Geri Dön

Diyabet hastalarında diyabet tükenmişliği ile hasta aktifliği arasındaki ilişki

The relationship between diabetes burnout and patient activation in diabetic patients

  1. Tez No: 1003497
  2. Yazar: HÜLYA BUĞUR
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM ŞİRİN GÖK
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Hemşirelik, Nursing
  6. Anahtar Kelimeler: Diyabet tükenmişliği, diyabet, hasta aktifliği, hemşirelik, Diabetes burnout, diabetes, nursing, patient activation
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Atatürk Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç:Bu çalışmanın amacı diyabet hastalarında diyabet tükenmişliği ile hasta aktifliği arasındaki ilişkiyi incelemektir. Materyal ve Metot:Tanımlayıcıve ilişki arayıcı türdeolanbu araştırmaya, Erzurum Şehir Hastanesinin Dahiliye 1, Dahiliye 2 ve Endokrinoloji servislerinde Nisan 2025-Eylül 2025 tarihleri arasında yatan 178 Tip 2 diyabet hastası alındı. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu, Diyabet Tükenmişlik Ölçeği, Hasta Aktiflik Düzeyi Ölçüm Aracı(PAM)ile toplandı. Veriler sayı, yüzdelik, ortalama, standart sapma, bağımsız gruplarda t testi, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis, Pearson korelasyonu, Spearman korelasyonuile analiz edildi. Bulgular: Diyabet hastalarının diyabet tükenmişliği toplam puan ortalamasının 39.66 ± 7.95 olduğu; tükenme alt boyutunun 15.18 ± 3.50, kayıtsızlık alt boyutunun 14.36 ± 4.56 ve kontrol kaybı alt boyutunun 10.12 ± 2.79 olduğu belirlendi. Diyabet hastalarının hasta aktifliği puan ortalaması 46.61 ± 14.54 olup, hastaların %68'inin hasta aktifliği düzey 1'de yer aldığı saptandı. Diyabet ilaçlarını düzenli kullanan, diyabetik diyetine uyan, önerilen günlük kan şekeri ölçüm sıklığına uyum gösteren, ek kronik hastalığı ve diyabet komplikasyonu bulunmayan ve fiziksel aktivite olarak yürüyüş yapan hastaların diyabet tükenmişliği puan ortalaması anlamlı düzeyde daha düşük; hasta aktifliği puan ortalaması ise anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu (p < 0.05). HbA1c düzeyi ile diyabet tükenmişliği puanı arasında orta düzeyde pozitif; HbA1c düzeyi ile hasta aktifliği arasında ise orta düzeyde negatif ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p < 0.05). Diyabet Tükenmişlik Ölçeği toplam puan ortalaması ile hasta aktifliği arasında orta düzeyde, negatif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulundu (r = −0.540; p < 0.05). Tükenme ve kayıtsızlık alt boyutları ile hasta aktifliği arasında sırasıyla zayıf ve orta düzeyde negatif ilişki saptanırken, kontrol kaybı alt boyutu ile hasta aktifliği arasında ise çok zayıf düzeyde negatif ilişki saptandı(p < 0.05). Sonuç:Diyabet hastalarının diyabet tükenmişliğinin yüksek,hasta aktifliğinin ise düşük olduğu belirlendi. Diyabet tükenmişliği toplam puanı,tükenme, kayıtsızlık ve kontrol kaybı alt boyut puanları arttıkça hastaların hasta aktifliği azalmaktadır. Diyabet hastalarının HbA1c düzeyi arttıkça diyabet tükenmişliğinin arttığı, hasta aktifliğinin azaldığı saptandı.

