Afazili bireylerde senaryo eğitimi terapisinin dil becerilerine, yaşam kalitesine etkisi ve genellenmesinin incelenmesi: tek denekli bir araştırma
The investigation of the effects of script training therapyon language skills, quality of life and generalization inindividuals with aphasia: A single-subject study
- Tez No: 1003566
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM OĞUZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dil ve Konuşma Terapisi, Language and Speech Therapy
- Anahtar Kelimeler: Afazi, Senaryo Eğitimi Terapisi, Dil Becerileri, Yaşam Kalitesi, Genelleme, Aphasia, Script Training Therapy, Language Skills, Quality of Life, Generalization
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET AFAZİLİ BİREYLERDE SENARYO EĞİTİMİ TERAPİSİNİN DİL BECERİLERİNE, YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ VE GENELLENMESİNİN İNCELENMESİ: TEK DENEKLİ BİR ARAŞTIRMA Afazi en sık serebrovasküler olay sonrasında ortaya çıkan kişilerin dil becerileri, yaşam katılımını etkileyen bir bozukluktur. Senaryo eğitimi terapisi afazili bireylerde sıkça kullanılan kişinin gerçek hayattaki bağlamlarda kendini daha rahat ifade etmesine olanak tanıyan katılım temelli bir yaklaşımdır. Bu araştırmada senaryo eğitimi terapisinin afazili bireylerin dil becerileri ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisini ve bu etkinin genellenmesini incelemek amacıyla tek denekli bir araştırma yapılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını serebrovasküler olay sonrası afazi tanısı almış üç birey oluşturmaktadır. Araştırmanın veri toplama araçları Kapsamlı Afazi Testi ve araştırmacı tarafından kişiye özel hazırlanan senaryo eğitimleridir. Katılımcılar haftada 2 gün, her seans 40 dakika olacak şekilde 6 hafta toplamda 12 seans terapi almıştır. Bu seansların sonunda toplanan veriler grafiksel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Senaryo eğitimi terapisinin afazili bireylerin dil ve konuşma becerilerini geliştirdiği, uygun yanıt verme yüzdesi, konuşma verimliliği, konuşma hızı ve dakikada kullanılan anlamlı sözcük kullanımı gibi alanlarda iyileşmeler sağladığı görülmüştür. Parafazi ve dilsel hataların sayısında ve yanıt başlatma süresinde düşüşler kaydedilmiştir. Çalışılmayan senaryolara genellenme konusunda olumlu sonuçlar elde edilememiştir. Ancak terapinin kazanımları, terapist dışındaki kişilerde genellenebilmiş ve kısa vadede korunabilmiştir. İletişim becerilerindeki gelişimle birlikte katılımcıların Afazi Etki Ölçeği-21-TR puanlarında artış gözlenmiştir. Ev çalışmalarının terapi başarısında önemli bir faktör olduğu vurgulanmıştır. Bu çalışmada senaryo eğitimi terapisinin genel olarak afazili bireylerin iletişim yeteneğini ve günlük işlevselliklerini artırmada etkili bir yöntem olduğu görülmektedir. Afazili bireylerin dil, konuşma becerileri ve yaşam kalitesi bir bütündür. Bu bireylerde terapi süreci yürütürken bu etkenleri bütünüyle ele almak, bireylerin iletişim becerilerini ve yaşam kalitesini arttırmak açısından önemlidir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT THE INVESTIGATION OF THE EFFECTS OF SCRIPT TRAINING THERAPY ON LANGUAGE SKILLS, QUALITY OF LIFE AND GENERALIZATION IN INDIVIDUALS WITH APHASIA: A SINGLE-SUBJECT STUDY Aphasia is a disorder that affects individuals' language skills and life participation, most commonly occurring following a cerebrovascular event. Script training therapy is a participation-based approach frequently used in individuals with aphasia, enabling them to express themselves more comfortably in real-life contexts. In this research, a single-subject study was conducted to examine the effect of scenario-based therapy on the language skills and quality of life of individuals with aphasia, as well as the generalizability of this effect. The participants of the study consist of three individuals diagnosed with aphasia following a cerebrovascular event. The data collection tools for the study were the Comprehensive Aphasia Test and scenario-based training sessions prepared individually by the researcher. Participants received therapy for 6 weeks, 2 days per week, with each session lasting 40 minutes, for a total of 12 sessions. The data collected at the end of these sessions was analyzed using graphical analysis methods. It has been observed that script training therapy improves the language and speech skills of individuals with aphasia, leading to improvements in areas such as appropriate response rate, speech efficiency, speech rate, and the number of meaningful words used per minute. Decreases have been recorded in the number of paraphasias and linguistic errors, as well as in response initiation time. No positive results were obtained regarding generalization to untrained scenarios. However, the therapy's gains were generalized to individuals other than the therapist and maintained in the short term. Along with the development in communication skills, an increase was observed in the participants' scores on the Aphasia Impact Scale-21-TR. The importance of home exercises as a key factor in therapy success was emphasized. In this study, it is observed that scenario-based therapy is generally an effective method in improving the communication abilities and daily functionality of individuals with aphasia. The language, speech skills, and quality of life of individuals with aphasia are interconnected. When conducting therapy with these individuals, fully addressing these factors is important in terms of improving their communication skills and quality of life.
Benzer Tezler
- Afazili bireylerde adlandırma becerisini iyileştirmeye yönelik mobil ekipman uyumlu yazılımın geliştirilmesi
Development of A mobile equipment based software for improving naming skills in aphasia patients
GÜZİDE ATALIK
Doktora
Türkçe
2019
Kulak Burun ve BoğazHacettepe ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAVİŞ EMEL KULAK KAYIKCI
- Afazili bireylerde Türkçe üye yapısının algılanması ve üretimi
Comprehension and production of Turkish argument structure in aphasic individuals
SEDEF ULUSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Kulak Burun ve BoğazAnkara ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TARIK BABÜR KÜÇÜK
PROF. DR. ÖZGÜR AYDIN
- Afazili bireylerde hareket bildirme özelliğine göre isim ve eylem adlandırmanın incelenmesi
An investigation of naming nouns and verbs based on action representation in individuals with aphasia
SİMAY AYBAR ÖZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Dil ve Konuşma Terapisiİzmir Bakırçay ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEREN DÜZENLİ ÖZTÜRK
- İletişimsel etkililik indeksi'nin (Communicative effectiveness ındex [cetı]) türkçe'ye uyarlanması: Afazili bireylerde geçerlik ve güvenirlik çalışması
Adaptation of Communicative Effectiveness Index (CETI) into Turkish: Reliability and validity study in individuals with aphasia
AYŞE ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Dil ve Konuşma TerapisiÜsküdar ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM OĞUZ
- Tutuk afazili bireylerde dil ve konuşma terapisinin ve transkraniyal manyetik uyarım (TMU) tedavisinin etkililiğinin araştırılması
Investigation of speech and language therapy and transcranial magnetic stimulation (TMS) treatment efficiency on patients with nonfluent aphasia
İBRAHİM YAŞA
Doktora
Türkçe
2021
PsikiyatriAnadolu ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLKNUR MAVİŞ