Bilgilendirme tasarımında bilimsel bitki illüstrasyonu: Türkiye Milli Botanik Bahçesi Tarımsal Biyoçeşitlilik Müzesi için etkileşimli bilimsel bitki illüstrasyon uygulaması
Scientific botanical illustration in information design:interactive scientific botanical illustration application for the Agricultural Biodiversity Museum of the Turkey National Botanical garden
- Tez No: 1003001
- Danışmanlar: PROF. DR. BANU BULDUK TÜRKMEN
- Tez Türü: Sanatta Yeterlik
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Bilimsel illüstrasyon, Scientific illustration
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Grafik Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada bilimsel bitki illüstrasyonu, bilgilendirme tasarımı çerçevesinde değerlendirilmiş ve dijital ortam kullanımıyla müze ortamındaki etkinliği artırılan bir iletişim aracı olarak incelenmiştir. Çalışma kapsamında Türkiye Milli Botanik Bahçesi Tarımsal Biyoçeşitlilik Müzesi için bilimsel bitki illüstrasyonu ile etkileşimli bilgilendirme tasarımını birleştiren örnek bir uygulama geliştirilmiştir. Araştırmanın temel amacı biyoçeşitlilik müzelerinde ziyaretçilerin bitki örneklerine ilişkin bilgiye erişimini kolaylaştırmak, ziyaretçi deneyimini aktif hale getirmek ve bilimsel bitki illüstrasyonunun bilgilendirme tasarımı içindeki potansiyelini ortaya koymaktır. Çalışmanın birinci bölümünde araştırmanın problemi, amacı, kapsamı ve yöntemi açıklanmıştır. İkinci bölümde bilgilendirme tasarımının tanımı, tarihsel gelişimi, ortaya çıkış nedenleri, uluslararası boyutu, uygulama alanları ve güncel önemi ele alınmıştır. Üçüncü bölümde bilimsel illüstrasyon kavramı, tanımı, uygulandığı disiplinler, türleri ve bu alanda üretilmiş örnek çalışmalar üzerinden incelenmiştir. Dördüncü bölümde ise Türkiye'den ve dünyadan bilimsel illüstrasyon uygulama örnekleri değerlendirilmiş ve bu uygulamaların teknik özellikleri, kullanım alanları ve değişen ihtiyaçlara bağlı olarak geçirdiği dönüşüm analiz edilmiştir. Beşinci bölümde bilimsel bitki illüstrasyon uygulaması ele alınmış ve kullanılan araçlar, alınan eğitimler, üretim süreci ve tasarım kararları ayrıntılı biçimde açıklanmıştır. Uygulama kapsamında Milli Botanik Bahçesi Tarımsal Biyoçeşitlilik Müzesi Etnobotanik bölümünde sergilenen bitki illüstrasyonlarını desteklemek amacıyla, bilimsel danışmanlar desteğiyle yürütülen çalışmalar sonucunda bilimsel bitki illüstrasyonları üretilmiştir. Seçilen bitki türleri için hazırlanan bu illüstrasyonlar, bitkilerin morfolojik özelliklerini ayrıntılı biçimde aktaracak şekilde tasarlanmış ve QR kod sistemi aracılığıyla mobil cihazlardan erişilebilen etkileşimli bir uygulamaya dönüştürülmüştür. Böylece müze ziyaretçilerinin fiziksel sergilemenin ötesinde dijital ortamda daha kapsamlı ve katmanlı bilgiye ulaşmaları hedeflenmiştir. Uygulamanın verimliliğini değerlendirmek amacıyla ziyaretçilere yönelik bir anket çalışması da gerçekleştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
This practice-based proficiency in art thesis examines the role of scientific botanical illustration within the context of information design and investigates how it can function as a more effective communication tool in museum environments through digital applications. Within the scope of the study, a sample application integrating scientific botanical illustration with interactive information design was developed for the Agricultural Biodiversity Museum of the Turkey National Botanical Garden. The primary aim of the research is to facilitate visitors' access to information about plant specimens in botanical museums, to enhance visitor experience by making it more active, and to reveal the potential of scientific botanical illustration within contemporary information design. The first chapter of the study explains the research problem, aim, scope, and methodology. The second chapter addresses the definition of information design, its historical development, reasons for its emergence, international dimension, application areas, and contemporary significance. The third chapter focuses on the concept of scientific illustration, examining its definition, related disciplines, types, and representative examples produced in this field. In the fourth chapter, examples of scientific illustration practices from Turkey and around the world are analyzed, with particular emphasis on their technical characteristics, areas of use, and transformations shaped by changing needs over time. The fifth chapter examines the scientific botanical illustration application in detail, providing information on the tools used, the training received, the production process, and the design decisions involved. Within the application phase, scientific botanical illustrations were produced through studies conducted in collaboration with a scientific consultant, with the aim of supporting the plant illustrations exhibited in the Ethnobotany Section of the Agricultural Biodiversity Museum at the Turkey National Botanical Garden. The illustrations prepared for the selected plant species were designed to convey the morphological characteristics of the plants in detail and were transformed into an interactive information design application accessible via mobile devices through a QR code system. In this way, museum visitors were enabled to access more comprehensive and layered information in a digital environment beyond physical exhibition. In order to evaluate the effectiveness of the application, a visitor survey was also conducted.
Benzer Tezler
- A sustainable design case: Re-examining traditional irrigation ollas as intangible cultural heritage
Bir sürdürülebilir tasarım vakası: Geleneksel sulama testilerinin bir somut olmayan kültürel miras olarak yeniden incelenmesi
ZEYNEP SERRA AKMAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇİĞDEM KAYA
- Bilgilendirme tasarımında ilkeler, öğeler ve uygulama sorunları -bilgilendirme tasarımı uygulaması-
Principles, elements and practice problems of information design -information design project-
BANU İNANÇ UYAN DUR
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2011
Güzel SanatlarHacettepe ÜniversitesiGrafik Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. ZÜLFİKAR SAYIN
- Bilgilendirme tasarımında veri görselleştirmesinin yeri ve kullanımı
The usage and place of data visualization in information design
ŞERAFETTİN DEDEOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiGrafik Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. TUĞCAN GÜLER
- Doğa tarihi müzelerindeki bilgilendirme tasarımlarının grafik tasarım ve bilimsel resimleme bağlamında incelenmesi
Examination of information designs in museums of natural history in the framework of graphic design and scientific illustration
AYŞEGÜL GÜRDAL PAMUKLU
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2022
Güzel SanatlarHacettepe ÜniversitesiGrafik Ana Sanat Dalı
DOÇ. ZÜLFÜKAR SAYIN
- İnteraktif bilgilendirme grafiği ve dijital mecralarda Çatalhöyük yerleşkesinin infografik tasarım çözümlemeleri
Interactive information graphic and infographic design analysis of Çatalhöyük campus in digital media
EBRU HİLAL YÜCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarOndokuz Mayıs ÜniversitesiGörsel İletişim Tasarımı Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA DEMİR