Türkoğlu (Kahramanmaraş) ilçesi arazi kullanımı zamansal değişiminin (1987-2024) coğrafi bilgi sistemleri (CBS) ve uzaktan algılama (UA) yöntemleriyle incelenmesi
Investigation of temporal land use changes (1987-2024) in Türkoğlu district (Kahramanmaraş) using geographic information systems (GIS) and remote sensing (RS) methods
- Tez No: 1002452
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET TOPUZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yeryüzündeki artan insan faaliyetleri, hızlı nüfus artışı ve sanayileşme, doğal ortamın koruma-kullanma dengesini bozarak arazi örtüsü üzerinde köklü ve kimi zaman geri döndürülemez değişimlere yol açmaktadır. Bu doğrultuda çalışmanın temel amacı; Kahramanmaraş ili Türkoğlu ilçesinde 1987-2024 yılları arasındaki 37 yıllık süreçte meydana gelen Arazi Kullanımı ve Arazi Örtüsü (AK/AÖ) değişimlerini, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Uzaktan Algılama (UA) teknikleri entegrasyonu ile nicel olarak ortaya koymaktır. Araştırmada veri kaynağı olarak, 1987-2024 dönemini kapsayan Landsat 5 TM ve Landsat 8 OLI/TIRS uydu görüntüleri kullanılmıştır. Görüntüler, CBS ortamında kontrollü sınıflandırma (supervised classification) yöntemiyle analiz edilerek; yapay yüzeyler, tarımsal alanlar, orman ve yarı doğal alanlar, su yapıları ve sulak alanlar, doğal otlaklar ile bitki örtüsünün seyrek olduğu alanlar olmak üzere altı temel sınıfa ayrılmıştır. Elde edilen zaman serisi bulguları, Türkoğlu ilçesinde yaşanan kentsel yayılma ve hızlı sanayileşmenin, verimli tarım arazileri ile doğal ekosistemler üzerinde ciddi bir mekânsal baskı ve parçalanma yarattığını göstermektedir. İncelenen 37 yıllık periyotta; yapay yüzeylerin (yerleşim ve sanayi) durdurulamaz bir hızla genişlediği, tarım alanlarının genel bir artış eğilimi gösterdiği saptanmıştır. Buna karşılık, ekosistemin temel yapıtaşlarından olan sulak alanların neredeyse tamamen yok olarak kritik bir kayba uğraması, bölgedeki arazi tahribatı (land degradation) süreçlerinin ulaştığı boyutu gözler önüne sermektedir. Araştırma sonuçları, ilçedeki mevcut arazi kullanım dinamiklerinin“sürdürülebilir arazi yönetimi”ilkeleriyle tam olarak örtüşmediğini ve bu durumun gelecekte su krizi, gıda güvenliği ve ekosistem bozulmaları gibi stratejik riskleri tetikleyebileceğini ortaya koymaktadır. Çalışma kapsamında üretilen tematik haritalar ve istatistiksel analizler, bölgesel düzeyde rasyonel arazi planlaması yapılması ve doğal kaynakların korunmasına yönelik politikalara güçlü bir karar destek altlığı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Increasing human activities on Earth, rapid population growth, and industrialization disrupt the conservation-utilization balance of the natural environment, leading to profound and sometimes irreversible changes in land cover. In this context, the primary objective of this study is to quantitatively reveal the Land Use and Land Cover (LULC) changes that occurred over a 37-year period between 1987 and 2024 in the Türkoğlu district of Kahramanmaraş province through the integration of Geographic Information Systems (GIS) and Remote Sensing (RS) techniques. Landsat 5 TM and Landsat 8 OLI/TIRS satellite images covering the 1987-2024 period were used as data sources in the research. The images were analyzed using the supervised classification method in a GIS environment and divided into six main classes: artificial surfaces, agricultural areas, forests and semi-natural areas, water bodies and wetlands, natural pastures, and areas with sparse vegetation. The obtained time series findings indicate that the urban sprawl and rapid industrialization experienced in the Türkoğlu district have created severe spatial pressure and fragmentation on fertile agricultural lands and natural ecosystems. Over the 37 year period examined, it was determined that artificial surfaces (settlement and industry) expanded at an unstoppable rate, and agricultural areas showed a general upward trend. On the other hand, the critical loss of wetlands, one of the fundamental building blocks of the ecosystem, to the point of near extinction, reveals the extent of land degradation processes in the region. The research results demonstrate that the current land use dynamics in the district do not fully align with“sustainable land management”principles, and this situation may trigger strategic risks such as water crises, food security issues, and ecosystem deterioration in the future. The thematic maps and statistical analyses produced within the scope of the study provide a strong decision-support basis for rational regional land planning and natural resource protection policies.
Benzer Tezler
- Modern sulama sistemlerinin Kahramanmaraş'ta yayılması ve benimsenmesi
A research on adoption and diffusion of modern irrigation in Kahramanmaraş
TUNA NESİBE OZAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
ZiraatKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMET BOZ
- Kahramanmaraş ili Türkoğlu ilçesinde çiftçilerin zirai ilaçları bilinçli bir şekilde kullanmalarına etki eden faktörler
Factors influenci̇ng farmers' consciously use of pesti̇ci̇tes in Turkoğlu district of Kahramanmaras province
EMİNE ALBEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
ZiraatKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMET BOZ
PROF. DR. CUMA AKBAY
- Sabunçayı Havzası'nın (Düziçi/Osmaniye) jeomorfolojisi
Geomorphology of Sabunçayı(Düziçi/Osmaniye) basin
İBRAHİM KORTUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
CoğrafyaMustafa Kemal ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İSMAİL EGE
- Arazi toplulaştırmasının üreticiler üzerine olan etkilerinin analizi
Analysiz of the effects of land collection on producers
HASAN OĞUZ ZOROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ZiraatKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE İKİKAT TÜMER
- Kahramanmaraş ve Gaziantep ili zeytin ağaçlarında zararlı olan Resseliella oleisuga (Targioni-Tozzetti, 1887) (Diptera: Cecidomyiidae)'nın bazı biyo-ekolojik özelliklerinin araştırılması
A investigation of some bioecological characteristics of Resseliella oleisuga (Targioni-Tozzetti, 1887) (Diptera: Cecidomyidae), a pest of olive trees in Kahramanmaras and Gaziantep provinces, Türkiye
BERKAY SOYLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT MURAT ASLAN