Organizational structure in temporary project organizations: impacts on project performance in the construction industry
Geçici proje organizasyonlarında örgütsel yapı: İnşaat sektöründe proje performansı üzerindeki etkileri
- Tez No: 1002716
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATMA PINAR ÇAKMAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Proje ve Yapım Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnşaat sektörü, doğası gereği proje bazlı çalışan ve geçici organizasyonel yapılar üzerinden faaliyet gösteren bir endüstridir. İnşaat projeleri, belirli bir süre, bütçe ve kapsam çerçevesinde; işverenler, danışmanlar, yükleniciler, alt yükleniciler ve diğer paydaşların bir araya gelmesiyle oluşturulan Geçici Proje Organizasyonları aracılığıyla hayata geçirilmektedir. Bu geçici yapılar, proje tamamlandığında dağılmakta ve kalıcı örgütlerden farklı dinamiklere sahip olmaktadır. Buna rağmen, literatürde organizasyonel yapı kavramı büyük ölçüde kalıcı organizasyonlar üzerinden ele alınmış; geçici ve çok paydaşlı proje organizasyonlarının yapısal özellikleri ve bunların proje performansı üzerindeki etkileri sınırlı ölçüde incelenmiştir. Geçici proje organizasyonları; süreklilikten ziyade geçicilik, tekil amaçlılık ve organizasyonlar arası etkileşim gibi özellikler taşımakta ve bu yönleriyle geleneksel organizasyonlardan farklılaşmaktadır. Bu tez çalışmasının temel amacı, inşaat sektöründe faaliyet gösteren geçici proje organizasyonlarının organizasyonel yapı boyutlarını incelemek ve bu boyutların proje performansı üzerindeki etkilerini analiz etmektir. Organizasyonel yapı; merkeziyetçilik, biçimselleşme, uzmanlaşma, karmaşıklık, entegrasyon ve ağ yoğunluğu boyutları üzerinden ele alınmıştır. Proje performansı ise; zaman performansı, bütçe performansı, müşteri memnuniyeti, işlevsellik ve geçici proje organizasyonu memnuniyeti olmak üzere çok boyutlu bir yapı olarak değerlendirilmiştir. Literatür incelemesi kapsamında organizasyonel yapı kuramları, proje bazlı organizasyonlar, geçici organizasyonlar ve inşaat proje yönetimi alanlarında yapılmış akademik çalışmalar detaylı bicimde incelenmiştir. Klasik organizasyon yapıları, modern teoriler ve hibrit yapılanmalar kronolojik olarak tanımlanmış ve birbirlerine geçiş aşamaları belirlenmiştir. Ayrıca, son yıllarda sosyal ağ teorisine dayalı olarak geliştirilen ağ yoğunluğu kavramı, proje organizasyonlarında iletişim sıklığı, bilgi paylaşımı ve etkileşim düzeylerini açıklamak açısından önemli bir yapısal boyut olarak öne çıkmaktadır. Literatürde proje başarısiını etkileyen faktörler sıklıkla liderlik, üst yönetim desteği, koordinasyon, iletişim ve paydaş katılımı gibi unsurlar üzerinden ele alınmakta; ancak bu faktörlerin organizasyonel yapı ile olan ilişkileri çoğu zaman dolaylı bicimde tartışılmaktadır. Bu çalışma, söz konusu boşluğu doldurmayı amaçlayarak örgütsel yapı boyutları ile proje performansı arasındaki ilişkileri ampirik olarak incelemektedir. Araştırma nicel yöntem kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak, üç bölümde yapılandırılmış bir anket formu hazırlanmış ve inşaat sektöründe aktif olarak görev yapan profesyonellere uygulanmıştır. Katılımcılardan, deneyim sahibi oldukları ve aktif olarak parçası oldukları tek bir inşaat projesini referans alarak soruları yanıtlamaları istenmiştir. Toplamda 53 geçerli yanıt elde edilmiş ve analizler bu örneklem üzerinden gerçekleştirilmiştir. Tanımlayıcı istatistikler incelendiğinde, katılımcıların büyük çoğunluğunun 10 yıldan fazla sektör deneyimine sahip olduğu, Kanada'da çalışmakta oldukları ve farklı proje yöntemleri ile çeşitli ölçeklerdeki projeleri temsil ettiği görülmüştür. Örgütsel yapı boyutlarına ilişkin ortalama değerler, katılımcıların projelerini genel olarak orta-yüksek düzeyde biçimselleşmiş, uzmanlaşmış, entegre ve yoğun iletişim ağlarına sahip yapılar olarak algıladığını göstermektedir. Proje başarısı boyutları da genel olarak yüksek ortalama değerlere sahiptir; özellikle müşteri memnuniyeti ve geçici proje organizasyonu memnuniyeti öne çıkmaktadır. Güvenilirlik analizleri sonuçlarına göre; biçimselleşme, uzmanlaşma, entegrasyon, ağ yoğunluğu ve tüm proje basarisi kriterleri yüksek veya kabul edilebilir iç tutarlılığa sahiptir. Merkeziyetçilik ve karmaşıklık boyutlarının güvenilirlik değerleri düşük bulunmuş olup, bu boyutlara ilişkin sonuçlar keşfedici nitelikte değerlendirilmiştir. Korelasyon analizi sonuçları, organizasyonel yapı boyutları ile proje performansı arasında anlamlı ilişkiler olduğunu ortaya koymaktadır. Biçimselleşme, tüm proje performansı kriterleri ile güçlü ve istatistiksel olarak anlamlı pozitif ilişkiler göstermiştir. Açıkça tanımlanmış prosedürler, dokümantasyon ve resmi iletişim mekanizmalarının bulunduğu projelerde zaman performansı, işlevsellik, müşteri ve geçici proje organizasyonu memnuniyetinin daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Uzmanlaşma, proje performansı ile tutarlı bicimde pozitif ilişkiler sergilemiş; özellikle müşteri ve geçici proje organizasyonu memnuniyeti ile güçlü korelasyonlar göstermiştir. Proje organizasyonlarında uzmanlık düzeyinin yüksek olması ve yetkin profesyonellerin görev alması, proje çıktılarının daha olumlu algılanmasıyla