Radyasyon maruziyetindeki sağlık çalışanlarının periyodik muayenelerinde laboratuvar tetkiklerindeki parametre değişimlerinin retrospektif araştırılması
Retrospective study of parameter changes in laboratory tests during periodic examinations of healthcare workers exposed to radiation
- Tez No: 1003858
- Danışmanlar: PROF. DR. KURTULUŞ ÖNGEL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Kronik iyonizan radyasyon, X ray, Tam kan sayımı, Biyokimyasal parametreler, Chronic ionizing radiation, X-ray, complete blood count, Biochemical parameters
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Kronik iyonizan radyasyonun hemogram ve biyokimyasal parametreler üzerine direkt veya indirekt birtakım etkileri olduğu bilinmektedir. Çalışmamızda, iyonizan radyasyona maruz kalan sağlık çalışanlarında periyodik tekrarlayan ölçümlerde hematolojik ve biyokimyasal parametrelerdeki değişimleri incelemeyi amaçladık. Yöntem: Çalışmamıza 68 kadın ve 45 erkek olmak üzere 113 sağlık çalışanı dahil edildi. Katılımcılardan altı aylık periyotlarla yapılan son iki tarama tetkikleri alınarak çalışma yıllarının aritmetik ortalamasına göre ≤13 yıl ve >13 yıl olarak iki gruba ayrıldı. Buna ek olarak, tüm katılımcılar 10 yıllık periyotlar halinde çalışma yıllarına göre 4 gruba ayrıldı. Ayrıca tüm parametreler çalışma yılı, cinsiyet ve kronik hastalıklar açısından karşılaştırıldı. Radyasyon maruziyetine bağlı değişebilecek hemogram parametrelerinden ortalama eritrosit hacmi (MCV), ortalama platelet hacmi (MPV), eritrosit dağılım genişliği (RDW), eritrosit (RBC) hemoglobin (Hgb), hematokrit (Htc), karaciğer fonksiyon testleri (AST, ALT ve GGT) böbrek fonksiyon testleri (BUN, kreatinin), lipid profili (LDL, HDL total kolesterol ve trigliserid) ve tiroid fonksiyon testi (TSH) düzeyleri karşılaştırıldı. Bulgular: İki grup arasındaki hemogram parametrelerinin karşılaştırılmasında anlamlı bir fark görülmezken yalnızca MPV1 değerinde anlamlı bir farklılık bulundu (p=0.020). Grup 2 de çalışma süresi arttıkça LDL-kolesterol, total kolesterol ve trigliserid düzeylerinde anlamlı artışlar saptandı (p<0.05). Cinsiyete göre karşılaştırmalarda kadınlarda Hgb, Hct, RBC ve RDW değerleri daha düşük, HDL düzeyleri daha yüksek bulundu (p<0.05). Karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri genel olarak normal sınırlar içinde olup yalnızca çalışma süresi ile ALT ve BUN arasında zayıf pozitif korelasyon izlendi. Bunun dışında karaciğer, böbrek ve tiroid fonksiyon testlerinde anlamlı farklılık izlenmedi (p>0.05). Katılımcıların 10 yıllık çalışma yıllarına 4 grup halinde karşılaştırmalarında 1-10 yıl arası çalışan grupta MPV1, 2 değerleri anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p = 0.029, p = 0.007). Buna ek olarak, çalışma yılları arttıkça total kolesterol1,2 LDL1,2 ve trigliserid 1,2 düzeylerinde anlamlı derecede yükseliş olduğu gözlendi (p<0.05). Tartışma ve Sonuçlar: Kronik iyonizan radyasyon, hücrelerde direkt etki ya da radyoliz sonucu oluşan oksidatif stresin neden olduğu DNA, protein ve lipid hasarı oluşturmaktadır. Özellikle, hızlı üreyen hematolojik hücrelerde belirgin etki göstermektedir. Bu nedenle hemogram ve biyokimyasal parametrelerin düzenli ve detaylı periyodik takipleri sağlık problemlerinin erken teşhis ve tedavisi açısından önem taşıdığı kanaatindeyiz.
