkisi: Kadın örgütleri örneği
TUNA YÜCEL
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyal Politika Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYÇA ERGUN ÖZBOLAT
- Yerel kapsayıcı politika ve uygulamaların Suriye kökenli göçmenlerin sosyal uyumu üzerindeki etkisi: Zeytinburnu örneği
The effect of local inclusive policies and practices on the social cohesion of Syria origin immigrants: The case of Zeytinburnu
PAPATYA BOSTANCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLDEN ERKUT
- Haberde çerçeveleme ve örgüt kuramı bağlamında yazılı basında İstanbul Sözleşmesi'nin incelenmesi
Examination of the Istanbul convention in the print media in context of framing the news and the organizational theory
ALİ İHSAN DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Gazetecilikİstanbul ÜniversitesiGenel Gazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BELKIS ULUSOY NALCIOĞLU
- Türkiye'de kadına yönelik şiddet konusunda algı ve tutumlar: TNSA 2003–2018 analizi
Perceptions and attitudes toward violence against women in Turkiye: An analysis of the TDHS 2003–2018
SEVDE SANCAR ALINCAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Halk Sağlığıİstanbul ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURAY ÖZGÜLNAR
- Kadına yönelik yakın partner/eş şiddeti ile duygusal yeme ve beden algısı ilişkisinin incelenmesi
Research of relationship between intimate partner/spousal violence against women and emotional eating and body image
GAMZE NUR KALENDER
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Adli Tıpİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP BELMA GÖLGE