Yetişkin bireylerde sosyal medya kullanımının besin seçimi motivasyonları ve ortoreksiya nervoza eğilimi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of social media use on food choice motivations and the tendency of orthorexia nervosa in adults
- Tez No: 964586
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMİNE YASSIBAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sosyal medyada beslenme ile ilgili konularda öneri ve görsel içerik paylaşımlarının gittikçe yaygınlaşması bireylerin besin seçimini ve yeme davranışını etkileyebilmektedir. Bu çalışmada yetişkin bireylerde sosyal medya kullanımının besin seçimi motivasyonları ve Ortoreksiya Nervoza (ON) eğilimi üzerine etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. Çalışmaya 18-65 yaş aralığında 237 erkek ve 419 kadın olmak üzere toplam 656 birey katılmıştır. Katılımcıların demografik özellikleri, sosyal medya kullanımları ve beslenme alışkanlıklarına ilişkin bilgiler çevrim içi anket formu ile sorgulanmıştır. Bireylerin sosyal medya kullanımı Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği- Yetişkin Formu ile değerlendirilmiş, besin seçimini etkileyen faktörleri saptamak amacıyla Besin Seçimi Testi, ON eğilimlerini değerlendirmek amacıyla ise Ortoreksiya Nervoza Envanteri (ONE) kullanılmıştır. Katılımcıların günde ortalama 3,0±1,56 saatlerini sosyal medya kullanarak geçirdiği saptanmıştır. Besin seçiminde en çok dikkat edilen üç faktör sırasıyla sağlık (16,0±5,09), duygu durum (15,3±5,05) ve ulaşılabilirliktir (14,1±3,77). Bireylerin sosyal medya bağımlılıkları arttıkça besin seçiminde duygu durum (β:0,094, p<0,001), ulaşılabilirlik (β:0,074, p<0,001), duyusal çekicilik (β:0,047, p<0,001), fiyat (β:0,028, p<0,001) ve aşinalık (β:0,033, p<0,001) alt faktörlerine verdikleri önemin arttığı saptanmıştır. Sosyal medya bağımlılığı puanı arttıkça ON eğiliminin de arttığı saptanmıştır (β:0,095, p:0,012). Ortoreksiya Nervoza eğilimi arttıkça bireylerin besin seçiminde sağlık (β:0,170, p<0,001), duygu durum (β:0,134, p<0,001), duyusal çekicilik (β:0,047, p<0,001), doğal içerik (β:0,103, p<0,001), vücut ağırlığı kontrolü (β:0,100, p<0,001), aşinalık (β:0,052, p<0,001) ve etik kaygılar (β:0,098, p<0,001) alt faktörlerine daha çok önem verdikleri, fiyat faktörünün ise ON eğilimi ile negatif ilişkili olduğu (β:-0,023, p<0,001) saptanmıştır. Çalışmanın sonuçları sosyal medyanın bireylerin besin seçimi ve ON eğilimi üzerinde etkisi olabileceğini göstermekte olup sosyal medyada paylaşılan beslenme ile ilgili içeriklerin denetlenmesinin ve bireylerin bu konuda bilinçlendirilmesinin önemli olduğu düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The increasing prevalence of sharing suggestions and visual content on nutrition-related issues on social media can affect individuals' food choices and eating behavior. This study aimed to evaluate the effect of social media use on food choice motivations and Orthorexia Nervosa (ON) tendency in adults. A total of 656 individuals, 237 men and 419 women between the ages of 18-65, participated in the study. Information about the participants' demographic characteristics, social media usage and nutritional habits were questioned with an online questionnaire. Individuals' social media use was evaluated with the Social Media Addiction Scale - Adult Form, the Food Choice Test was used to determine the factors affecting food choice, and the Orthorexia Nervosa Inventory (ONE) was used to evaluate ON tendencies. It was determined that the participants spent an average of 3.0±1.56 hours a day using social media. The three most important factors in food selection are health (16.0±5.09), mood (15.3±5.05) and convenience (14.1±3.77). It has been determined that as individuals' social media addiction increases, the importance they give to mood (β:0,094, p<0,001), convenience (β:0,074, p<0,001), sensory appeal (β:0,047, p<0,001), price (β:0,028, p<0,001) and familiarity (β:0,033, p<0,001) sub-factors in food selection increases. It was determined that as the social media addiction score increased, the ON tendency also increased (β:0.095, p:0.012). It has been determined that as the tendency to Orthorexia Nervosa increases, individuals attach more importance to the sub-factors of health (β:0,170, p<0,001), mood (β:0,134, p<0,001), sensory appeal (β:0,047, p<0,001), natural content (β:0,103, p<0,001), body weight control (β:0,100, p<0,001), familiarity (β:0,052, p<0,001) and ethical concerns (β:0,098, p<0,001) in food selection, and the price factor is negatively related (B:-0,023,p<0,001) to the ON tendency. The results of the study show that social media may have an impact on individuals' food choices and ON tendency, and it is thought that it is important to monitor the nutrition-related content shared on social media and raise individuals' awareness on this issue.
Benzer Tezler
- Ankara ilindeki üç ilköğretim okulu öğrencilerinin epilepsiye yaklaşımı ve hastalık hakkındaki bilgi düzeyleri
Knowledge of epilepsy and attitudes towards the condition among three elementary schools students in Ankara
İKBAL OK BOZKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE SERDAROĞLU
- Yetişkin bireylerde sosyal medya kullanımının sezgisel yeme ve besin tüketimi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between social media use, segmental eating and food consumption in adult individuals
İREM HATİCE ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikÜsküdar ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. TUĞÇE AYTULU
- Yetişkin bireylerde sosyal medya kullanımı, mutluluk düzeyi ve duygusal iştah arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between social media use, happiness level and emotional eating in adults
SENA ERTURAN TÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YAHYA ÖZDOĞAN
- Sosyal medyadaki beslenme ile ilgili haber ve paylaşımların yetişkin bireylerin yeme tutum ve davranışlarına etkisi
The effect of the news and the contents about nutrition on social media on adults' eating attitudes and behaviors
SİMGE SİPAHİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Bilgi ÜniversitesiDR. ÖĞR. ÜYESİ BİRSEN DEMİREL
- Çalışan bireylerde sosyal medya kullanımının paketlenmiş gıda tüketimine, irrasyonel besin inançlarına ve sağlıklı beslenmeye etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of social media use on packaged food consumption, irrational food beliefs and healthy nutrition in working individuals
NURBANU KARAKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHTAP AKÇİL OK