Seçici yeme eğitiminin ebeveynlerin seçici yeme isteği ve çocuklardaki besin reddi üzerine etkisi
The impact of selective eating education on parental selective feedi̇ng practi̇ces and chi̇ldren's food refusal behavi̇ors
- Tez No: 1004255
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA TAYHAN KARTAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma annelere yönelik seçici yeme eğitiminin okul öncesi dönem çocuklarında görülen besin reddi, annelerdeki besin seçiciliği ve ebeveyn beslenme uygulamaları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışma, İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı bir resmi okul öncesi eğitim kurumunda gerçekleştirilmiştir. Araştırma, 3–6 yaş arası 202 çocuk ve anneleri ile yürütülmüş; katılımcılar rastgele olarak eğitim (n=101) ve kontrol (n=101) gruplarına ayrılmıştır. Verilerin toplanmasında“Sosyodemografik Bilgi Formu”, ''Beslenme Alışkanlıklarına İlişkin Bilgi Formu''“Yetişkin Seçici Yeme Davranış Ölçeği”(YSYÖ) ve“Çocuk Besin Reddi Ölçeği”(ÇBRÖ) kullanılmıştır. Eğitim grubuna ön test uygulamasının ardından haftada bir, 4 hafta boyunca, 30-45 dakikalık, toplamda 4 oturum şeklinde besin seçiciliği ve besin reddi ile ilgili eğitim verilmiştir. Kontrol grubuna herhangi bir eğitim veya bilgilendirme yapılmamıştır. Her iki gruba da eğitim öncesinde ve eğitim sonrasında veri toplama araçları uygulanmıştır. Bu çalışma annelere yapılan seçici yeme eğitiminin çocuk besin reddi üzerinde anlamlı bir azalma sağladığını (F=49,889; p<0,001; η²=0,200) ve yetişkin seçici yeme davranışını da azalttığını göstermiştir (F=18,613, p<0,001, η2=0,085). Ayrıca YSYÖ skoru arttıkça ÇBRÖ skoru da artmaktadır ( =0,313; F=9,379; p=0,003). Eğitim grubunda zorla yedirme ve ödül-ceza gibi baskıcı beslenme uygulamalarında anlamlı azalma, çocuğu kendi haline bırakma yaklaşımında ise belirgin artış gözlenmiştir (p<0,001). Ayrıca bazı beslenme uygulamalarının (ödül-ceza, zorla yedirme) çocuk besin reddini arttırabileceği saptanmıştır. Sonuç olarak bu bulgular, annelere yönelik seçici yeme eğitiminin hem annelerin seçici yeme davranışlarını ve çocuk besleme uygulamalarını hem de okul öncesi dönem çocuklarında besin reddini azaltmada etkili olduğu; ebeveynlere yönelik yapılandırılmış seçici yeme eğitimlerinin okul öncesi dönemde besin reddinin önlenmesinde etkili bir müdahale stratejisi olabileceğini ve sağlıklı beslenme davranışlarının kazandırılmasında ebeveyn odaklı yaklaşımların önemini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the relationship between a selective eating education program for mothers and food refusal in preschool children, maternal picky eating behaviors, and parental feeding practices. The study was carried out in a public preschool institution affiliated with the Istanbul Provincial Directorate of National Education. The research included 202 children aged 3–6 years and their mothers; participants were randomly assigned to either the intervention group (n=101) or the control group (n=101). Data were collected using the Sociodemographic Information Form, the Nutrition Habits Information Form, the Adult Picky Eating Behavior Scale, and the Child Food Refusal Scale. Following the pre-test assessment, the intervention group received education on picky eating and food refusal in four sessions, once a week for four weeks, each lasting 30–45 minutes. No education or informational intervention was provided to the control group. Data collection instruments were administered to both groups before and after the intervention. The results showed that the selective eating education provided to mothers led to a significant reduction in food refusal among children (F=49,889; p<0,001; η²=0,200) and also significantly decreased adult picky eating behaviors (F=18.613; p<0.001; η²=0.085). In addition, as scores on the Adult Picky Eating Scale increased, scores on the Child Food Refusal Scale also increased ( =0,313; F=9,379; p=0,003). In the intervention group, a significant decrease was observed in controlling feeding practices such as force-feeding and reward–punishment approaches, while a marked increase was found in the“letting the child eat independently”approach (p<0,001). Furthermore, certain feeding practices (reward–punishment and force-feeding) were found to increase child food refusal. In conclusion, these findings indicate that selective eating education for mothers is effective in reducing maternal picky eating behaviors, improving parental feeding practices, and decreasing food refusal in preschool children. Structured, parent-focused selective eating education programs may therefore represent an effective intervention strategy for preventing food refusal during the preschool period and highlight the importance of parent-centered approaches in promoting healthy eating behaviors.
Benzer Tezler
- Okul öncesi çocuklarda seçici yeme davranışının beslenme durumuna etkisi
The impact of picky eating behavior on the nutritional status of preschool children
ELİF BEGÜM YURTEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİNEM BAYRAM
- Okul öncesi dönem çocuklarda görülen beslenme/yeme bozukluğu ile maternal faktörlerin ilişkisinin değerlendirilmesi
Association of maternal factors with feeding/eating disorders in preschool children
SILA KUTLAR KAPICI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriAnkara ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİDEM BEHİCE ÖZTOP
- Profesyonel mücadele sporcularında yeme farkındalığı eğitim programının, sezgisel yeme davranışı ve beslenme durumu üzerine etkisi
The effect of a mindful eating education program on intuitive eating behavior and nutritional status in professional combat sports athletes
BERHA SAĞLAM AKYILDIZ
Doktora
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BERİL KÖSE
- Beslenme ve diyetetik öğrencileri ve mezun diyetisyenlerin ağırlık yönetimi konusundaki bilgi ve tutumlarının karşılaştırılması
Comparison of weight management knowledge and attitudes of nutrition and dietetics students and graduate dietitians
NAGİHAN ARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KAMİL SERKAN UZYOL
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞULE ARSLAN
- Yetişkin bireylerde sosyal medya kullanımının besin seçimi motivasyonları ve ortoreksiya nervoza eğilimi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of social media use on food choice motivations and the tendency of orthorexia nervosa in adults
ZEYNEP YOSUNKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikGazi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE YASSIBAŞ