Bir aile sağlığı merkezine kayıtlı 0–6 yaş grubu çocuğu olan ebeveynlerde aşı tutumu, aşılanmanın psikolojik öncülleri ve sosyodemografik faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of vaccine attitudes, psychological antecedents of vaccination, and sociodemographic factors among parents of children aged 0–6 years registered at a family health center
- Tez No: 1002387
- Danışmanlar: PROF. DR. SEÇİL ARICA, DR. BEGÜM YILDIRIM ERENCE
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, İstanbul Eyüp'teki bir aile sağlığı merkezinde 0-72 aylık çocuğu olan ebeveynlerin aşı tereddüdü düzeylerini, psikolojik öncüllerini ve bu durumu etkileyen sosyodemografik değişkenleri belirlemek amacıyla kesitsel bir tasarımla yürütülmüştür. Aralık 2025 ile Ocak 2026 tarihleri arasında 208 ebeveynin katılımıyla gerçekleştirilen araştırmada; katılımcıların büyük çoğunluğunun (%86,06) düşük aşı tereddüdü grubunda yer aldığı, yüksek tereddüt oranının ise %13,94 olduğu saptanmıştır.Bulgular; eğitim düzeyi düşük olan, 40 yaş üzerindeki ve ilk çocuğu olmayan ebeveynlerde aşı tereddüdünün anlamlı derecede daha yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, kadınların güven ve kayıtsızlık alt boyutlarında erkeklere oranla daha yüksek puanlara sahip olduğu, sağlık profesyonelleri dışındaki bilgi kaynaklarına yönelmenin ve yakın çevredeki olumsuz yan etki öykülerinin tereddüdü artırdığı belirlenmiştir. Yapılan analizler, aşıya duyulan güvenin tereddüdü azaltan en güçlü yordayıcı olduğunu ve sağlık çalışanları üzerinden kurulan iletişimin tereddütle mücadelede kritik bir rol oynadığını göstermiştir. Sonuç olarak, aşı tereddüdünün ebeveyn yaşı, eğitim seviyesi ve çocuk sırası gibi faktörlerle yakından ilişkili olduğu, bu sorunun aşılmasında güven inşası ve profesyonel sağlık iletişiminin desteklenmesinin hayati önem taşıdığı saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
This cross-sectional study was conducted at a family health center in Eyüp, Istanbul, to determine vaccine hesitancy levels and the psychological antecedents of vaccination among parents of children aged 0–72 months. Based on data collected from 208 participants between December 2025 and January 2026, the study found that while the majority (86.06%) exhibited low vaccine hesitancy, 13.94% reported high hesitancy levels. Findings indicated that vaccine hesitancy was significantly higher among parents with lower education levels, those over the age of 40, and those who were not first-time parents. Furthermore, female participants scored higher on the psychological antecedents (5C) scale, particularly regarding confidence and complacency. The preference for non-medical information sources and a history of serious side effects in social circles were also associated with higher hesitancy. Regression analyses identified vaccine confidence as the strongest negative predictor of hesitancy, highlighting the critical role of trust and communication through healthcare professionals. In conclusion, vaccine hesitancy is closely linked to variables such as education, birth order, and information sources, emphasizing that strengthening trust and supporting professional healthcare communication are vital for increasing vaccination rates.
Benzer Tezler
- Eğitim aile sağlığı merkezine kayıtlı 6–12 yaş çocuğu olan ailelerin yeme ve aktivite alışkanlıkları açısından değerlendirilmesi
Evaluation of eating and activity habits among families with children aged 6-12 registered to a training family health center
ANIL IŞIKCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. RAMAZAN VURAL
- Bir aile sağlığı merkezine kayıtlı 5-14 yaş arası çocuklarda enürezis nokturna prevalansının belirlenmesi ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Determination of enuresis nokturna prevalence and evaluating factors in A family health center for 5-14 year old children
ÖZCAN BABA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN ERSİN ŞİMŞEK
DOÇ. DR. CAN ÖNER
- 0-24 aylık bebeği olan annelerin anne sütü ve emzirme hakkında bilgilendirme yöntemlerinin karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
EMİNE YELKENLİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA REŞAT DABAK
DR. HALİT ÖZDEMİR
- Güneşin zararlı etkilerinden korunmada annelere verilen eğitimin bilgi, tutum ve davranışları üzerine etkisi
The effect of the education given to mothers to protect the harmful effects of the sun on the knowledge, attitude and behavior
YASEMİN ÖZKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiDokuz Eylül ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHTAP KARTAL
- 4-6 yaş çocuğu olan ebeveynlerin sağlık okuryazarlığı ve antibiyotik algısı arasındaki ilişkinin incelenmesi: Eyüpsultan'da bir aile sağlığı merkezi örneği
Investigation of the relationship between health literacy and antibiotic perception among parents of children aged 4–6: A case study from a family health center in Eyüpsultan
EZGİ SANCAROĞLU YAVUZER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK