Dallas Kütüphanesi Pt.028 numarada kayıtlı şiir mecmuası(inceleme-metin-tıpkıbasım)
The Dallas Li̇brary poetry anthology regi̇stered as Pt.028(analiysis-text-facsimile)
- Tez No: 1002996
- Danışmanlar: PROF. DR. TURGUT KOÇOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mecmualar, farklı şair ve yazarlara ait metinlerin veya parçaların bir araya getirildiği eserlerdir. Klasik Türk Edebiyatı araştırmalarında manzum ve mensur mecmualar, edebî ve tarihî verilerin tespitinde temel kaynaktır. Şiir mecmuaları, barındırdıkları şair ve şiir çeşitliliğiyle edebiyat tarihi için büyük önem taşır. Bu eserler; adı geçmeyen şairlerin tespitine, bilinen şairlerin divan dışı şiirlerine ulaşılmasına, metinlerin farklı nüshalarının karşılaştırılmasına ve şairlerin hayatına dair bilgilere imkân sağlar. Sadece edebî metinlerle sınırlı kalmayıp, içerdikleri tarihî ve sosyolojik kayıtlarla dönemin toplumsal parametrelerini de belirlerler. Bu yönüyle mecmualar, divan nüshalarını denetleyen ve metinsel boşlukları dolduran vazgeçilmez birer veri kaynağıdır. Bu tez çalışmasına konu olan Dallas Kütüphanesi PT.028 numarada kayıtlı şiir mecmuası 162 varaktan oluşmaktadır. Yazmanın ön ve arka kapakları koyu kahverengi, yeşil ve altın renginde minyatür sanatı ile işlenmiş ve deri ile ciltlenmiştir. Sayfaların büyük bir kısmı tezhip sanatıyla süslenmiş olup; ilk sayfada şemseli zahriye, diğer sayfalarda ise halkâr ve katıʿ bezemeler dikkat çekmektedir. Metinleri harekeli olan mecmua, çoğunlukla beyitlerden oluşmakta; siyah mürekkebin yanı sıra bazı başlık ve beyitlerde kırmızı ve beyaz mürekkep kullanılmaktadır. İlk 29 varak ve 65. varak tek sütun, devamı ise iki sütun tertibindedir. İçerisinde gazel, kaside, tahmis, mesnevi, müseddes, kıta, rubai ve terci-i bend gibi nazım şekilleri barındıran mecmuada; Baki, Fuzuli, Haleti, Hafız-ı Şirazi, Ümidi, Veysi, Yahya, Zati ve Nev'i gibi meşhur isimlerin yanı sıra az tanınan şairler de bulunmaktadır. Çalışmada mecmuadaki şiirler ilmî transkripsiyon alfabesiyle günümüz harflerine aktarılmış; inceleme bölümünde ise nüshanın fizikî ve muhteva özellikleri ile şairler hakkında detaylı bilgiler verilmiştir.
Özet (Çeviri)
Poetry Poetry anthologies (mecmuas) are collective works bringing together texts or fragments from various poets and authors. In Classical Turkish Literature, verse and prose anthologies serve as primary sources for identifying literary and historical data. These works are vital for literary history as they contain diverse poems, identify poets missing from traditional biographical sources, and provide access to poems absent in known divans. Furthermore, they allow for textual comparisons and offer insights into poets' lives. Beyond literary content, anthologies facilitate determining the social parameters of their period through preserved historical and sociological records. Thus, they function as indispensable data sources that verify divan copies and fill textual lacunae. This thesis focuses on the poetry anthology registered as PT.028 in the Dallas Library, consisting of 162 folios. The leather-bound manuscript features miniature art in dark brown, green, and gold. Most pages are adorned with illumination (tezhip), including a shamsa zahriya on the first page and halkâr and katıʿ decorations on subsequent folios. Written with vocalization (hareke), the manuscript mostly comprises couplets. While black ink is predominant, certain titles and verses appear in red and white ink. The first 29 folios and 65. folios follow a single-column layout, while the rest are in two columns. Containing forms such as ghazal, qasida, tahmis, masnavi, museddes, qit'a, rubai, and terci-i bend, the anthology features renowned poets like Bâkî, Fuzûlî, Hâletî, Hâfız-ı Şirâzî, Ümîdî, Veysî, Yahyâ, Zâtî, and Nev'î, alongside lesser-known figures. This study transcribes these poems into modern characters using a scholarly transcription alphabet, providing a physical and thematic description of the manuscript and its poets.
Benzer Tezler
- Ahvâl-i Kıyâmet ve resimli nüshaları
Ahvâl-i Kıyâmet and its illustrated copies
ŞENGÜL ŞENTÜRK ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sanat TarihiHacettepe ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERPİL BAĞCI
- Süleymaniye Kütüphanesi Yazma Bağış 220 numaralı Nizami Hamsesi
Miniatures of Nizami Khamse from bestowal number 220 in the Library of Suleymania
GÖNÜL BOZOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Sanat TarihiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BANU MAHİR
- Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi Hamidiye Koleksiyonu'nda bulunan mülevven tekniğindeki ciltler
Colorful (mülevven) volumes in the Hamidiye cCllection in The Suleymaniye Manuscript Library
ASLIHAN ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Sanat TarihiNecmettin Erbakan ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HACER KARA
- Yusuf Ağa Kütüphanesindeki 17. ve 18. yüzyıl deri ciltleri
17th and 18th century bookbinding in the Yusuf Aga Library
TUĞBA YALÇINKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sanat TarihiGazi ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET ÖRNEK
- Sequential and parallel algorithms for the rectilinear steiner tree problem
Doğrulu steiner ağaç problemi için seri ve paralel algoritmalar
NAHİT EMANET
Doktora
İngilizce
2004
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolBoğaziçi ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. CAN ÖZTURAN