Kocaeli Üniversitesi Hastanesinde diyaliz tedavisi alan tip 2 Diyabetes mellituslu hastaların diyabet ile ilgili deneyimleri; bütüncül yaklaşım ve aile hekiminin rolüne ilişkin hasta perspektifinin nitel çalışması
Diabetes-related experiences of patients with type 2 Diabetes mellitus undergoing dialysis treatment at Kocaeli University Hospital: A qualitative study from the patient perspective on a holistic approach and the role of the family physician
- Tez No: 1003348
- Danışmanlar: PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ HASTANESİNDE DİYALİZ TEDAVİSİ ALAN TİP 2 DİYABETES MELLİTUSLU HASTALARIN DİYABET İLE İLGİLİ DENEYİMLERİ; BÜTÜNCÜL YAKLAŞIM VE AİLE HEKİMİNİN ROLÜNE İLİŞKİN HASTA PERSPEKTİFİNİN NİTEL ÇALIŞMASI Giriş ve Amaç Tip 2 Diyabetes Mellitus, Türkiye'de ve dünyada giderek artış gösteren, çok yönlü komplikasyonlara yol açan kronik bir hastalıktır. Diyabetik nefropati nedeniyle diyaliz tedavisine ihtiyaç duyan bireylerde hastalık yükü belirgin derecede artmakta, bu süreçte birinci basamak sağlık hizmetlerinin rolü daha kritik hâle gelmektedir. Bu çalışma, Kocaeli Üniversitesi Hastanesi'nde diyaliz tedavisi alan yetişkin Tip 2 diyabetli bireylerin diyabet tanısından diyaliz sürecine uzanan deneyimlerini, karşılaştıkları güçlükleri ve aile hekimlerinden beklentilerini hasta perspektifinden ortaya koymayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem Araştırma, fenomenolojik yaklaşım temelinde nitel desende yürütülmüştür. Ocak–Şubat 2025 tarihleri arasında diyaliz tedavisi gören, diyabetik nefropatiye bağlı son dönem böbrek yetmezliği bulunan 18 yetişkin amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Katılımcılarla yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yapılmış; ses kayıtları kelimesi kelimesine çözümlenerek MAXQDA(deneme sürümü) programı ile tematik analiz gerçekleştirilmiştir. Analizde bütüncül yaklaşım ilkeleri ve aile hekimliğinin WONCA çekirdek yeterlilikleri dikkate alınmıştır. Bulgular Tematik analiz sonucunda altı ana tema ortaya çıkmıştır: 1.Tanı süreci, bilgilendirme ve hastalık farkındalığı, 2.Tedavi sürekliliği, ilaç kullanımı ve tedaviye uyum, 3.Diyabet yönetimi ve izlem, 4.Komplikasyonlarla yüzleşme, 5.Diyabet ve psikososyal süreçler, 6.Sağlık sistemi deneyimi ve aile hekiminin rolü. Katılımcıların büyük kısmı diyabet tanısını tesadüfen öğrendiğini, hastalığın ciddiyetini ancak komplikasyonlar geliştiğinde fark ettiğini ifade etmiştir. İlaç kullanımı, beslenme düzeni, glisemik kontrol ve diyaliz tedavisi gibi süreçler hastalık yükünü artırmış; psikososyal açıdan kaygı, bağımlılık hissi, sosyal izolasyon ve tükenmişlik sıkça dile getirilmiştir. Birinci basamakta randevu erişimi, hekim sürekliliği, sevk zinciri ve kurumlar arası iletişimde yaşanan aksaklıklar hastaların bakım süreçlerini olumsuz etkilemiştir. Bununla birlikte, bilgi veren, izlem yapan ve yönlendiren aile hekimlerinin hastaların yönetim sürecine anlamlı destek sağladığı görülmüştür. Sonuç Bu araştırma, diyabetik nefropatiye bağlı olarak diyaliz tedavisi alan Tip 2 diyabetes mellituslu bireylerin, tıbbi, psikososyal ve sağlık sistemiyle ilişkili boyutlarda çok katmanlı deneyimlere sahip olduğunu göstermektedir. Bulgular, birinci basamakta proaktif diyabet taraması, düzenli eğitim, psikososyal destek, tedavi yükünü azaltacak planlamalar ve aile hekimliği hizmetlerinde süreklilik ile koordinasyonun güçlendirilmesinin önemini vurgulamaktadır. Çalışma, diyabetli diyaliz hastalarının bakımında bütüncül ve hasta merkezli yaklaşımların gerekliliğine ışık tutmaktadır. Anahtar Sözcükler Tip 2 diyabet; diyaliz; aile hekimliği; bütüncül bakım.
