Okul yöneticilerinin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı almış öğrencilere ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Examining school administrators' views on students diagnosed with attention deficit and hyperactivity disorder
- Tez No: 1003975
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA POLAT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, okul yöneticilerinin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tanısı almış öğrencilerin okul ortamında karşılaştıkları sorunlara ilişkin deneyim ve görüşlerini incelemektir. Araştırmada, DEHB tanılı öğrencilerin akademik, sosyal ve duygusal alanlarda yaşadıkları sorunların okul yöneticileri tarafından nasıl algılandığı, okul yöneticilerinin bu bağlamda geliştirilmiş eğitim politikaları ve destek sistemlerini nasıl değerlendirdikleri, DEHB tanılı öğrencilerin yaşadıkları sorunların çözümü için hangi stratejileri geliştirdikleri ve bu öğrencilere destek sunmak için ihtiyaç duydukları bilgi ve becerilere dair öz yeterlik algıları ile okul yöneticilerinin DEHB ile ilgili hizmet içi eğitim faaliyetlerinden beklentilerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma temel nitel araştırma deseninde kurgulanmıştır. Araştırmanın verileri, 2024–2025 eğitim öğretim yılında Karabük il merkezi ve ilçelerinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda görev yapan okul yöneticilerinden, ölçüt örnekleme tekniği doğrultusunda belirlenen 20 okul yöneticisiyle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler, içerik analizi tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, katılımcıların DEHB tanılı bireylerin çok çeşitli zorluklar yaşadıklarını gözlemlediklerini göstermektedir. Buna göre, DEHB'li bireylerin özellikle dikkat, dikkati sürdürmek, odaklanmak ve bir görevi tamamlamak konusunda zorluk yaşadıkları, sosyal alanda iletişim ile akranlarıyla arkadaşlık konusunda güçlük çektikleri ve akranları tarafından dışlanabildiklerini göstermektedir. Araştırmadan elde edilen bir diğer bulgu ise okul yöneticilerinin DEHB'li öğrencilerin konusunda öz yeterliklerinin düşük olduğu yönündedir. Ayrıca, okul yöneticileri DEHB ile ilgili politikaları takip etmediklerini, mevzuatı uyguladıklarını ve DEHB tanılı bireyler için sağlanan kaynaklar ve destek sistemlerinin de uygulama kısmında yetersiz oldukları ve DEHB tanılı öğrencilerin eğitim sürecinde karşılaştıkları zorluklarla mücadele edebilme bağlamında nitelikli hizmet içi eğitim faaliyetlerine ihtiyaç duydukları bulgusuna erişilmiştir. Bu yönüyle araştırma, okul yöneticilerinin DEHB'ye ilişkin desteklenmesinin kritik bir gereklilik olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine school administrators' experiences and views regarding the challenges faced by students diagnosed with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) in the school environment. Accordingly, the study aims to explore how school administrators perceive the academic, social, and emotional difficulties experienced by students with ADHD; how they evaluate existing educational policies and support systems developed for this context; which strategies they adopt to address these difficulties; their self-efficacy perceptions regarding the knowledge and skills needed to support students with ADHD; and their expectations from in-service training activities related to ADHD. This research was designed within the framework of a basic qualitative research design. The data were collected through semi-structured interviews conducted with 20 school administrators working in public schools affiliated with the Ministry of National Education in the central district and surrounding districts of Karabük during the 2024–2025 academic year, selected using criterion sampling. The data obtained were analyzed using content analysis. The findings indicate that participants observed a wide range of difficulties experienced by students with ADHD. Specifically, students with ADHD were reported to struggle particularly with attention, sustaining focus, maintaining concentration, and completing tasks. In addition, they were found to experience difficulties in social communication and peer relationships and, in some cases, to be subject to peer exclusion. Another key finding reveals that school administrators reported low levels of self-efficacy regarding students with ADHD. Furthermore, the results show that school administrators do not actively follow ADHD-related policies but primarily implement existing regulations; that the resources and support systems provided for students with ADHD are insufficient in practice; and that administrators need qualified in-service training to effectively address the challenges encountered by students with ADHD throughout the educational process. In this regard, the study highlights the critical need to strengthen support for school administrators in relation to ADHD.
Benzer Tezler
- Okul yöneticilerinin ilköğretimdeki önleyici hizmet programlarına bakış açısının değerlendirilmesi
The assessment of school managers' perspectives about proactive service programmes at primary schools
HÜSEYİN SULTANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GANİME AYDIN
- Kamu ilkokul, ortaokul ve lise yöneticilerinin e-okul sistemine yönelik görüşleri
Opinions of public primary middle and high school administrators regarding the e-school system
ARZU CAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İNAYET AYDIN
- Etkili okul geliştirmeye ilişkin eğitim yöneticilerinin görüşleri: Bir durum çalışması
The headmasters' ideas about effective school development: A search of a situaution
ÖZLEM GÜNGÖREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜLEYMAN KARATAŞ
- Ortaöğretim kurumları yöneticilerinin okul sağlığı hizmetleri uygulamalarının eğitim sürecine yansımalarına ilişkin görüşleri: Tokat ili örneği
The opinions of secondary school administrators on the reflections of school health services practices on the education process: The case of Tokat province
ASUMAN BELKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLAY ASLAN
- Okul psikolojik danışmanlarının okul yöneticisi, öğretmen ve velilerle karşılıklı beklenti ve sorunları
Expectations and problems of school psychological advisorswith school administrator, teacher and parents
ÖZGE KURNAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAmasya ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDOĞAN BOZKURT