Evde sağlık hizmeti alan 65 yaş üstü hastaların bakım vericilerine uygulanan çok boyutlu eğitimin bakım yükü ve yaşam kalitesine etkisi: Randomize kontrollü müdahale çalışması
Effect of multidimensional training applied to caregivers of home health service recipients aged 65 and over on care burden and quality of life: Randomized controlled intervention study
- Tez No: 1003309
- Danışmanlar: PROF. DR. SAFİYE ÖZVURMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halk Sağlığı, Hemşirelik, Public Health, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Bakıcı yükü, Halk sağlığı hemşireliği, Yaşam kalitesi, Caregiver burden, Public health nursing, Quality of life
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma evde sağlık hizmeti alan 65 yaş üstü hastaların primer bakım vericilerine uygulanan çok boyutlu eğitimin bakım vericilerin bakım yüküne ve yaşam kalitesine etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışmanın örneklemini dahil edilme kriterlerini karşılayan 78 bakım verici oluşturdu. Randomize olarak müdahale ve kontrol grubuna alınan bakım vericilerin yazılı ve sözlü onamları alındıktan sonra araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, Zarit Bakım Verme Yük Ölçeği ve WHOQOL-Bref-TR Ölçeği uygulanmıştır. Müdahale öncesi, eğitim sonrası ve bir ay sonra izlem için ölçümler tekrarlanmıştır. Tanımlayıcı bulgular için sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, mean rank (sıra ortalaması), minimum ve maksimum değerleri, kategorik değişkenlerin analizinde ki-kare testi, parametrik koşulların karşılandığı durumlarda Student-t, tekrarlı ölçümlerde varyans analizi, karşılanmadığı durumlarda ise non parametrik testler olan Mann Whitney-U ve Friedman testi kullanılmış, p<0,05 anlamlılık düzeyinde incelenmiştir. Bulgular: Eğitim sonrası ve izlemde müdahale grubunda yer alan bakım vericilerin bakım yükü puanlarında kontrol grubuna göre anlamlı azalma saptanmıştır (t=-3,054; p=0,003). İzlem ölçümünde (müdahale: 41,57±7,90; kontrol: 48,65±9,55), gruplar arası farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir (p=0,001). Yaşam Kalitesi genel sağlık, bedensel iyilik ve ruhsal iyilik boyut puanlarında müdahale grubunda eğitim sonrası ve izlemde kontrol grubuna göre anlamlı artış tespit edilirken, sosyal ilişkiler ve çevre-TR boyut puanlarında değişim tespit edilmemiştir. Sonuç: Çalışmamız bakım vericilere uygulanan eğitimin bakım yükünü azaltmada etkili olduğunu, yaşam kalitelerinin genel sağlık, bedensel iyilik ve ruhsal iyilik boyutlarına olumlu gelişim sağladığı, sosyal ilişkiler ve çevre-TR boyutlarında anlamlı bir artış oluşturmadığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study examined the effect of multi-domain training provided to primary caregivers of patients aged 65 years and older receiving home health care on caregivers' care burden and quality of life. Material and Methods: The study included 78 caregivers who met the inclusion criteria and were randomly assigned to intervention and control groups. After obtaining written and verbal consent, data were collected using a Personal Information Form, the Zarit Caregiver Burden Scale, and the WHOQOL-Bref-TR Scale. Measurements were conducted at baseline, immediately after the training, and at one-month follow-up. Descriptive statistics (number, percentage, mean, standard deviation, mean rank, minimum and maximum values) were calculated. Chi-square tests were used for categorical variables; Student's t-test and repeated-measures analysis of variance were applied when parametric assumptions were met, while Mann–Whitney U and Friedman tests were used otherwise. Statistical significance was set at p<0.05. Results: Caregiver burden scores decreased significantly in the intervention group compared with the control group after training and at follow-up (t = −3.054, p = 0.003). At follow-up, the difference between groups was statistically significant (intervention: 41.57±7.90; control: 48.65±9.55; p = 0.001). Quality of life scores showed significant improvements in the intervention group in general health, physical well-being, and mental well-being domains after training and at follow-up. No significant changes were observed in the social relationships or environment-TR domains. Conclusion: Multi-domain training for caregivers effectively reduces caregiver burden and improves quality of life related to general health, physical well-being, and mental well-being, though it does not significantly affect social relationships or environmental quality of life domains.
Benzer Tezler
- Evde bakım hastalarında beslenme durumunun değerlendirilmesi amacıyla metodolojik bir çalışma
A methodological study for assessment of the nutritional status in home care patients
SEDA ARSLAN ÖZKUL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Aile HekimliğiMarmara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLRU PEMRA ÜNALAN
- Evde sağlık hizmeti alan 65 yaş üstü bireylerde mortaliteyi etkileyen durumlar
Başlık çevirisi yok
NİDA AYHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiMarmara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLRU PEMRA ÜNALAN
- Evde sağlık hizmeti alan hastaların günlük yaşam aktivitelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of daily life activities of patients with home health care
TUĞBA ŞAHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile Hekimliğiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KURTULUŞ ÖNGEL
- Erzincan ili evde sağlık hizmeti alan hastaların yakınlarının siberkondri düzeyi ve sağlık anksiyetesi arasındaki ilişki
The relationship between cyberchondria level and health anxiety of relatives of patients receiving home health services in Erzincan province
MERVE ÖZÇİNAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERSAN GÜRSOY
- Kapsamlı geriatrik değerlendirme ile evde bakım hizmeti alan geriatrik popülasyonda mortalite ile ilişkili faktörler: İzmir ili örneği
Factors associated with mortality in the geriatric population receiving home care services with comprehensive geriatric assessment: A case study of İzmir province
İBRAHİM SİVRİKAYA