Yönetmen Hüseyin Aydemir filmleri örneğinde derviş temsili
Dervish representation in the films of director Hüseyi̇n Aydemi̇r
- Tez No: 1002220
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SALİH GÜRBÜZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Radyo-Televizyon, Radio and Television
- Anahtar Kelimeler: Dini film, Sanat sineması, Tarihi film, Tür film, Türk sineması, Religious film, Art cinema, Historical film, Genre film, Turkish cinema
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sinema Televizyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sinema ve Televizyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, yönetmen Hüseyin Aydemir'in Beyaz Gece, Hasat ve Hüdayi Yolu filmlerinde dervişlik kavramının sinematik temsilini incelemektedir. Sinema, dini ve mistik düşüncenin sembolik anlatılarla görünür kılındığı önemli bir kültürel alan olarak kabul edilmektedir. Dervişlik, bu bağlamda sadece tarihsel bir figür olarak değil, ahlaki tutum, içsel arınma, sabır ve adanmışlık gibi değerleri temsil eden çok katmanlı bir kavram olarak ele alınmaktadır. Araştırma, niteliksel içerik analizi yöntemiyle gerçekleştirilmiş; seçilen filmler anlatı yapısı, karakter tasvirleri, mekân düzenlemeleri ve sembolik unsurlar açısından analiz edilmiştir. Bu bağlamda, dervişlik ve mistik düşüncenin modern insanın varoluşsal sorunlarıyla nasıl ilişkilendirildiği ve sinema dilinde nasıl yeniden yorumlandığı ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular, Hüseyin Aydemir'in filmlerinde dervişliğin geleneksel dini tipolojinin ötesine geçtiğini ve modern insanın ahlaki ve manevi sorularına cevap veren bir temsil biçimi olarak tasarlandığını göstermektedir. İncelenen filmlerde derviş, içsel dönüşüm sürecini merkeze alan ve bireyin kendisiyle ve gerçekle yüzleşmesini sağlayan bir anlatı öğesi olarak ön plana çıkmaktadır
Özet (Çeviri)
This thesis examines the representation of dervishhood in the films White Night, Harvest, and The Path of Hudayi directed by Hüseyin Aydemir, focusing on the relationship between Sufi thought and cinematic expression. Cinema is approached not merely as a narrative or aesthetic medium but as a field capable of conveying metaphysical, ethical, and existential questions through visual language. Within this framework, dervishhood is analyzed not as a historical or folkloric figure, but as a dynamic representation of moral action, inner transformation, and spiritual consciousness. The study employs a qualitative content analysis method and is grounded in a comparative theoretical framework that brings Sufi concepts into dialogue with Johann Gottlieb Fichte's philosophy, particularly his notions of the self-positing“I,”moral action, and ethical freedom. Key Sufi concepts such as seyr-i sülûk (spiritual journey), struggle against the ego, service (amel), and spiritual permanence (bekā) are systematically analyzed through selected scenes, narrative structures, spatial arrangements, and symbolic elements in the films. The findings indicate that Aydemir's cinema constructs dervishhood as an active ethical subject rather than a passive religious figure. The dervish emerges as a character who attains self-realization through action, responsibility, and engagement with society. This study contributes to Turkish cinema studies by offering an interdisciplinary model that integrates Sufism, philosophy, and film analysis, and demonstrates how spiritual concepts can be articulated through modern cinematic language.
Benzer Tezler
- Sinemasal anlatıda Kürt yönetmenlerin üslup sorunsalı
Kurdish directors' approaches in cinema
SONER SERT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiFilm Tasarımı Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. RAGIP TARANÇ
- Nacer Khemir sineması ve Bab'Aziz filmi; Göstergebilimsel çözümleme
The cinema of Nacer Khemir and the film Bab'Aziz; Semiotic analysis
AHMET YESEVİ ÖZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Radyo-TelevizyonNecmettin Erbakan ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEHRA ÖZKEÇECİ
- Alevi kültürünün yeniden üretimi bağlamında“Bir Ses Böler Geceyi”roman ve filminin karşılaştırmalı analizi
A comparative analysis of the novel and movie“A Voice Divides the Night”in the context of the reproduction of Alevi culture
FUNDA ŞİRİNOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Halk Bilimi (Folklor)Ankara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiAlevi Bektaşi Kültürü Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET TAŞĞIN