Türk dı̇plomatı̇k arşı̇v belgelerı̇ ışığında İspanya İçSavaşı ve Türkı̇ye-İspanya ı̇lı̇şkı̇lerı̇ (1936-1939)
Spanish Civil War and Turkish-Spanish relations in the light of Turkish diplomatic archives (1936-1939)
- Tez No: 1003778
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMRE SARAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Türk dış politikası, İspanya, İç savaş, Turkish foreign policy, Spain, Civil war
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Türkiye Cumhuriyeti'nin uluslararası politikada, İngiltere ile Fransa'nın yanında anti-revizyonist kampta bulunması ve Lozan Antlaşması'nda arzu ettiği gibi sonuçlandıramadığı Boğazlar ve Hatay meselesi gibi konuları tekrar gündeme getirdiği bir dönemde cereyan eden İspanya İç Savaşı'nın (1936-1939), Türkiye ile İspanya'nın siyasi ilişkilerine yansıması incelenmektedir. Sadece Türkiye'nin değil, diğer Avrupa ülkelerinin de yakından takip ettiği ve dönemin ülke politikalarına yansıyan bu gelişmeler ve bu gelişmelerin ülke siyasetlerini şekillendirmesi, erişime yeni açılan Türk Diplomatik Arşivi belgeleri ışığında değerlendirilmiştir. Bu araştırma, temel olarak Türk Diplomatik Arşivi ve Cumhuriyet Arşivi belgelerine dayanmakta; arşivlerin sınırlılıkları, tamamlanmamış tasnif ve eksik karşı yazışmalar gibi sorunlar çalışma içerisinde tartışılmaktadır. Dönemin gazeteleri, resmî yayınlar ve akademik çalışmalardan da faydalanılmıştır. Bu çerçevede, Türkiye-İspanya ilişkilerinin İç Savaş bağlamındaki seyrine dair bütüncül bir analiz sunmak amaçlanmaktadır. Çalışmanın araştırma kısmında kullanılan arşiv belgeleri, iki ülke arasında zaman zaman gerginleşen ilişkilerin arka planını aydınlatmakta; özellikle sığınmacılarla ilgili yaşanan gerilimler ve Madrid'deki elçilik binasına yönelik saldırı gibi olayların diplomatik karşılıkları incelenmektedir. Söz konusu belgeler, Türkiye'nin İç Savaş'a yönelik tutumunun yalnızca büyük güçlerle ilişkiler üzerinden şekillenmediğini, aynı zamanda ikili ilişkilerde ortaya çıkan sorunlara da bağlı olduğunu göstermektedir. İspanya İç Savaşı'nın yaşandığı yıllarda, Akdeniz'de meydana gelen korsanlık faaliyetlerinin engellenememesi, Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Türk Boğazlarını tam egemenlik altına alan Türkiye'yi zora sokmuştur. Bu nedenle, korsanlık faaliyetlerinin önlenmesi amacıyla toplanan Nyon Konferansı'na katılmayı kabul eden ilk devletlerden biri olmuştur. Konferans Türkiye'yi İngiltere ve Fransa ile daha fazla yaklaştırırken, Mustafa Kemal Atatürk ile İsmet İnönü'nün alınan kararlar hususunda anlaşmazlık yaşamasıyla aralarının açılmasında başka bir etmen olmuştur. König olayında, Türkiye Devleti adına sahtecilikle sipariş edilen avcı uçakları Cumhuriyetçilere gönderilmiştir. Türkiye'nin Madrid Elçiliği'ne sığınan mültecilerin 712'si Türkiye'ye nakledilirken Siraküza'da kaçarak İspanya'ya döndükleri için Türk hükûmetinin meşru İspanya hükûmetiyle ilişkileri gerilmiştir. Bu gerginlik ticari ilişkilere de yansımış, İspanya'ya en çok yumurta ihraç eden ülkelerden olan Türkiye bir süreliğine bu gelirden mahrum kalmıştır. Anahtar Sözcükler İspanya İç Savaşı, Türkiye, İspanya, Türk Dış Politikası.
Özet (Çeviri)
This study investigates the effects of the Spanish Civil War (1936-1939) on the political relations between Turkey and Spain. During this time, Turkey, aligned with Britain and France against revisionism, revisited unresolved issues from the Treaty of Lausanne, notably concerning the Turkish Straits and Hatay. The research analyzes developments followed closely by Turkey and other European nations, alongside their influence on Turkey's policies and national politics, employing recently accessible documents from the Turkish Diplomatic Archive and Republican Archives. The study addresses limitations such as incomplete classification and missing correspondence, and utilizes a range of sources, including newspapers and official publications, to provide a comprehensive analysis of Turkey-Spain relations during the Civil War. Key incidents, such as tensions related to refugees and the embassy raid in Madrid, are highlighted to illustrate the underlying tensions between the two countries. These documents demonstrate that Turkey's stance towards the Civil War was not shaped solely by its relations with major powers, but was also affected by problems arising in bilateral relations. During the Spanish Civil War, Turkey faced challenges due to piracy in the Mediterranean despite its sovereignty over the Turkish Straits established by the Montreux Convention. Consequently, Turkey was among the first nations to engage in the Nyon Conference aimed at curbing piracy. The conference improved Turkey's ties with Britain and France but caused a rift between Mustafa Kemal Atatürk and İsmet İnönü over their disagreements. The König incident involved fighter planes fraudulently ordered for Turkey sent to the Republicans. Meanwhile, the transfer of 712 refugees from the Turkish Legation in Madrid to Turkey, followed by their escape and return to Spain, strained relations with the Spanish government, impacting trade and leading to a loss of income from Turkey's egg exports to Spain.
Benzer Tezler
- Sancaktan Saray'a II. Selim biyografisi
From Sanjak to the Palace: A biography of Selim II
YELİZ KARATAŞ
- Türk-Amerikan ilişkileri: 1927-1947
Turkish-American relations: 1927-1947
TALEH HUSEYNOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Kamu YönetimiDokuz Eylül ÜniversitesiStratejik Araştırmalar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FÜSUN ÇOBAN DÖŞKAYA
- Türk dış politikasını etkileyen gemi olayları (1914-1945)
Ship incidents that influenced turkish foreign policy (1914–1945)
BERKAN YAYLA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerKütahya Dumlupınar ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN ARIDEMİR
- Alman kaynaklarına göre II. Dünya Savaşı yıllarında Türk dış politikası
Turkische aussen politik im Zweiten Weltkrieg
LATİF ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Uluslararası İlişkilerSelçuk ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN ÇALIK