Özet (Çeviri)
Aim: Chronic ionizing radiation is known to have direct or indirect effects on hematological and biochemical parameters. In our study, we aimed to examine the changes in hematological and biochemical parameters in healthcare workers exposed to ionizing radiation through periodic measurements. Methods: Our study included 113 healthcare professionals, 68 women and 45 men. Participants were divided into two groups based on the arithmetic mean of their years of experience: ≤13 years and >13 years, using their last two screening tests performed at six-month intervals. In addition, all participants were divided into four groups based on their years of experience in 10-year periods. Furthermore, all parameters were compared in terms of years of experience, gender, and comorbidities. Mean corpuscular volume (MCV), mean platelet volume (MPV), red cell distribution width (RDW), red blood cell (RBC), hemoglobin (Hgb), hematocrit (Htc), liver function tests (AST, ALT, and GGT), kidney function tests (BUN, creatinine), lipid profile (LDL, HDL, total cholesterol, and triglycerides), and thyroid function test (TSH) levels, which may change due to radiation exposure were compared. Results: While no significant difference was observed in the comparison of complete blood count parameters between the two groups, a significant difference was found only in the MPV1 value (p=0.020). In Group 2, significant increases in LDL-cholesterol, total cholesterol, and triglyceride levels were detected as the study duration increased (p<0.05). In comparisons according to gender, Hgb, Hct, RBC, and RDW values were lower in women, and HDL levels were higher (p<0.05). Liver and kidney function tests were generally within normal limits, and only a weak positive correlation was observed between study duration and ALT and BUN. Apart from this, no significant differences were observed in liver, kidney, and thyroid function tests (p>0.05). In the comparison of the participants in 4 groups according to their 10 years of study, MPV1 and 2 values were found to be significantly higher in the group that worked for 1-10 years (p = 0.029, p = 0.007). In addition, a significant increase in total cholesterol1,2, LDL1,2 and triglyceride 1,2 levels was observed as the number of years of study increased (p<0.05). Conclusion: Chronic ionizing radiation causes DNA, protein, and lipid damage in cells through direct exposure or oxidative stress resulting from radiolysis. It has a particularly pronounced effect on rapidly multiplying hematological cells. Therefore, we believe that regular and detailed periodic monitoring of complete blood count and biochemical parameters is crucial for the early diagnosis and treatment of health problems.
Benzer Tezler
- Doğu Akdeniz bölgesinde radyodiagnostik laboratuvarları personelinde oksidatif/nitrozatif stres düzeylerinin belirlenmesi
Determination of oxidative / nitrosative stress levels in staffs of radiodiagnostic laboratories of Eastern Mediterranean region
MÜJDE AKŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
BiyokimyaKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiBiyomühendislik ve Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. ERGÜL BELGE KURUTAŞ
- Keratin içeren biyolojik örneklerin değişik tür ve enerjilerdeki radyasyon maruziyetinde dozimetre olarak kullanım potansiyellerinin araştırılması
Investigation of the potential use of biological samples containing keratin as a dosimeter in various types and energies radiation exposure
SEMRA TEPE ÇAM
Doktora
Türkçe
2011
BiyofizikGazi ÜniversitesiBiyofizik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NESRİN SEYHAN
PROF. DR. MUSTAFA KORKMAZ
- Ökse otu (Viscum album L.) ekstraktının karaciğer dokusunda iyonize radyasyon maruziyetinde radyoprotektif etkilerinin incelenmesi
Investigation of radioprotective effects of mistletoe (viscum album L.) extract on ionizing radiation exposure in liver tissue
HAKAN VATANSEV
- COVID-19 pandemi sürecinde erken evre meme kanseri hipofraksiyone radyoterapisinin klinik değerlendirmesi
Evaluation of hypofractionated radiotherapy for early stage breast cancer during the COVID-19 pandemic
ONURHAN ÇOLAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Radyasyon OnkolojisiSağlık Bilimleri ÜniversitesiRadyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET MURAT BEYZADEOĞLU
- Çocuk acil polikliniklerine karın ağrısıyla başvuran hastalarda tanısal amaçlı bilgisayarlı tomografi kullanımının değerlendirilmesi
Evaluation of the use of computered tomography for diagnostic purposes in patients admitting to pediatric emergency polyclinics with abdominal pain
ALİ ÖZGÜR YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT ELEVLİ
DR. BERKER OKAY