Tip 2 diyabet tanısı alan hastalarda duygusal yeme davranışı ve tükenmişlik düzeyi arasındaki ilişki
The relationship between emotional eating behavior and burnout level in patients diagnosed with Type 2 diabetes
- Tez No: 1005448
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞERİFE KARAGÖZOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Diabetes mellitus-tip 2, Duygusal yeme, Hemşirelik, Diabetes mellitus-type 2, Emotional eating, Nursing
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Tip 2 diyabet tanısı almış bireylerde duygusal yeme davranışı ile diyabet tükenmişliği arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu ilişkiyi belirlemek amacıyla araştırma, ilişkisel-tanımlayıcı ve kesitsel tipte gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, Ocak 2024-Nisan 2024 tarihleri arasında Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Araştırma ve Uygulama Hastanesi Dahiliye ve Endokrinoloji kliniklerinde yatan ve polikliniklere ayaktan başvuran, dahil edilme kriterlerini karşılayan 105 hasta ile yürütülmüştür. Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda geliştirilen, Hasta Bilgi Formu, Duygusal Yeme Ölçeği ve Diyabet Tükenmişlik Ölçeği kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde güvenirlik analizi, tanımlayıcı istatistikler, Bağımsız gruplarda t testi, Kruskal-Wallis Varyans analizi ve Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada, anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır. Katılımcıların Diyabet Tükenmişlik Ölçeği toplam puan ortalaması 37,96 ± 7,45, Duygusal Yeme Ölçeği puan ortalaması ise 15,49 ± 5,77 olarak belirlenmiştir. Diyabet tükenmişliğinin ve duygusal yemenin alt boyutları incelendiğinde; tükenme, kayıtsızlık, kontrol kaybı; yeme isteğini engelleyememe, yiyeceğin türüne yönelimin ve suçluluk hissi düzeylerinin genel olarak orta düzeyde olduğu saptanmıştır. Korelasyon analizi sonuçlarına göre, duygusal yeme ile diyabet tükenmişliği toplam puanı arasında pozitif ve güçlü düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Duygusal yeme davranışı arttıkça diyabet tükenmişliği ve alt boyut puanlarının da arttığı belirlenmiştir. Buna karşın, beden kitle indeksi ile duygusal yeme ve diyabet tükenmişliği arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Cinsiyet, medeni durum, sosyal güvence durumu, öğrenim düzeyi ve meslek gibi sosyo-demografik değişkenlere göre duygusal yeme ve diyabet tükenmişliği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. Ancak başka bir kronik hastalığa sahip bireylerin diyabet tükenmişlik puanlarının daha yüksek olduğu ve bu farkın istatistiksel anlamlılığa yakın olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, Tip 2 diyabetli bireylerde duygusal yeme davranışı ile diyabet tükenmişliği arasında güçlü bir ilişki olduğu, bu durumun diyabet yönetimini olumsuz etkileyebileceği görülmüştür. Bu doğrultuda, diyabet bakımında duygusal yeme davranışının ve diyabet tükenmişliğinin değerlendirilmesi, multidisipliner yaklaşımlarla psikososyal desteklerin planlanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the relationship between emotional eating behavior and diabetes burnout in individuals diagnosed with Type 2 diabetes. To determine this relationship, the study was conducted as a correlational-descriptive and cross-sectional study. The sample of the study consisted of 105 patients who met the inclusion criteria and were hospitalized in the Internal Medicine and Endocrinology clinics of Sivas Cumhuriyet University Health Services Research and Application Hospital and who visited the outpatient clinics between January 2024 and April 2024. The research data were collected through face-to-face interviews using the Patient Information Form, Emotional Eating Scale, and Diabetes Burnout Scale developed by the researcher in line with the literature. Reliability analysis, descriptive statistics, t-test for independent groups, Kruskal-Wallis variance analysis, and Pearson correlation analysis were used to evaluate the data. In the study, the significance level was set at p<0.05. The mean total score of the participants on the Diabetes Burnout Scale was 37.96 ± 7.45, and the mean score on the Emotional Eating Scale was 15.49 ± 5.77. When examining the subscales of diabetes burnout and emotional eating, it was found that the levels of exhaustion, detachment, loss of control, inability to resist eating, food craving, and guilt were generally moderate. According to the correlation analysis results, a positive and strong significant relationship was found between emotional eating and the total diabetes burnout score. It was determined that as emotional eating behavior increased, diabetes burnout and subscale scores also increased. In contrast, no significant relationship was found between body mass index and emotional eating and diabetes burnout. No statistically significant differences were found in emotional eating and diabetes burnout scores based on sociodemographic variables such as gender, marital status, social security status, education level, and occupation. However, it was determined that individuals with another chronic disease had higher diabetes burnout scores, and this difference was close to statistical significance. In conclusion, a strong relationship was observed between emotional eating behavior and diabetes burnout in individuals with type 2 diabetes, and this situation may negatively affect diabetes management. Accordingly, it is recommended that emotional eating behavior and diabetes burnout be assessed in diabetes care and that psychosocial support be planned with multidisciplinary approaches.
Benzer Tezler
- Tip 1 ve tip 2 diyabetik hastaların uyku kalitesi, anksiyete, depresyon ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of sleep quality, anxiety, depression and life quality of type 1 and type 2 diabetic patients
SEVDA YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıAfyon Kocatepe Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ. MEHMET ÇÖLBAY
- Çocuk endokrin polikliniğimize başvuran ve tip 1 diyabet tanısı almış 10-17 yaş arası çocuk ve ergenlerde depresif belirtilerin sıklığının değerlendirilmesi
Assessment of the prevalance of depressi̇ve symptoms i̇n chi̇ldren and adolescents between 10-17 years old and admi̇tted to the pedi̇atri̇c endocri̇ne cli̇ni̇c and di̇agnosed wi̇th TYPE-1 di̇abetes
CEREN DİNLER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE DERYA BULUŞ
- Tip 2 diyabet tanısı alan hastalarda ilk altı aylık tedavinin oksidatif stres ve carbohydrate deficient transferrin (CDT) üzerine etkisi
The effect of diabet treatment on oxidative stres and carbohydrate-deficient transferrin (CDT) ın diabetic patients
KERİMAN ÖZUĞUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
BiyokimyaAfyon Kocatepe ÜniversitesiBiyokimya Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. TÜLAY KÖKEN
- Tip 2 diyabet tanısı olan hastalarda serum trimetilamin N-oksit ve asprosin ile diyabetik nefropati ilişkisi
Relationship between serum trimethylamine N-oxide (TMAO) and asprosin and diabetic nephropathy in patients with type 2 diabetes
İSLAM BARTU GÖRGÜLÜ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıFırat Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİR DÖNDER
- Yenidoğan tarama testi ile kistik fibrozis tanısı alan hastalarda IRT (immünreaktif tripsinojen) düzeyleri ile klinik parametreler arası ilişki
Relationship between immunoreactive trypsinogen (IRT) levels and clinical parameters in patients diagnosed with cystic fibrosis through newborn screening
NURBANU BAYRAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıErciyes ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KÖSE