Ahmed Bin Seydî el-Bigavî'nin Avârifü'l-Ma'ârif tercümesi (İnceleme-metin)
Ahmed Bin Seydî el-Bigavî's translation Avârifü'l-Ma'ârif (Analysis and text)
- Tez No: 1003105
- Danışmanlar: PROF. DR. ZÜLFİKAR GÜNGÖR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Din, Turkish Language and Literature, Religion
- Anahtar Kelimeler: Avarifu'l-Ma'arif, Eski Anadolu Türkçesi, Tasavvuf, Çeviri, Şihabuddin Sühreverdi, Avarifu'l-Ma'arif, Old Anatolian Turkish, Mystic, Translation, Şihabuddin Sühreverdi
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk İslam Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ꜤAvārifü'l-MaꜤārif, tarikatlar döneminin önemli metinlerindendir. Şihābeddin es-Sühreverdi tarafından kaleme alınmıştır. Yazıldığı dönemden itibaren gerek icazet yoluyla okutulması gerekse tercüme, şerh, hâşiye, ta'lîk gibi yazın türleriyle etrafında oluşan literatür, onun İslam tasavvufu üzerindeki etkisini göstermektedir. ꜤAvārifü'l-MaꜤārif'in Anadolu'ya girişi Ahmed b. Seydi el-Biġavi'nin tercümesiyle olmuştur. Tercümesini 1549 yılında tamamlayan mütercim, Zeyniyye tarikatına mensuptur. Zeyniyye'nin, Sühreverdiyye'nin Anadolu'da faaliyet gösteren kolu olmasından hareketle bu eserin Biġavi için son derece önemli olduğu söylenebilir. Mütercim eseri, tefsir ve hadis şerhi türünden bir dizi kitaptan yaptığı eklemelerle genişleterek çevirmiştir. Yapılan eklemelerin kaynakları mukaddimede zikredilmiş ve metin içinde alıntılardan önce genellikle anılmıştır. Ahmed b. Seydi el-Biġavi tarafından kaleme alınan ꜤAvārifü'l-MaꜤārif tercümesi eski Türkiye Türkçesi özelliği gösteren bir metindir. Bunun yanında eser, Arapça ile Türkçe arasındaki dil ilişkilerinin kendi dönemindeki durumunu tanıklar niteliktedir. Bu çalışmada Sühreverdi ve ꜤAvārifü'l-MaꜤārif etrafında oluşan literatüre değinilmiş, Biġavi'nin hayatı ve eserleri araştırılmış, ꜤAvārifü'l-MaꜤārif tercümesinin doğru okunduğu ve anlaşıldığı düşünülen metni ortaya konmuş ve çeşitli açılardan incelenmiştir.
Özet (Çeviri)
Avārifü'l-MaꜤārif is one of the important texts of the Sufi orders period. It was written by Shihābeddin es-Sühreverdi. From the time it was written, its influence on Islamic Sufism is evident in the literature that developed around it, including translations, commentaries, marginal notes, and annotations, as well as its being taught through the granting of authorisation. Avārifü'l-MaꜤārif entered Anatolia through its translation by Ahmed b. Seydi el-Biġavi. The translator, who completed his translation in 1549, belonged to the Zeyniyye Sufi order. Given that the Zeyniyya was a branch of the Suhrawardiyya active in Anatolia, it can be said that this work was extremely important for Biġavi. The translator expanded the work by adding excerpts from a series of books on exegesis and hadith commentary. The sources of the additions are mentioned in the introduction and are generally cited before the quotations in the text. The translation of ꜤAvārifü'l-MaꜤārif, written by Ahmed b. Seydi el-Biġavi, is a text that displays the characteristics of Old Turkish. In addition, the work bears witness to the state of linguistic relations between Arabic and Turkish in its own period. This study touches upon the literature surrounding Suhrawardi and ꜤAvārifü'l-MaꜤārif, examines Biġavi's life and works, presents the text of the translation of ꜤAvārifü'l-MaꜤārif that is considered to be correctly read and understood, and analyses it from various perspectives.
Benzer Tezler
- Hacı Ahmed b. Seydî el-Bigavî'nin Avârifü'l-maârif tercümesi 1. cilt (1a-205b): İnceleme ve değerlendirme
Hacı Ahmed b. Seydi el-Bigavi's Avârifu'l-maarif translation volume I (1a-205b): Review and evaluation
RÜMEYSA FATMA ALTINDİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Dinİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN KAMİL YILMAZ
- ŞEHÂBEDDİN AHMED BİN MAHMÛD es-SİVÂSÎ'NİN 'ÛYÛNÜ'T-TEFÂSÎR Lİ'L-FUḌALÂʾİ'S-SEMÂSÎR ADLI TEFSİRİNİN KAYNAKLARI
ŞEHÂBEDDİN AHMED BİN MAHMÛD es-SİVÂSÎ'NİN 'ÛYÛNÜ'T-TEFÂSÎR Lİ'L-FUḌALÂʾİ'S-SEMÂSÎR ADLI TEFSİRİNİN KAYNAKLARI
ÖMERÜL FARUK ALTUN
Doktora
Türkçe
2026
DinAnkara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL ÇALIŞKAN
- 16. yüzyıl Osmanlı astronomi dili üzerine analitik bir inceleme (Mir'at-ı Kâinât-ı Şemsîye, Risâle-i Mukantarât, Kifâyetü'l-Vakt, Risâle-i Rub-i Dâ'ire-i Ceyb, Ekâlim-i Seb'a)
An analytical study on the 16th century Ottoman astronomy language (Mir'at-i Kâinât-i Şemsîye, Risâle-i Mukantarât, Kifâyetü'l-Vakt, Risâle-i Rub-i Dâ'ire-i Ceyb, Ekâlim-i Seb'a)
ELMAS ÇOKOL ALPAY
Doktora
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CAHİT BAŞDAŞ
- مختصر مما ليس في الروضة والمنهاج، لعبد الملك بن علي بن أبي المنى البابي الحلبي (كتاب الطهارة) دراسة وتحقيقاً
Abdulmelik b. Ali b. Ebil-Müna el-Bâbî el-Halebi'nin er-Ravda ve el-Minhâcta bulunmayan konuların muhtasarı-taharet bölümü
ABDULRAHMAN AHMED IDAN IDAN
Yüksek Lisans
Arapça
2023
DinÇankırı Karatekin ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HİDAYET ZERTÜRK
- السّبك والحبك: دراسة تطبيقيّة في خطب الحجّاج بن يوسف الثّقفي
Haccac b. Yusuf'un hutbelerinde sebk ve habk (lafızlar ve manalar arası irtibat): Uygulamalı bir araştırma / Casting and weaving: An applied study in the sermons of al-Hajjaj bin Yusuf al-Thaqafi
AHMED NAJMALDIN FATHULLAH ALJABBARI
Doktora
Arapça
2023
DinKarabük ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SALİH DERŞEVİ