Özet (Çeviri)

Aim: The aim of this study was to examine the relationship between diabetes burnout and patient activation in patients with diabetes. MaterialandMethod:This descriptive and correlational study included 178 patients with type 2 diabetes who were hospitalized in the Internal Medicine 1, Internal Medicine 2, and Endocrinology units of Erzurum City Hospital between April 2025 and September 2025. Data were collected using the Personal Information Form, the Diabetes Burnout Scale, and the Patient Activation Measure (PAM). The data were analyzed using number, percentage, mean, standard deviation, independent samples t-test, Mann–Whitney U test, Kruskal–Wallis test, Pearson correlation, Spearman correlation. Results:It was determined that the mean total diabetes burnout score of the patients was 39.66 ± 7.95; the mean score for the exhaustion subscale was 15.18 ± 3.50, for the detachment subscale 14.36 ± 4.56, and for the loss of control subscale 10.12 ± 2.79. The mean patient activation score of the diabetes patients was 46.61 ± 14.54, and68% of the patients were found to be at patient activation level 1. Patients who regularly used their diabetes medications, adhered to a diabetic diet, complied with the recommended daily blood glucose monitoring frequency, had no additional chronic disease or diabetes-related complications, and engaged in walking as a form of physical activity had significantly lower diabetes burnout scores and significantly higher patient activation scores (p < 0.05). A moderate positive correlation was identified between HbA1c level and diabetes burnout score, while a moderate negative and statistically significant correlation was found between HbA1c level and patient activation (p < 0.05).A moderate, negative, and statistically significant correlationwas found between thetotal Diabetes Burnout Scale score and patient activation(r = −0.540; p < 0.05). The exhaustion and detachment subscales showed weak and moderate negative correlations with patient activation, respectively, while the loss of controlsubscale showed a very weak negative correlation with patient activation (p < 0.05). Conclusion:Patients with diabetes had high levels of diabetes burnout and low levels of patient activation. As the total diabetes burnout score and the exhaustion, detachment, and loss of control subscale scores increased, patient activation decreased.It was determined that as HbA1c levels increased in patients with diabetes, diabetes burnout increased and patient activation decreased.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1005448

    Tip 2 diyabet tanısı alan hastalarda duygusal yeme davranışı ve tükenmişlik düzeyi arasındaki ilişki

    The relationship between emotional eating behavior and burnout level in patients diagnosed with Type 2 diabetes

    SEMA YILDIZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    HemşirelikSivas Cumhuriyet Üniversitesi

    Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ŞERİFE KARAGÖZOĞLU

  2. Tez No

    803764

    Diyabet tükenmişlik ölçeği'nin geçerlik ve güvenirlik çalışması

    Validity and reliability study of diabetes burnout scale

    MERVE KANCA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    HemşirelikZonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ZEYNEP ERDOĞAN

  3. Tez No

    1003348

    Kocaeli Üniversitesi Hastanesinde diyaliz tedavisi alan tip 2 Diyabetes mellituslu hastaların diyabet ile ilgili deneyimleri; bütüncül yaklaşım ve aile hekiminin rolüne ilişkin hasta perspektifinin nitel çalışması

    Diabetes-related experiences of patients with type 2 Diabetes mellitus undergoing dialysis treatment at Kocaeli University Hospital: A qualitative study from the patient perspective on a holistic approach and the role of the family physician

    BERNA BİRANKAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Aile HekimliğiKocaeli Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR

  4. Tez No

    487500

    Tip II diyabetli hastalarda diyabet belirtileri kontrolü

    Control of diabetes symptoms in type II diabetics

    NADİRE ŞAHİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    HemşirelikMuğla Sıtkı Koçman Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. FATMA BİRGİLİ

  5. Tez No

    707064

    İnsülin kullanan tip 2 diyabetli bireylerde diyabet belirtileri, öz yönetim ve bakım bağımlılığını etkileyen değişkenler

    Determining the variables that predict diabetes symptoms, self-management, and care dependency in individuals with type 2 diabetes using insulin,

    DAMLA NUR BOZKAYA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    HemşirelikHacettepe Üniversitesi

    İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ZEHRA GÖK METİN

Geri Dön