ilişkilendirilmiştir. Entegrasyon, proje basarisi üzerinde etkili bir diğer önemli boyut olarak öne çıkmıştır. Proje paydaşları arasındaki koordinasyon ve uyum mekanizmalarının güçlü olduğu organizasyonlarda, tüm performans göstergelerinin daha yüksek değerlere sahip olduğu belirlenmiştir. Ağ yoğunluğu, özellikle işlevsellik, müşteri ve geçici proje organizasyonu memnuniyeti ile anlamlı pozitif ilişkiler göstermiştir. Proje katılımcıları arasında sık, zamanında ve etkili iletişimin bulunduğu projelerde basari algısının arttığı görülmüştür. Merkeziyetçilik, müşteri ve geçici proje organizasyonu memnuniyeti ile orta düzeyde pozitif ilişkiler göstermiş; ancak zaman performansı ile anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Düşük güvenilirlik değerleri nedeniyle bu sonuçlar dikkatli şekilde yorumlanmıştır. Karmaşıklık boyutu ise proje performansı ile anlamlı bir ilişki göstermemiştir; bu durum, karmaşıklığın tek başına olumlu ya da olumsuz bir etki yaratmadığını düşündürmektedir. Bu çalışma, örgütsel yapı boyutlarının geçici proje organizasyonlarında proje performansı ile anlamlı biçimde ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle biçimselleşme, uzmanlaşma, entegrasyon ve ağ yoğunluğu boyutları, proje başarısının açıklanmasında öne çıkmaktadır. Bulgular, inşaat projelerinin yalnızca teknik sistemler değil; aynı zamanda yapısal ve ilişkisel organizasyonel sistemler olarak ele alınması gerektiğini göstermektedir. Sonuç olarak, bu tez çalışması organizasyon teorisi ile inşaat proje yönetimi literatürü arasında bir köprü kurmakta ve geçici proje organizasyonlarının yapısal özelliklerinin proje performansı üzerindeki etkisine ilişkin ampirik kanıtlar sunmaktadır. Elde edilen bulgular, hem akademisyenler hem de uygulayıcılar için organizasyonel yapı tasarımına yönelik önemli çıkarımlar sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The construction industry is inherently project-based and operates through complex, multi-organizational arrangements that are formed for the duration of individual projects. These arrangements, referred to as Temporary Project Organizations (TPOs), bring together diverse stakeholders, including clients, consultants, contractors, suppliers, and project managers, under contractual relationships to deliver a unique project outcome within defined time, cost, and quality constraints. Despite their central role in construction delivery, the organizational structures of these temporary entities and their influence on project performance remain underexplored in existing literature. This thesis addresses this gap by examining how organizational structure dimensions within temporary project organizations relate to project performance in the construction industry. Organizational structure has long been a subject of study within organizational theory, with research highlighting dimensions such as centralization, formalization, specialization, complexity, and integration as key determinants of how organizations function. More recently, network density, rooted in Social Network Analysis (SNA), has emerged as a complementary dimension that captures relational patterns and communication intensity among organizational actors. While these dimensions have been studied in permanent and project-based organizations, their application to temporary, inter-organizational project settings remains limited. Construction projects, characterized by temporality, heterogeneity, contractual fragmentation, and high uncertainty, present a unique context in which traditional organizational assumptions may not fully apply. The primary objective of this research is to investigate the relationship between organizational structure dimensions of temporary project organizations and project performance in the construction industry. Specifically, the study seeks to identify which structural characteristics are prevalent in construction TPOs and to examine how variations in these dimensions correlate with project success outcomes. Project performance is conceptualized as a multidimensional construct encompassing cost performance, schedule performance, quality, functionality, and stakeholder satisfaction. By linking organizational design choices to these performance criteria, the study aims to contribute both theoretically and practically to construction project management research. To achieve these objectives, a comprehensive literature review was conducted, examining over 200 academic sources spanning organizational theory, project-based organizations, construction management, and social network analysis. This review established the theoretical foundation for the selected organizational dimensions and informed the development of a conceptual framework linking structure to performance. Based on this framework, six hypotheses were formulated to address the effects of centralization, formalization, specialization, complexity, integration, and network density on project performance, including both linear and nonlinear (inverted U-shaped) relationships. The research adopted a quantitative methodology using a structured online questionnaire. The questionnaire targeted construction industry professionals with direct experience in temporary