Özet (Çeviri)
DIABETES-RELATED EXPERIENCES OF PATIENTS WITH TYPE 2 DIABETES MELLITUS UNDERGOING DIALYSIS TREATMENT AT KOCAELI UNIVERSITY HOSPITAL: A QUALITATIVE STUDY FROM THE PATIENT PERSPECTIVE ON A HOLISTIC APPROACH AND THE ROLE OF THE FAMILY PHYSICIAN Introduction and Aim Type 2 Diabetes Mellitus is a chronic disease with a rapidly increasing prevalence in Türkiye and worldwide, leading to substantial multisystem complications. Among individuals who develop diabetic nephropathy, the initiation of dialysis significantly increases the burden of illness while highlighting the critical role of primary care services. This study aims to explore, from the patient perspective, the experiences of adult individuals with Type 2 diabetes receiving dialysis treatment at Kocaeli University Hospital—from diagnosis to the dialysis stage—and to identify their expectations regarding family physicians. Materials and Methods This research was conducted using a phenomenological qualitative design. A total of 18 adult patients with end-stage renal disease secondary to diabetic nephropathy and undergoing dialysis treatment were selected through purposive sampling between January and February 2025. Semi-structured, in-depth interviews were performed, audio recordings were transcribed verbatim, and thematic analysis was carried out using MAXQDA(Trial version). The analysis framework incorporated holistic care principles and the WONCA core competencies of family medicine. Results The thematic analysis revealed six main themes: 1.Diagnosis process, patient education, and illness perception, 2.Treatment continuity, medication use, and adherence, 3.Diabetes management and follow-up, 4.Confronting complications, 5.Diabetes and psychosocial processes, 6.Healthcare system experiences and the role of the family physician. Most participants reported learning about their diabetes diagnosis incidentally and recognizing the seriousness of the disease only after complications developed. Challenges related to medication use, dietary changes, glycemic control, and dialysis increased the treatment burden. Psychosocial difficulties—including anxiety, dependency, social isolation, and emotional exhaustion—were frequently expressed. Problems with appointment availability, continuity of care, referral pathways, and inter-institutional coordination negatively affected primary care experiences. Participants stated that family physicians who provided information, follow-up, and guidance contributed meaningfully to their disease management. Conclusion This study demonstrates that individuals with type 2 diabetes mellitus undergoing dialysis treatment due to diabetic nephropathy have multilayered experiences across medical, psychosocial, and healthcare system–related dimensions. The findings emphasize the need for proactive diabetes screening, continuous patient education, psychosocial support, reduction of treatment burden, and strengthened continuity and coordination in primary care. The study highlights the importance of holistic and patient-centered approaches in the care of dialysis patients with diabetes. Keywords Type 2 diabetes; dialysis; family medicine; holistic care.
Benzer Tezler
- Periton diyalizi ve hemodiyaliz alanson dönem böbrek hastalarında denosumab'ın kas gücüne etkisi
Perithoneal dialysis and hemodialisiseffect of denosumab on muscle strength in end-stage renal patients
ZHALA HUMMATLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıKocaeli Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERKAN DERVİŞOĞLU
DOÇ. DR. SİBEL GÖKÇAY BEK
- Diyaliz hastalarında barsak parazitlerinin araştırılması ve tanı yöntemlerinin karşılaştırılması
Investigation of intestinal parasites in dialysis patients and comparison of diagnostic methods
GÜLKAN KARADAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
ParazitolojiKocaeli ÜniversitesiTıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP GÜLDEN SÖNMEZ TAMER
- Kronik viral hepatit c tedavisinde kullanılan direkt etkili antiviral ajanların etkinliğinin farklı hasta gruplarında incelenmesi
Investigation of efficacy for direct acting antiviral agents in the treatment of chronic viral hepatitis c in different patient groups
BURÇİN GÖNÜL İREMLİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
GastroenterolojiKocaeli Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN YILMAZ
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKTUĞ ŞİRİN
- Renal replasman tedavisi gören kronik böbrek hastalarında 13 valanlı konjuge pnömokok aşısına antikor yanıtının değerlendirilmesi
Evaluation of antibody response to 13 valent conjugated pneumococcal vaccine in patients treated with renal replacement therapy
HAYRUNNİSA ALBAYRAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
NefrolojiKocaeli Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NECMİ EREN
- Böbrek nakli yapılan hastalarda umutsuzluk düzeyinin öz bakım gücüne ve yaşam doyumuna etkisi
The effect of hopelessness on the self-care agency and life satisfaction in patients receiving kidney transplantation
ÖZGENUR ÖN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikKocaeli ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZÜLEYHA ŞİMŞEK YABAN