Geri Dön

Bitlis çiçek balının apiterapide kullanım potansiyelinin araştırılması

Investigation of the potential use of bitlis flower honey in apitherapy

  1. Tez No: 1003872
  2. Yazar: ŞAKİR SİLİ
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA OĞUR, DR. ÖĞR. ÜYESİ İLHAN SABANCILAR
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Gıda Mühendisliği, Food Engineering
  6. Anahtar Kelimeler: Antioksidan aktivite, Apiterapi, Bal, Biyoaktivite, Fenolik bileşikler, Flavonoidler, Antioxidant activity, Apitherapy, Honey, Bioactivity, Phenolic compounds, Flavonoids
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Bitlis Eren Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Gıda Güvenliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırma, Bitlis ilinin farklı lokasyonlarından elde edilen doğal ve ham çiçek balının apiterapötik potansiyelini ortaya çıkarmak için fizikokimyasal özelliklerini ve antioksidan kapasitesini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında; 8 farklı bölgeden (Nemrut Krater, Tatvan, Ahlat, Mutki, Merkez, Güroymak, Adilcevaz, Hizan) ve 2 farklı hasat yılına (2022 ve 2023) ait toplam 50 adet bal numunesi incelenmiştir. Araştırmanın ilk aşamasında fizikokimyasal analizler gerçekleştirilerek ilgili bulgular TGK Bal Tebliği ve TSE Bal Standardı kriterlerine göre değerlendirilmiştir. İkinci aşamada, bal numuneleri temel kalite göstergesi olarak kabul edilen prolin miktarlarına göre sıralandıktan sonra her bölge ve her yılı temsil eden en yüksek prolin miktarına sahip numuneler ile antioksidian aktivite analizleri yürütülmüştür. İstatistiksel değerlendirmeler SPSS (versiyon 25.0) ve R (versiyon 4.5.1) programları kullanılarak değişken türüne, normallik dağılımı ve varyans homojenliği durumuna uygun analiz yöntemleri seçilerek gerçekleştirilmiştir. Fizikokimyasal analiz sonuçlarına göre Bitlis doğal ve ham çiçek ballarının tebliğ ve standartta belirtilen kriterlere genel olarak uygun olduğu ve kaliteli olarak nitelendirilebileceği belirlenmiştir. En yüksek prolin miktarına sahip numunede (2022/4) en yüksek TPC ve TFC miktarı tespit edilmiş, ancak prolin miktarı ile antioksidan aktivite parametreleri arasında korelasyon saptanmamıştır (p>0,05). TPC miktarı ile DPPH aktivitesi (r=0,947), CUPRAC aktivitesi (r=0,795) ve TFC miktarı (r=0,734) arasında pozitif yönlü ve yüksek düzeyde korelasyon olduğu bulunmuştur (p<0,01). L* değeri ile DPPH aktivitesi (rho=-0,666), TPC miktarı (rho=-0,727) ve TFC miktarı (rho=-0,748) arasında negatif yönlü ve yüksek düzeyde korelasyon olduğu belirlenmiştir (p<0,01). a* değeri ile DPPH aktivitesi (rho=0,745), CUPRAC aktivitesi (rho=0,672), TPC miktarı (rho=0,899) ve TFC miktarı (rho=0,763) arasında pozitif yönlü ve yüksek düzeyde korelasyon saptanmıştır (p<0,01). Yürütülen tez çalışmasıyla Bitlis çiçek balının katma değerinin artırılması için kontrollü ve standardize üretimin gerçekleştirilmesi gerektiği, fizikokimyasal kalite parametreleri açısından standartlara uygun, kaliteli karakteristikler sergilediği ve antioksidan aktivite profili açısından apiterapötik potansiyelinin önemli olduğu saptanmıştır.

