Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerde tepkisel saldırganlığın kalp hızı değişkenliğiyle ilişkisinin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması
The relationship between reactive aggression and heart rate variability in borderline personality disorder: A comparison with healthy controls
- Tez No: 1002850
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HATİCE KAYA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Borderline Kişilik Bozukluğu, Kalp Hızı Değişkenliği, Tepkisel Saldırganlık, Duygu Düzenleme Güçlüğü, Bağlanma Stilleri, Çocukluk Çağı Travması, Borderline Personality Disorder, Heart Rate Variability, Reactive Aggression, Emotion Regulation Difficulties, Attachment Styles, Childhood Trauma
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Borderline kişilik bozukluğu (BKB), duygulanımda düzensizlik, dürtüsellik ve kişilerarası işlevsellikte belirgin bozulma ile karakterize, tekrarlayıcı kendine zarar verme davranışlarıyla seyreden bir ruhsal bozukluktur. BKB'de sıklıkla görülen tepkisel saldırganlık davranışları, duygu düzenleme güçlüğüyle ilişkilendirilmektedir. Tepkisel saldırganlık ve otonom sinir sistemi düzenleme kapasitesinin bir göstergesi olan kalp hızı değişkenliği (KHD), BKB'nin yapısında önemli bileşenler olarak ele alınmakla birlikte, bu iki alanın deneysel bir paradigma ve eş zamanlı fizyolojik ölçümle birlikte incelendiği çalışmalar kısıtlıdır. Bu çalışmada, BKB'de tepkisel saldırganlık ile KHD arasındaki ilişki; duygu düzenleme güçlüğü, çocukluk çağı travmaları ve bağlanma örüntüleri bağlamında bütüncül bir model içerisinde değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Örneklem, BKB tanısı olan 51 birey ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 51 sağlıklı kontrolden oluşmaktadır. Katılımcılara Borderline Kişilik Envanteri (BKE), Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Form (DDGÖ-16), Ana-Babaya Bağlanma Ölçeği (ABBÖ) ve Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (CTQ-28) uygulanmıştır. Tepkisel saldırganlık, Puan Eksiltme Saldırganlık Paradigması (PSAP) ile davranışsal olarak değerlendirilmiş; eş zamanlı olarak göğüs bandı temelli kayıt üzerinden yirmi dakikalık KHD parametreleri analiz edilmiştir. Korelasyon, çoklu doğrusal regresyon ve aracılık analizleri gerçekleştirilmiştir. Bulgular: BKB grubunda PSAP saldırganlık puanı sağlıklı kontrollere kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek, KHD parametreleri daha düşük bulunmuştur. Tüm örneklemde tepkisel saldırganlık ile bazı KHD göstergeleri arasında zayıf düzeyde negatif ilişkiler saptanmıştır ancak grup bazlı analizlerde bu ilişkiler tutarlı değildir. Çoklu regresyon analizinde, BKB grubunda yer almak ve düşük baba bağlanma puanı, tepkisel saldırganlığın bağımsız yordayıcıları olarak belirlenmiştir. Aracılık analizlerinde, KHD ile tepkisel saldırganlık arasındaki ilişkinin duygu düzenleme güçlüğü ve travma değişkenleri üzerinden dolaylı olarak açıklanabildiği, ancak bu etkinin BKB grubu özelinde desteklenmediği görülmüştür. Sonuç: Bulgular, BKB'de artmış tepkisel saldırganlık ve azalmış otonom düzenleme kapasitesinin birlikte var olabildiğini ancak bu iki alan arasındaki ilişkinin doğrusal ve basit bir yapıda olmadığını düşündürmektedir. Çalışma, deneysel saldırganlık paradigması ile eş zamanlı fizyolojik ölçümü psikososyal değişkenlerle birlikte ele alarak BKB'nin çok katmanlı yapısına bütüncül bir perspektif sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: Borderline personality disorder (BPD) is a psychiatric condition characterized by affective instability, impulsivity, interpersonal dysfunction, and recurrent self-injurious behaviors. Reactive aggression, frequently observed in BPD, has been closely associated with difficulties in emotion regulation. Although reactive aggression and heart rate variability (HRV), an index of autonomic nervous system regulatory capacity, are considered important components in the structure of BPD, studies examining these two domains simultaneously through an experimental paradigm with concurrent physiological measurement are limited. The present study aimed to investigate the relationship between reactive aggression and HRV in BPD within an integrative framework that also included emotion regulation difficulties, childhood trauma, and attachment patterns. Materials and Methods: The sample consisted of 51 individuals diagnosed with BPD and 51 age- and sex-matched healthy controls. Participants completed the Borderline Personality Inventory (BPI), the Difficulties in Emotion Regulation Scale–Short Form (DERS-16), the Parental Bonding Instrument (PBI), and the Childhood Trauma Questionnaire (CTQ-28). Reactive aggression was assessed behaviorally using the Point Subtraction Aggression Paradigm (PSAP). Simultaneously, HRV parameters were recorded via a chest-strap device during a 20-minute session. Correlation analyses, multiple linear regression, and mediation analyses were conducted. Results: The BPD group demonstrated significantly higher PSAP aggression scores and lower HRV parameters compared to healthy controls. In the total sample, weak negative correlations were observed between reactive aggression and certain HRV indices; however, these associations were not consistent in group-specific analyses. Multiple regression analysis revealed that BPD group status and lower paternal bonding scores independently predicted reactive aggression. Mediation analyses indicated that the relationship between HRV and reactive aggression could be partially explained through emotion regulation difficulties and trauma-related variables in the total sample, although this effect was not supported within the BPD group alone. Conclusion: Findings suggest that increased reactive aggression and reduced autonomic regulatory reserve may co-occur in BPD, however, the relationship between these domains does not appear to be linear or straightforward. By integrating an experimental aggression paradigm with concurrent physiological measurement and psychosocial variables, this study provides a multidimensional perspective on the complex structure of BPD.
Benzer Tezler
- Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerde zihinselleştirme ve bilişsel çarpıtmalar
Mentalizing and cognitive distortions in people with borderline personality disorder
EZGİ KEREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Kent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜLENT KADRİ GÜLTEKİN
- Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerde intihar olasılığı ile şema ve üstbiliş ilişkisi
The relationship between schema and metacognition and the possibility of suicide in individuals with borderline personality disorder
YAHYA MERT KOCASARAÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKER GÜNEYSU
- Madde kullanım bozukluğu olan bireylerde sınır (borderline) kişilik özelliklerinin kendine zarar verme ve intihar davranışları üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
Exploration of the effect of borderline personality disorder on self-injuring and suicidal behaviors in individuals with substance use disorders
SUZAN ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Hemşirelikİstanbul Arel ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PERVİN TUNÇ
- Antisosyal ve borderline kişilik bozukluğu olan bireylerde saldırganlık davranışının psikiyatrik testlerle değerlendirilmesi ve biyolojik değişkenlerle olan ilişkisinin araştırılması: kontrollü bir çalışma
The evaluation of agression in individuals antisocial and borderline personality disorder with psychiatric tests and their relation with biological variables: a controlled study
ALİ FUAT BAYKIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2003
PsikiyatriGataPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MESUT ÇETİN
YRD. DOÇ. DR. CENGİZ BAŞOĞLU
- Borderline kişilik bozukluğu olan bireylerin öfke tarzları ve saldırganlık davranışı üzerine bir inceleme
An investigation about people's anger manners and agression behaviors who have personality disorder
FERHAT AKPINAR