Geri Dön

Archaeological evidence for the Iron Age in the Muradiye Plain

Arkeoloji veriler ışığında Demir Çağ'da Muradiye Ovası

  1. Tez No: 1002700
  2. Yazar: NAZMİ ÖRENLİ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. SABAHATTİN ERDOĞAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Arkeoloji, Archeology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Arkeoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Muradiye Ovası'nın Demir Çağı yerleşim sistemi, yüzey araştırmaları sonucunda elde edilen mimari ve seramik buluntular ile epigrafik veriler çerçevesinde bu çalışmanın temel konusunu oluşturmaktadır. Van Gölü Havzası'nın kuzeyinde yer alan ovanın yerleşim düzeni; Erken, Orta ve Geç Demir Çağı başlıkları altında, höyük, kale ve nekropol alanları merkezli bir kronoloji içinde ele alınmıştır. Araştırma kapsamında tespit edilen yerleşim birimleri; coğrafi dağılım, doğal çevre koşulları ve dönemin idari ve işlevsel yapıları açısından bütüncül bir yaklaşımla incelenmiştir. Özellikle Orta Demir Çağı'na (Urartu Dönemi) tarihlenen yazıtlar, yerleşimlerin idari statüsü ve stratejik öneminin anlaşılmasına katkı sağlayan veriler olarak değerlendirilmiştir. Muradiye Ovası'nın Erken Demir Çağı'ndan itibaren önemli bir geçiş güzergâhı olduğunu, Orta Demir Çağı'nda ise Urartu Krallığı'nın askerî ve ekonomik organizasyonu içinde stratejik bir konuma sahip bulunduğunu göstermektedir. Yerleşimlerin topoğrafya, su kaynakları ve tarıma elverişli alanlarla olan ilişkisi, ovadaki yerleşim ağının savunma, denetim ve bölgesel kontrol amaçlı planlandığını ortaya koymaktadır. Buna karşın arkeolojik veriler, Geç Demir Çağı'na gelindiğinde bölgedeki yerleşim sayısının önceki dönemlere oranla belirgin biçimde azaldığını göstermektedir. Yüzey araştırmaları sonucunda literatürde daha önce yer almayan yeni kale yerleşimleri, T-nişleri ve kaya işaretlerinin tespit edilmesi, Muradiye Ovası'ndaki Demir Çağı yerleşim yoğunluğunun öngörülenden daha fazla olduğunu ortaya koymuştur. Bu bağlamda çalışma, elde edilen yeni arkeolojik bulgular ışığında Muradiye Ovası'nın Demir Çağı yerleşim sistemi ve bölgesel rolünün yeniden değerlendirilmesine katkı sağlamaktadır.

Özet (Çeviri)

The Iron Age settlement system of the Muradiye Plain constitutes the main subject of this study, evaluated within the framework of architectural and ceramic finds as well as epigraphic data obtained through survey research. The settlement pattern of the plain, located in the northern part of the Lake Van Basin, is examined within a chronological framework centered on mounds, fortresses, and necropolis areas under the headings of the Early, Middle, and Late Iron Age. The settlement units identified during the research are analyzed through a holistic approach in terms of their geographical distribution, natural environmental conditions, and the administrative and functional structures of the period. In particular, inscriptions dated to the Middle Iron Age (Urartian Period) are evaluated as significant data that contribute to understanding the administrative status and strategic importance of the settlements. These data indicate that the Muradiye Plain functioned as an important transit route from the Early Iron Age onward and held a strategic position within the military and economic organization of the Urartian Kingdom during the Middle Iron Age. The relationship between settlements and factors such as topography, water resources, and arable land demonstrates that the settlement network in the plain was organized with the aims of defense, supervision, and regional control. However, archaeological evidence shows that by the Late Iron Age, the number of settlements in the region had significantly decreased compared to earlier periods The identification of previously unrecorded fortress settlements, T-shaped niches, and rock marks during the surveys indicates that the density of Iron Age settlements in the Muradiye Plain was higher than previously assumed. In this context, the study contributes to a reassessment of the Iron Age settlement system and the regional role of the Muradiye Plain in light of newly obtained archaeological evidence.

Benzer Tezler

  1. Demir Çağı'nda Luristan: Arkeolojik bulgular, kronolojik sorunlar ve kültürel etkileşim

    Luristan in the Iron Age: Archaeological evidence, chronological problems, and cultural interactions

    ŞEMSİHAN KAYA

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Tarihİstanbul Üniversitesi

    Tarih Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ERKAN KONYAR

  2. Çevre Kale: Applications of newly developed methods, technology and data for understanding the iron age city in yaraşli

    Çevre Kale: Gelişen metod ve teknolojiler ile yeni veriler kullanılarak Yaraşlı Demir Çağı kentinin anlaşılması

    NİMET PINAR ÖZGÜNER

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2006

    ArkeolojiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Yerleşim Arkeolojisi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. GEOFFREY D. SUMMERS

    DR. ARDA ARCASOY

  3. Arkeolojik ve yazılı veriler bağlamında Erken ve Orta Demir Çağ Hakkari bölgesi

    Early and Middle Iron Age Hakkari region in the context of archaeological and written data

    VEDAT TİMUR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    ArkeolojiBatman Üniversitesi

    Arkeoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ESRA KAÇMAZ LEVENT

  4. Tarihi ve arkeolojik veriler ışığında Patnos'ta tespit edilen Orta Demir Çağı (Urartu) kaleleri

    Fortresses of the Middle Iron Age (Urartian period) identified in Patnos in the light of historical and archaeological data

    SALİHA ÇEKİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    TarihHatay Mustafa Kemal Üniversitesi

    Tarih Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÖKHAN KALMIŞ

  5. Zerdüşt dini'nin Anadolu yayılımı: Oluz Höyük Geç Demir Çağı bulguları ışığında

    The expansion of Zoroastrianism in Anatolia: In the light of Late Iron Age evidence from Oluz Höyük

    MONA SABA

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Dinİstanbul Üniversitesi

    Arkeoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ŞEVKET DÖNMEZ