Talebe dayalı arazi ve arsa düzenlemesi uygulamalarının incelenmesi: Erzurum yakutiye ilçesi örneği
Investigation of demand-based land readjustment implementations: the example of yakutiye district of Erzurum
- Tez No: 1003292
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE YAVUZ ÖZALP
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeodezi ve Fotogrametri, Geodesy and Photogrammetry
- Anahtar Kelimeler: Arazi ve Arsa Düzenlemesi, Parselasyon Planı Uygulaması, Talebe Dayalı AAD İmar Uygulamaları, İfraz, Tevhit, Yola Terk, Yoldan İhdas, Arazi yönetimi, Land readjustment, Parcellation plan implementation, Subdivision, Parcel Consolidation, Road Dedication, and Creation of Parcels from Abandoned Roads, Land management
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Artvin Çoruh Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Harita Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kentleşme, yalnızca nüfus artışıyla sınırlı olmayıp, sosyoekonomik, mekânsal ve çevresel boyutları olan dinamik bir süreçtir. Bu sürecin sağlıklı yönetilmesinde imar planları, kentsel alanların kullanımını belirleyen ve çevresel ile toplumsal dengeyi koruyan temel araçlardır. İmar planlarının başlıca uygulama aracı arazi ve arsa düzenlemeleridir ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 15, 16 ve 18. maddelerine dayalı olarak gerçekleştirilmektedir. Kanun'un 15. ve 16. maddelerine istinaden talebe dayalı olarak gerçekleştirilen arazi ve arsa düzenlemesi (AAD) uygulamaları (ifraz, tevhit, yola terk, yoldan ihdas) pratikte yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu uygulamalar, parsel uyumsuzluklarını hızla gidererek planın uygulanabilirliğini artırır ve hem kamu yararı hem de mülkiyet hakları arasında denge sağlar. Bununla birlikte, 2019 yılında 3194 sayılı İmar Kanunu (İK)'nun 15. maddesinde ve akabinde Yönetmelikte yapılan değişiklikle birlikte, Kanunda belirtilen istisnai durumlar dışında parselasyon planı uygulaması (18. madde uygulaması) yapılmamış alanlarda ifraz, tevhit gibi talebe dayalı işlemlerin yapılamayacağı hüküm altına alınmıştır. Ancak 18. madde uygulamasının her durumda gerçekleştirilmesi teknik ve hukuki olarak mümkün olamamaktadır. Dolayısıyla bu tez çalışmasında, getirilen istisnai durumların gerekliliğinin, etkinliğinin, yeterliliğinin araştırılması ve 3194 sayılı İK'nın 15. ve 16. maddelerine istinaden gerçekleştirilen arazi ve arsa düzenlemesi uygulamalarının Erzurum İli, Yakutiye İlçesi özelinde analizi hedeflenmiştir. Erzurum İli Yakutiye İlçesinde 2023-2024 yıllarında gerçekleştirilen uygulamalar sayısal etkileriyle analiz edilerek, uygulamaların hukuki dayanakları, işlem basamakları, yönetmelik hükümleri ve kentsel gelişime katkıları incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda, ifraz, tevhit gibi talebe dayalı AAD uygulamalarının, düzenli, planlı kentsel gelişim için kritik araçlar olduğu ve mevzuatta sunulan bu esnekliklerin, idarelerin imar uygulamaları yaparken en etkin, pratik yöntemi seçmesine imkân sağladığı belirlenmiştir. 3194 sayılı İK'nın 15. ve 16. maddelerinin uygulanması, plan kararlarının sahada işlerliğini sağlarken, mülkiyet temelli uyuşmazlıkları azaltır ve kamu yararını güvence altına alır.
Özet (Çeviri)
Urbanization is not limited to population growth; it is a dynamic process with socioeconomic, spatial, and environmental dimensions. In the sound management of this process, zoning plans are fundamental tools that determine the use of urban areas and maintain environmental and social balance. The primary means of implementing zoning plans are Land Readjustments, implemented in accordance with Articles 15, 16, and 18 of Zoning Law No. 3194. Land Readjustment practices (subdivision, consolidation, road abandonment, and road creation), implemented on demand pursuant to Articles 15 and 16 of the Law, are widely used in practice. These practices increase the applicability of the plan by quickly resolving parcel incompatibilities and ensure a balance between both the public interest and property rights. However, with the amendments made to Article 15 of Zoning Law No. 3194 in 2019 and the subsequent Regulation, it was stipulated that, except for the exceptional circumstances specified in the Law, demand-based transactions such as subdivision and consolidation cannot be carried out in areas where a parcellation plan has not been implemented (implementation of Article 18). However, implementing Article 18 is not technically and legally feasible in all cases. Therefore, this thesis aims to investigate the necessity, effectiveness, and adequacy of these exceptional circumstances and to analyze the Land Readjustment practices implemented pursuant to Articles 15 and 16 of Zoning Law No. 3194, specifically in Yakutiye District, Erzurum Province. The practices implemented in Yakutiye District, Erzurum, between 2023 and 2024 were analyzed with their numerical impact, and the legal basis of these practices, process steps, regulatory provisions, and their contribution to urban development were examined. The study concluded that demand-based LR practices, such as subdivision and consolidation, are critical tools for orderly and planned urban development, and that the flexibility offered in the legislation allows administrations to choose the most effective and practical method when implementing zoning practices. Implementing Articles 15 and 16 of Law No. 3194 ensures the effectiveness of planning decisions in the field, reduces property-based disputes, and safeguards the public interest.
Benzer Tezler
- Çevre yolu-mülkiyet ilişkilerinin imar hakları açısından incelenmesi ve arazi düzenlemesi yaklaşımıyla bir model önerisi
To Investigate highway-property relations in respect of zoning rights and to propose a mode using land readjustment approach
BAYRAM UZUN
Doktora
Türkçe
2000
Jeodezi ve FotogrametriKaradeniz Teknik ÜniversitesiJeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. TÜRKAY TÜDEŞ
- Belediye bilgi sistemine geçişte mülkiyet bilgilerinin irdelenmesi: Çorum Belediyesi örneği
Analaysşng property information for municipal information system: The city of Çorum Municipality case
RECEP NİŞANCI
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Jeodezi ve FotogrametriKaradeniz Teknik ÜniversitesiJeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. TAHSİN YOMRALIOĞLU
- Ülke koşullarında kadastro bilgi sistemi tasarımı ve uygulaması
Başlık çevirisi yok
ORHAN ERCAN
Doktora
Türkçe
1997
Jeodezi ve FotogrametriYıldız Teknik ÜniversitesiJeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYHAN ALKIŞ
- Sürdürülebilir ulaşım bağlamında hizmet olarak hareketlilik (Mobılıty as a servıce – Maas): İstanbul
Evaluating the concept of mobility as a service within the scope of sustainable transport: The case of İstanbul
VİLDAN ÇETİNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Ulaşımİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EDA BEYAZIT İNCE