Kentsel dönüşümün sosyal etkisi üzerine bir uygulama: Avusturya iktisadının devlete bakışını yeniden düşünmek
An application on the social impact of urban transformation: Rethinking Austrian economics' view of the state
- Tez No: 1002658
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KERİM ESER AFŞAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kentsel dönüşüm süreçlerinin sosyal etkisini ve sektör dinamiklerini Avusturya İktisat Okulu perspektifinden incelemektedir. Çalışma, 2020 İzmir depremi sonrası TOKİ tarafından yürütülen bir proje özelinde gerçekleştirilen saha araştırması (n=11) ve sektör uzmanlarıyla yapılan derinlemesine mülakatlardan (n=16) oluşan iki katmanlı bir metodolojiye dayanmaktadır. Proje sahasında yapılan nitel analiz ve Yatırımın Sosyal Etkisi (SRoI) hesaplamaları sonucunda, projede beklenen sosyal etki ve memnuniyetin sınırlı kaldığı saptanmıştır. Elde edilen bulgular, devlet müdahaleli dönüşümün teknik dayanıklılık, hız ve afetlere karşı güven hissi yaratmada gayet başarılı olmasına rağmen; paydaş katılımı eksikliği, ince işçilik kusurları, asimetrik güç ilişkileri ve merkeziyetçi yönetim modeli nedeniyle beklenen olumlu sosyal etkiyi sağlamada etkin olmadığı göstermektedir. Bulgular Avusturya İktisadı çerçevesinde değerlendirildiğinde, sektördeki temel sorunların kökeninde enflasyonist ortamın yarattığı fiyat sinyali bozulmaları, mülkiyet haklarına yönelik kolektivist yasal düzenlemeler gibi unsurlar yatmaktadır. Çalışma, mevcut imar rejiminin ve regülasyonların yapay arsa kıtlığı yaratarak bireysel mülkiyeti sınırlandırdığını ve merkezi planlamanın, doğası gereği yerel ve örtük bilgiyi içselleştiremediği için“bilgi sorunu”nu aşamadığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, devlet piyasa aksaklıklarını gidermek yerine piyasayı by-pass ederek doğrudan üretici rolünü üstlenmekte, teknik açıdan güvenli ve sağlam ancak sosyal ve iktisadi açıdan optimum olmayan bir müdahale tarzı benimsemektedir. Tezin temel çıkarımı, sürdürülebilir bir kentsel dönüşümün ancak enflasyonun kontrol altına alındığı, mülkiyet haklarının güçlendirildiği ve piyasa mekanizmasının işlediği bir düzlemde mümkün olabileceğidir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the social impact of urban transformation processes and sector dynamics from the perspective of the Austrian School of Economics. The study is based on a two-layered methodology consisting of field research conducted on a specific project implemented by TOKİ after the 2020 Izmir earthquake (n=11) and in-depth interviews with sector experts (n=16). As a result of the qualitative analysis and Social Return on Investment (SRoI) calculations conducted in the project area, it was determined that the expected social impact and satisfaction in the project remained limited. The findings indicate that while state-intervened transformation is quite successful in ensuring technical resilience, speed, and creating a sense of security against disasters, it is ineffective in providing the expected positive social impact due to a lack of stakeholder participation, craftsmanship defects, asymmetric power relations, and a centralized management model. When the findings are evaluated within the framework of Austrian Economics, it is observed that elements such as price signal distortions caused by the inflationary environment and collectivist legal regulations regarding property rights lie at the root of the fundamental problems in the sector. The study reveals that the current zoning regime and regulations limit individual property ownership by creating artificial land scarcity and that central planning fails to overcome the“knowledge problem”as it cannot inherently internalize local and tacit knowledge. Consequently, instead of correcting market failures, the state bypasses the market and assumes the role of a direct producer, adopting an intervention style that is technically secure and robust but socially and economically suboptimal. The main inference of the thesis is that sustainable urban transformation is only possible in a context where inflation is brought under control, property rights are strengthened, and the market mechanism functions effectively.
Benzer Tezler
- Urban transformation as political and ideological intervention in space: A case study in Diyarbakır
Mekana politik ve ideolojik bir müdahale olarak kentsel dönüşüm: Diyarbakır örneği
DİREN TAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BARIŞ MÜCEN
- Türkiye'de kentsel dönüşüme teknolojik bir öneri: E- kentsel dönüşüm modeli
A new perspective proposal on the understanding of urban renewal in Turkey: E-urban renewal model
NAİME ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Okan ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA KURT
- Türkiye'de kentsel dönüşüm uygulamaları için matematiksel bir model önerisi
A mathematical model suggestion for urban transformation in Turkey
HALİL İBRAHİM POLAT
Doktora
Türkçe
2017
Şehircilik ve Bölge PlanlamaYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CANDAN ÇITAK
- Urban design in education: A flexible computational spatial model
Eğitimde kentsel tasarım: Esnek bir hesaplamalı uzamsal model
MİRAY BAŞ YILDIRIM
Doktora
İngilizce
2018
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİNE ÖZKAR KABAKÇIOĞLU
- Kentsel dönüşüm ve kadın yoksulluğu: Fetihtepe örneği
Urban transformation and women's poverty: Fetihtepe case
AYŞE KAŞIKIRIK
Doktora
Türkçe
2024
Kamu Yönetimiİstanbul ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PELİN PINAR GİRİTLİOĞLU