İklim değişikliği bağlamında ekolojik duyarlılık analizi: Gökçeada örneği
Analysis of ecological sensitivity in the context of climate change: The case of Gökçeada
- Tez No: 1003189
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÇİĞDEM KAPTAN AYHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Peyzaj Mimarlığı, Landscape Architecture
- Anahtar Kelimeler: İklim Değişikliği, Ada Ekosistemleri, Gökçeada, Coğrafi Bilgi Sistemleri, Ekolojik Duyarlılık, Kırılganlık, Climate Change, Island Ecosystems, Gökçeada, Geographic Information Systems, Ecological Sensitivity, Vulnerability
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, Türkiye'nin en büyük adası olan Gökçeada'nın iklim değişikliği etkilerine karşı ekolojik duyarlılığını mekânsal olarak analiz etmeyi ve sürdürülebilir planlama stratejileri geliştirmeyi amaçlamaktadır. Ada ekosistemleri, sınırlı kaynakları ve coğrafi izolasyonları nedeniyle iklim değişikliği bağlamında en kırılgan ve savunmasız yapılar arasında yer almaktadır. Bu kapsamda çalışmada, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı Çok Kriterli Karar Analizi yöntemleri kullanılarak adanın ekolojik hassasiyet haritası oluşturulmuştur. Analiz sürecinde; eğim, yükseklik, arazi kullanımı, erozyon riski, toprak yapısı, su kaynaklarına yakınlık, bitki örtüsü (NDVI) ve kıyı mesafesi olmak üzere sekiz temel çevresel parametre, iklim değişikliği risklerine göre ağırlıklandırılarak değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, Gökçeada yüzölçümünün %42'sinin“Yüksek Duyarlı”, %54'ünün“Orta Duyarlı”ve yalnızca %4'ünün“Düşük Duyarlı”alanlardan oluştuğunu ortaya koymuştur. Özellikle kıyı şeridi ve biyolojik çeşitliliğin yoğun olduğu bölgelerin yüksek hassasiyet taşıdığı belirlenmiştir. Oluşturulan modelin doğruluğu, Ekim 2025'te adada yaşanan sel ve heyelan olaylarına karşı test edildi. Analiz sonuçlarında, Tepeköy ve Zeytinliköy gibi etkilenen bölgelerin yüksek risk grubunda yer aldığı tespit edildi. Sonuç olarak bu çalışma; Gökçeada'da yapılaşma baskısının ekolojik eşikleri zorladığını somut verilerle kanıtlamaktadır. Çalışma, hassas zonların“Mutlak Koruma Alanı”ilan edilmesini, taşkın yönetimi için doğa tabanlı çözümlerin uygulanmasını ve kitle turizmi yerine kontrollü agro-turizm politikalarının benimsenmesini önermektedir. Üretilen Ekolojik Duyarlılık Haritası, adanın geleceği için dinamik bir“Mekânsal Erken Uyarı Sistemi”niteliği taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to spatially analyze the ecological sensitivity of Gökçeada, Turkey's largest island, against the impacts of climate change and to develop sustainable planning strategies. Due to their limited resources and geographic isolation, island ecosystems are among the most fragile and vulnerable structures in the context of climate change. In this context, an ecological sensitivity map of the island was generated using Geographic Information Systems (GIS) based Multi-Criteria Decision Analysis methods. During the analysis process, eight fundamental environmental parameters—slope, elevation, land use, erosion risk, soil structure, proximity to water resources, vegetation (NDVI), and distance to the coast—were weighted and evaluated according to climate change risks. Research findings revealed that 42% of Gökçeada's surface area consists of“High Sensitivity,”54% of“Moderate Sensitivity,”and only 4% of“Low Sensitivity”areas. It was determined that water production basins, the coastline, and regions with dense biodiversity carry particularly high sensitivity. The accuracy of the generated model was tested against the flood and landslide events experienced on the island in October 2025. In the analysis results, affected regions such as Tepeköy and Zeytinliköy were found to be within the high-risk group. Consequently, this study demonstrates with concrete data that construction pressure in Gökçeada is pushing ecological thresholds. The study recommends declaring sensitive zones as“Absolute Protection Areas,”implementing nature-based solutions for flood management, and adopting controlled agro-tourism policies instead of mass tourism. The produced Ecological Sensitivity Map serves as a dynamic“Spatial Early Warning System”for the future of the island.
Benzer Tezler
- Decision-making mechanism in appropriate roof selection for rainwater harvesting based on combining field data and laboratory experiments
Yağmur suyu hasadi için uygun çati seçiminde saha verileri ve laboratuvar deneylerine dayali karar verme mekanizmasinin kullanilmasi
SHAYAN SHITREH
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALE ÖZGÜN ERŞAHİN
- Makina öğrenmesi ve 3B modelleme teknikleriyle yer yüzey sıcaklığı ve kentsel ısı adası değişikliklerinin kent dokusu bağlamında değerlendirilmesi: Çankaya-Ankara örneği
Evaluation of land surface temperature and urban heat island changes within the context of urban form using machine learning and 3D modeling techniques: the case of Çankaya-Ankara
DİLARA YILMAZ
Doktora
Türkçe
2025
Peyzaj MimarlığıKastamonu ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. SEVGİ ÖZTÜRK
- Clımate-responsıve coastal spatıal plannıng: Frameworks for maınstreamıng adaptatıon strategıes ın kadıköy/türkiye
İklime duyarlı kıyı mekânsal planlaması: Türkiye Kadıköy'de adaptasyon stratejilerinin çerçevesinin belirlenmesi
GAMZE KAZANCI
Doktora
İngilizce
2025
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİYE AHU GÜLÜMSER
PROF. DR. JOÃO PEDRO COSTA
- Türkiye'de karbon emisyonlarının azaltılmasına yönelik lamine masif ahşap mimarisi ve yöntemleri
Laminated mass timber architecture and methods for reducing carbon emissions in Türkiye
ÜLKEM ARTUÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİNAN MERT ŞENER
- An approach for cost optimum energy efficient retrofit of primary school buildings in Turkey
Türkiye'de ilköğretim okulu binaların maliyeti optimum enerji etkin iyileştirmesi için bir yaklaşım
NAZANİN MOAZZEN FERDOS
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ZERRİN YILMAZ