project organizations, including individuals from clients, consultants, contractors, suppliers, and other stakeholders. Respondents were asked to base their answers on a single construction project with which they were highly familiar as active participants. The questionnaire consisted of three sections, respondent demographics, project and organizational characteristics, and Likert-scale items measuring organizational structure dimensions and project performance outcomes. A total of 53 valid responses were collected and analyzed. Descriptive analysis revealed that respondents represented a broad range of roles, professions, experience levels, project values, delivery systems, and organizational sizes, providing a diverse empirical basis for the study. Most respondents were client representatives, working in Canada, and had more than 10 years of experience. The projects examined varied from small-scale developments to large projects exceeding 100 million CAD in value. Traditional delivery systems such as Design-Bid-Build (DBB) remained dominant, though alternative and integrated approaches were also represented. Statistical analyses were conducted to examine correlations between organizational structure dimensions and project performance measures. The findings indicate that organizational structure is not a neutral backdrop to project execution but a significant factor influencing how effectively temporary project organizations function. Specific dimensions demonstrated stronger associations with performance outcomes, while others showed more nuanced relationships that depended on the contextual conditions. Descriptive statistics indicated mean scores above the neutral midpoint for most organizational structure dimensions, with formalization, specialization, integration, and network density receiving the highest ratings. Project success dimensions also demonstrated relatively high mean values, particularly for client satisfaction, functionality, and overall satisfaction of the temporary project organization. Reliability analysis confirmed high or acceptable internal consistency for formalization, specialization, integration, network density, and all project success indices, while centralization and complexity exhibited lower reliability and were therefore interpreted as exploratory. Correlation analysis identified several statistically significant relationships between organizational structure dimensions and project performance. Formalization demonstrated strong and consistent positive correlations with all project success criteria. Specialization was also positively associated with all success measures, with a robust relationship observed for satisfaction-based criteria. Integration showed strong positive correlations with all, indicating that coordination and alignment mechanisms are closely associated with favorable project outcomes. Network density was positively correlated with project performance, particularly client satisfaction, TPO satisfaction, and functionality. These results suggest that frequent and effective communication among project participants is associated with improved perceptions of project success. Centralization exhibited moderate positive correlation with success, though the relationship was not statistically significant. Due to low reliability scores, centralization findings were treated cautiously and interpreted as indicative rather than conclusive. In contrast, organizational complexity did not demonstrate a statistically significant relationship with overall project success or most individual success criteria. The results suggest that variations in complexity, as measured in this study, were neither clearly beneficial nor detrimental to project performance outcomes within the sampled projects. In conclusion, this thesis demonstrates that organizational structure matters in construction temporary project organizations and that its dimensions are meaningfully related to project performance. By bridging organizational theory and construction project management through empirical investigation, the study advances knowledge in both fields. It provides a foundation for future research exploring causal mechanisms, longitudinal effects, and comparative analyses across project types, stakeholder experience in the industry, and their perceptions.
Benzer Tezler
- Popüler yönetim söylemlerinin Türkiye'deki yayılım dinamikleri ve performans etkileri
Dissemination dynamics and performance impacts of popular management discourses in Turkey
EREN ONAY
Doktora
Türkçe
2025
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ERÇEK
- Çok taraflı inşaat projelerinde kalite yönetim sistemi kurulumu önerisi
Quality management system deployment propose for contracting firms to implement medium/large scale construction projects
MERT YANAŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. FEYZİ HAZNEDAROĞLU
- Formwork system selection model using structural equation modeling and rough multi criteria decision-making methods
Yapısal eşitlik modellemesi ve kaba çok kriterli karar verme yöntemleri kullanarak kalıp sistemi seçim modeli
TAYLAN TERZİOĞLU
Doktora
İngilizce
2022
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜL POLAT TATAR