Özet (Çeviri)

This research was conducted to determine the physicochemical properties and antioxidant capacity of natural and raw flower honey obtained from different locations in Bitlis province in order to reveal its apitherapeutic potential. Within the scope of the study, a total of 50 honey samples were investigated from 8 different regions (Nemrut Crater, Tatvan, Ahlat, Mutki, Merkez, Güroymak, Adilcevaz, Hizan) and 2 different harvest years (2022 and 2023). In the first stage of the research, physicochemical analyses were carried out, and the relevant findings were evaluated according to the criteria of the Turkish Food Codex Honey Regulation and the Turkish Standards Institution Honey Standard. In the second stage, after the honey samples were ranked according to their proline amounts, which are considered a basic quality indicator, antioxidant activity analyses were carried out with the samples that had the highest proline amounts representing each region and each year. Statistical evaluations were performed using SPSS (version 25.0) and R (version 4.5.1) programs, selecting the appropriate analysis methods according to the type of variable and the normality distribution and homogeneity of variance conditions. According to the physicochemical analysis results, Bitlis natural and raw flower honeys generally comply with the criteria specified in the communiqué and standard and can be classified as high quality. The highest TPC and TFC amounts were detected in the sample with the highest proline amount (2022/4), however, no correlation was observed between proline amount and antioxidant activity parameters (p>0.05). A positive and high-level correlation was found between TPC amount and DPPH activity (r=0.947), CUPRAC activity (r=0.795), and TFC amount (r=0.734) (p<0.01). A negative and high-level correlation was found between the L* value and DPPH activity (rho=-0.666), TPC amount (rho=-0.727), and TFC amount (rho=-0.748) (p<0.01). A positive and high-level correlation was found between the a* value and DPPH activity (rho=0.745), CUPRAC activity (rho=0.672), TPC amount (rho=0.899), and TFC amount (rho=0.763) (p<0.01). Conducted thesis study revealed that controlled and standardized production is necessary to increase the added value of Bitlis flower honey, that it exhibits high-quality characteristics in accordance with standards in terms of physicochemical quality parameters, and that its apitherapeutic potential is significant in terms of its antioxidant activity profile.

Benzer Tezler

  1. Türkiye'nin doğu anadolu bölgesi'ndeki bazı illerden toplanan bal örneklerinde metal düzeylerinin belirlenmesi

    Determination of the metal contents in honey samples, collected from some of the cities of east-anatolian region in turkey

    METİN GÜLEÇ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2007

    Veteriner HekimliğiAnkara Üniversitesi

    Farmakoloji ve Toksikoloji Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. ENDER YARSAN

  2. Çiçek ve salgı ballarında polisiklik aromatik hidrokarbon (PAH), pestisit ve antibiyotik kalıntılarının GC/MS ve LC/MS/MS ile belirlenmesi

    Determination of polycyclic aromatic hydrocarbon (PAH), pesticide and antibiotic residues in flower and honeydew honey by GC/MS and LC/MS/MS

    İSRA TOPTANCI

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    Gıda MühendisliğiAnkara Üniversitesi

    Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİ BAYRAK

  3. Bitlis katı atık tesisi çevresindeki bazı hiperakümülatör bitkilerin ağır metal içeriklerinin belirlenmesi

    Determination of heavy metal contents of some hyperakumulator plants around bitlis solid waste landfill

    NURFEŞAN AVCİL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Çevre MühendisliğiBitlis Eren Üniversitesi

    Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ŞÜKRÜ HAYTA

  4. Bitlis yöresinde yayılış gösteren daphne mucronata R. bitkisinin yağ asidi kompozisyonu ve antioksidan kapasitesinin belirlenmesi

    Determination of fatty acid composition and antioxidant capacity of daphne mucronata R. plant distributed in bitlis region

    FATİH KIZILKAYA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    BiyolojiBitlis Eren Üniversitesi

    Biyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. OĞUZ AYHAN KİREÇCİ

  5. Hizan (bitlis) yöresinde yetiştirilen üzüm çeşitlerinin ampelografik özelliklerinin belirlenmesi

    A study on determination of ampelographic characters of grape varieties grown in Hizan (Bitlis) province

    MÜRVET SADAY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    BotanikYüzüncü Yıl Üniversitesi

    Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ADNAN DOĞAN