Türkçe konuşan yetişkinlerde akustik nefeslilik indeksi (Acoustic Breathiness İndex-ABİ)'nin geçerlik ve güvenirliğinin araştırılması
Examination of the validity and reliability of the Acoustic Breathiness Index (ABI) in Turkish-speaking adults
- Tez No: 1004338
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYŞEN KÖSE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kulak Burun ve Boğaz, Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ses kalitesinin temel bileşenlerinden biri nefesliliktir. Akustik Nefeslilik İndeksi (ABI), nefesliliğin çok parametreli akustik göstergelerini tek bir bileşik skor altında toplayan bir indekstir; ancak Türkçe için geçerlik ve güvenirliği üzerine bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkçe konuşan yetişkinlerde ABI'nin geçerlik ve güvenirlik değerlendirmesi yapmaktır. Çalışmaya disfonisi olan 160 birey ve bu bireylerle yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş normofonik sese sahip 160 birey dahil edilmiştir. Katılımcılardan uzatılmış ünlü fonasyonu ve Pinokyo metni kaydı alınmıştır. Akustik analizler için; KayPENTAX Computerized Speech Lab, Audacity, Praat programları kullanılmıştır. Üç deneyimli dil ve konuşma terapisti, GRBAS ölçeğinin B (nefeslilik) parametresini kullanarak her ses kaydını 0–3 arasında derecelendirmiş; değerlendiriciler arası ve değerlendirici içi güvenirlik için ağırlıklı kappa katsayısı hesaplanmıştır. Öz değerlendirme aracı olarak Ses Handikap İndeksi-30 (SHİ-30) kullanılmıştır. Çalışma ve kontrol grupları karşılaştırıldığında; Smoothed Cepstral Peak Prominence (CPPs), Glottal-to-noise-excitation (GNEmax) ve Hfno değerleri kontrol grubunda anlamlı düzeyde yüksek; jitter, shimmer, H1–H2, Period Standard Deviation (PSD) ve ABI değerleri ise ses bozukluğu olan grupta anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0,001). ABI ile SHİ-30 toplam puanı ve alt ölçekleri arasında orta düzeyde pozitif korelasyonlar (r≈0,47–0,59) elde edilmiştir. GRBAS-B skoru ile akustik parametrelerin ilişkisi incelendiğinde, CPPs ve ABI'nın nefeslilikle sırasıyla güçlü negatif ve güçlü pozitif korelasyon gösterdiği (CPPs için r≈-0,80; ABI için r≈0,83) belirlenmiş1r. Receiver operating characteristic (ROC) analizi, ABI ve CPPs parametresinin çalışma ve kontrol gruplarını ayırt etmede olağanüstü tanısal güce sahip olduğunu göstermiştir (AUC≥0,90). Türkçe konuşan yetişkinlerde nefesli ve nefesli olmayan sesleri ayırt etmek için ABI 3,60 kesme puanı, yüksek duyarlılık ve özgüllük ile birlikte güçlü olasılık oranları sağlamış ve nefeslilik varlığını doğrulamada klinik açıdan anlamlı bir eşik olarak belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Breathiness is a fundamental component of voice quality. The Acoustic Breathiness Index (ABI) is a multiparametric acoustic index that integrates several acoustic correlates of breathiness into a single composite score; however, evidence on its validity and reliability in Turkish is currently lacking. This study aimed to evaluate the validity and reliability of ABI in Turkish-speaking adults. The sample comprised 160 individuals with dysphonia and 160 age- and sex-matched normophonic controls. Sustained vowel phonation and recordings of the Pinocchio passage were obtained from all participants. Acoustic analyses were conducted using Praat. Three experienced speech-language therapists rated each voice sample on a scale from 0 to 3 based on how breathy the voice sounded, and they calculated reliability scores to see how consistent their ratings were. The Voice Handicap Index-30 (VHI-30) was used as the self-report outcome measure. Compared with the control group, the dysphonic group exhibited significantly higher jitter, shimmer, H1–H2, Period Standard Deviation (PSD), and ABI values, whereas Smoothed Cepstral Peak Prominence (CPPs), Glottal-to-noise-excitation (GNEmax), and Hfno were significantly higher in the control group (p<0,001). ABI showed moderate positive correlations with the VHI-30 total score and subscales (r≈0,47– 0,59). In relation to perceptual breathiness (GRBAS-B), CPPs and ABI demonstrated strong negative and strong positive correlations, respectively (CPPs: r≈−0,80; ABI: r ≈ 0,83). Receiver operating characteristic (ROC) analyses indicated that ABI and CPPs had outstanding diagnostic accuracy in discriminating dysphonic from normophonic voices (AUC ≥ 0.90). For Turkish-speaking adults, an ABI cutoff value of 3,60 provided high sensitivity and specificity along with strong likelihood ratios, supporting its clinical utility as a meaningful threshold for confirming the presence of breathiness.
Benzer Tezler
- Türkçe konuşan yetişkin postlingual koklear implant kullanıcılarında ses ve konuşma özelliklerinin incelenmesi
Investigation of speech and voice characteristics in Turkish-speaking post-lingual cochlear implant users
MERVE YURTTUTAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Dilbilimİstanbul Atlas ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİM ÜNSAL
- Türkçe konuşan normofonik sese sahip yetişkinlerde praat yazılımı kullanılarak sesin normatif akustik değerlerinin belirlenmesi
Determination of normative acoustic values of the voice using praat software in Turkish speaking adults with normophonic voice
BURCU SARIGÜZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Kulak Burun ve BoğazKapadokya ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE YEŞİLLİ PUZELLA
- Türkçe konuşan yetişkinlerde kepstral spektral disfoni indeksinin (cepstral spectral ındex of dysphonia (CSID)) geçerliğinin araştırılması
Investigation of the validity of the cepstral spectral index of dysphonia (CSID) in Turkish-speaking ADULTS
ÖNAL İNCEBAY
Doktora
Türkçe
2022
Kulak Burun ve BoğazHacettepe ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEN KÖSE
- Anadili Türkçe olan kekeme yetişkinlerin akıcı konuşmalarındaki formant geçişi özelliklerinin akustik analizle belirlenmesi
Determination of formant transition characteristics in fluent speech of native Turkish speakers who stutter by acoustic analysis
HAKAN KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Nörolojiİstinye ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM ÖGE DAŞDÖĞEN
- Türkçe konuşan sağlıklı yetişkin popülasyonda sesin akustik ve aerodinamik özellikleri norm çalışması
The normative study of acoustic and aerodynamic characteristics of voice among healty adult Turkish speakers
AYŞEGÜL ŞEN
Doktora
Türkçe
2017
Sağlık EğitimiAnadolu ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜLENT TOĞRAM