Okullarda örgütsel hafıza ile örgütsel doğaçlama arasındaki ilişki
The relationship between organizational memory and improvisation capacity in schools
- Tez No: 1003675
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA BAYRAKCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, bilgi toplumunda dinamik örgütler olarak konumlanan okullarda öğretmenlerin örgütsel hafızaya ilişkin algıları ile örgütsel doğaçlama kapasitesi arasındaki ilişkiyi incelemektir. Nicel araştırma yaklaşımının benimsendiği çalışmada, ilişkisel tarama deseni temel alınmış; betimsel ve nedensel karşılaştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Kocaeli ilindeki resmî okullarda görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Kolayda örnekleme yöntemiyle 400 öğretmenden elde edilen verilerden aykırı değerler çıkarıldıktan sonra analizler 387 öğretmene ait veriler üzerinden gerçekleştirilmiştir. Veriler, Google Forms aracılığıyla Okulların Örgütsel Doğaçlama Kapasitesi Ölçeği ve Örgütsel Hafıza Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), parametrik olmayan testler, Pearson korelasyon analizi ve basit doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, öğretmenlerin örgütsel doğaçlama kapasitesine ilişkin algılarının“kesinlikle katılıyorum”düzeyinde, örgütsel hafıza algılarının ise genel olarak“katılıyorum”düzeyinde olduğu belirlenmiştir. Cinsiyet değişkenine göre örgütsel doğaçlama kapasitesi ve örgütsel hafıza toplam puanlarında anlamlı bir farklılık bulunmazken, örgütsel hafızanın geçmiş bilgisi ve sektörel bilgi boyutlarında erkek öğretmenler lehine anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Eğitim düzeyine göre örgütsel doğaçlama ve örgütsel hafıza düzeylerinde anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Mesleki kıdem değişkeni açısından, 6–10 yıl kıdeme sahip öğretmenlerin hem örgütsel hafıza hem de örgütsel doğaçlama kapasitesi düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Okuldaki öğretmen sayısına göre anlamlı bir farklılık saptanmazken, okul türü değişkenine göre yalnızca geçmiş bilgisi boyutunda lise öğretmenleri lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Korelasyon ve regresyon analizleri, örgütsel hafıza ve alt boyutlarının okulların örgütsel doğaçlama kapasitesi ile orta ve yüksek düzeyde pozitif yönde ilişkili olduğunu ve örgütsel doğaçlama kapasitesini anlamlı biçimde yordadığını göstermektedir. Elde edilen sonuçlar, okullarda örgütsel hafızanın güçlendirilmesinin, özellikle belirsizlik ve kriz dönemlerinde örgütsel doğaçlama kapasitesini artıran stratejik bir unsur olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the relationship between teachers' perceptions of organizational memory and the organizational improvisation capacity of schools, which are regarded as dynamic organizations in the information society. Adopting a quantitative research approach, the study employed a correlational survey design along with descriptive and causal-comparative methods. The research population consisted of teachers working in public schools in Kocaeli province during the 2024–2025 academic year. After removing outliers from the data collected from 400 teachers through convenience sampling, analyses were conducted on data obtained from 387 teachers. Data were collected via Google Forms using the Organizational Improvisation Capacity of Schools Scale and the Organizational Memory Scale. Descriptive statistics, independent samples t-test, one-way ANOVA, non-parametric tests, Pearson correlation analysis, and simple linear regression analysis were used to analyze the data. The findings revealed that teachers' perceptions of organizational improvisation capacity were at a“strongly agree”level, while perceptions of organizational memory were generally at an“agree”level. No significant differences were found in overall organizational improvisation or organizational memory scores based on gender; however, significant differences were observed in the background knowledge and sectoral knowledge dimensions in favor of male teachers. Organizational improvisation and organizational memory levels did not differ significantly according to education level. Regarding professional seniority, teachers with 6–10 years of experience demonstrated higher levels of both organizational memory and organizational improvisation. The number of teachers in a school did not result in significant differences, whereas a significant difference was found in the background knowledge dimension in favor of high school teachers based on school level. Correlation and regression analyses indicated that organizational memory and its subdimensions were moderately to highly positively correlated with organizational improvisation capacity and significantly predicted this capacity. Overall, the findings suggest that strengthening organizational memory in schools plays a strategic role in enhancing organizational improvisation capacity, particularly during periods of uncertainty and crisis.
Benzer Tezler
- Okullarda örgüt kültürünün analizi: Bir durum çalışması
Analysis of organizational culture in schools: A case study
ALİYE EROL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UĞUR AKIN
- Örgütsel yapı, örgütsel hafıza ve örgütsel değişim ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship between organizational structure, organizational memory and organizational change
GÜLŞAH KÜÇÜKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUNCAY YAVUZ ÖZDEMİR
- Okul müdürlerinin toksik liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between school principals' toxic leadership behaviors and organizational commitment of teachers
HAFİZE İLHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimKarabük ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURHAYAT ÇELEBİ
- Okullarda örgütsel yaratıcılık ve yönetsel inovasyona ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesi
Exploring the teacher's view related to relationship in organizational creativity and managerial innovation in schools
MUSTAFA FİDAN
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT ÖZDEMİR