Yetişkinlerde olumlu çocukluk yaşantılarının psikolojik iyi oluş ve narsistik kişilik düzeyleriyle ilişkisinin incelenmesi
The investigation of the relationship between positive childhood experiences, psychological well-being and narcissistic personality levels in adults
- Tez No: 1003629
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ REMZİYE KESKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Narsisizm, Psikolojik iyi oluş, Narcissism, Psychological well being
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı bir psikopatolojisi ya da kronik hastalığı bulunmayan sağlıklı yetişkinlerde olumlu çocukluk yaşantılarının psikolojik iyi oluş ve narsistik kişilik düzeyiyle ilişkisini incelemektir. Çalışmanın örneklemini Google Formlar üzerinden ölçekleri dolduran, 0-11 yaş aralığındaki çocukluk yaşantılarını Türkiye'nin çeşitli illerinde geçirmiş, 18-65 yaş aralığında olan, kronik hastalığı ile psikiyatrik rahatsızlığı bulunmayan, 296 kadın (%76,9) ve 89 erkek (%23,1) katılımcıdan oluşan ölçüt örnekleme yöntemine dayalı bir çalışma grubu oluşturmuştur (n=385). Verileri toplamak için sosyodemografik bilgi formu, olumlu çocukluk yaşantıları ölçeği, psikolojik iyi oluş ölçeği ve narsistik kişilik envanteri kullanılmıştır. Çalışmanın veri analizi aşamasında; Kolmogorov-Smirnov Testi, Pearson Korelasyon Analizi, Independent Samples T-Test, ANOVA ve Bonferroni Testi uygulanmıştır. Çalışma da p<0.05 değeri istatistik açısından anlamlı olarak kabul edilmiş olup, veri analizinin tüm aşamalarında SPSS 25.0 paket programı kullanılmıştır. Bulgular incelendiğinde; olumlu çocukluk yaşantıları ile psikolojik iyi oluş arasında pozitif, psikolojik iyi oluş ile genel narsisizm arasında yine pozitif korelasyon görülmesi gibi literatürü destekleyen bulgulara ulaşmakla birlikte, şaşırtıcı bir şekilde çocukluğunda bakımını üstlenen kişiyle ilişki kalitesi“çok iyi”olan grubun, ilişki kalitesi“fena değil”olan gruba göre narsisizm alt boyutlarından sömürücülük puanı daha yüksek çıkmıştır. Dolayısıyla bu çalışma ulusal literatürde özellikle olumlu çocukluk yaşantıları ile narsisizm arasındaki ilişkiyi inceleyen özgün bulgulara sahip bir çalışma olarak görülmektedir. Bundan sonraki yapılacak çalışmalarda hangi olumlu çocukluk yaşantısının psikolojik iyi oluşa en fazla katkı sunduğunun incelenmesi, patolojik semptomların da ölçülerek sağlıklı örneklemin daha net belirlenebileceği benzer çalışmaların tekrar edilmesi, ebeveynin aşırı değer biçmesi ve eksiklik modeli ile narsisizm arasındaki ilişkinin netleştirilebilmesi için boylamsal çalışmalar yapılması, bakım verenle çocuk arasındaki“besleyici”ve sıcak“ ilişki kalitesini arttırırken aynı zamanda ebeveynlere ”sağlıklı ve doğru sınır koymayı" öğretici müdahaleler geliştirilmesi ve evlilik kalitesini arttırıcı müdahale ve politikalar geliştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to investigate the relationship between positive childhood experiences, psychological well-being, and narcissism levels among healthy adults devoid of psychopathology or chronic illness. The research sample, established through criterion sampling, consisted of 385 participants (296 females, 76.9%; 89 males, 23.1%) aged 18-65. These individuals spent their childhood (ages 0-11) in various Turkish provinces and reported no history of chronic or psychiatric disorders. Data were collected using a sociodemographic information form, the Positive Childhood Experiences Scale, the Psychological Well-being Scale, and the Narcissistic Personality Inventory. Data analysis was conducted via SPSS 25.0, employing the Kolmogorov-Smirnov Test, Pearson Correlation, Independent Samples T-test, ANOVA, and the Bonferroni Test, with statistical significance set at p<0.05. The findings revealed positive correlations between positive childhood experiences and psychological well-being, and between psychological well-being and general narcissism, aligning with existing literature. Notably, a surprising result emerged: the group reporting“very good”relationship quality with their primary caregiver exhibited significantly higher scores in the exploitativeness sub-dimension of narcissism compared to the group reporting“not bad”relationship quality. Consequently, this study offers original insights into the link between positive early environments and narcissism within national literature. Future research is suggested to identify which specific positive childhood experiences contribute most to psychological well-being and to replicate similar studies by incorporating pathological symptom measurements to better define healthy samples. Furthermore, longitudinal studies are recommended to clarify the relationship between narcissism and models of parental overvaluation versus deficits. The study emphasizes developing interventions that guide parents in establishing“healthy and correct boundaries”while maintaining nurturing relationship qualities. Finally, the implementation of policies and interventions aimed at enhancing marital quality is recommended to foster healthier developmental environments.
Benzer Tezler
- Çocukluk çağı psikolojik travmalarının beliren yetişkinlik döneminde kişilerin psikolojik sıkıntı ve iyi oluş düzeyleri üzerindeki etkilerinin psikolojik sağlamlık teorisi kapsamında incelenmesi
Examining childhood psychological trauma effects on psychological distress and well being on the emerging adulthood sample in the framework of resiliency theory
İLAYDA ÇAVUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiDokuz Eylül ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLAY DİRİK
- Yetişkin bireylerde çocukluk çağı travmaları ile travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide şefkat korkusunun ve psikolojik esnekliğin rolü
The role of fear of compassion and psychological flexibility in the relationship between childhood trauma and post-traumatic growth in adults
BURCU GÜNAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE İNAN
- Yetişkinlerde psikolojik esneklik profilleri: Çocukluk çağı olumsuz yaşantıları, sosyal destek ve yaşamın anlamının rolü
Psychological flexibility profiles in adults: The role of adverse childhood experiences, social support and meaning of life
SALİHA KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiNecmettin Erbakan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ FUAT YALÇIN
- Else Günther als Kinderbuchautorin und ihr Beitrag zur interkulturellen Erziehung
Çocuk kitabı yazarı olarak Else Günther ve onun kültürlerarası eğitime katkısı (Else Günther as a children's book autor and hercontribution to intercultural education)
HALİME YEŞİLYURT
Doktora
Almanca
2020
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ OSMAN ÖZTÜRK
- Yetişkinlerde olumlu çocukluk yaşantıları, stresle başa çıkma tarzları ve mizah tarzları arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of the relationships between positive childhood experiences, coping styles and humor styles in adults
TUĞBA KIŞLAK SANCAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ŞİRİN