Genç yetişkinlerde mükemmeliyetçilik ve erteleme arasındaki ilişkide psikolojik esnekliğin aracı rolü
The mediating role of psychological flexibility in the relationship between perfectionism and procrastination among young adults
- Tez No: 1004373
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUHAMMET Ü. ÖZTABAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Genç yetişkinlik, Mükemmeliyetçilik, Erteleme, Psikolojik esneklik, Kaçınma, Young adults, Perfectionism, Procrastination, Psychological flexibility, Avoidance
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
GENÇ YETİŞKİNLERDE MÜKEMMELİYETÇİLİK VE ERTELEME ARASINDAKİ İLİŞKİDE PSİKOLOJİK ESNEKLİĞİN ARACI ROLÜ Bu araştırmanın amacı, genç yetişkinlerde mükemmeliyetçilik ile erteleme davranışı arasındaki ilişkiyi psikolojik esneklik çerçevesinde ele alarak, psikolojik esnekliğin bu ilişkideki aracı rolünü incelemektir. Araştırmanın değişkenleri mükemmeliyetçilik, erteleme ve psikolojik esnekliktir. Bireylerin mükemmeliyetçilik, erteleme ve psikolojik esneklik düzeyleri; cinsiyet, yaş, romantik ilişki durumu, eğitim düzeyi, sosyoekonomik durum, ebeveyn tutumları ve günlük plan yapma sıklığı değişkenleri açısından ele alınmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 18–40 yaş aralığındaki 271 (195 kadın, 76 erkek) genç yetişkin oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Büyük Üçlü Mükemmeliyetçilik Ölçeği (BÜMÖ), Genel Erteleme Eğilimi Ölçeği (GEEÖ) ve Kişiselleştirilmiş Psikolojik Esneklik Ölçeği (KPEÖ) kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22 paket programı ile analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılım göstermesi doğrultusunda analizlerde t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve regresyon analizi kullanılmış; aracılık analizi PROCESS Hayes Model 4 temel alınarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulgularına katı mükemmeliyetçilik alt boyutu sosyoekonomik düzey, ebeveyn tutumları ve günlük plan yapma sıklığına göre; özeleştirel mükemmeliyetçilik alt boyutu cinsiyet, yaş, sosyoekonomik düzey ve ebeveyn tutumlarına göre; narsistik mükemmeliyetçilik alt boyutu ise sosyoekonomik düzey, ebeveyn tutumları ve günlük plan yapma sıklığına göre farklılık göstermektedir. Erteleme puanlarının yaş, romantik ilişki durumu, sosyoekonomik düzey, ebeveyn tutumları ve günlük plan yapma sıklığına göre farklılaştığı görülmüştür. Psikolojik esneklik toplam puanları cinsiyete göre; kaçınma alt boyutu yaş, eğitim durumu, sosyoekonomik düzey ve ebeveyn tutumlarına göre; kabul alt boyutu günlük plan yapma sıklığına göre; işlevsel kullanma alt boyutu ise cinsiyete göre farklılaşmaktadır. Aracılık analizi sonucunda, öz eleştirel mükemmeliyetçilik ve erteleme arasındaki ilişkide psikolojik esnekliğin kısmi aracı rolü olduğu belirlenmiştir. Bu bağlamda, genç yetişkinlerle yürütülen psikolojik danışma ve psikoterapi süreçlerinde psikolojik esnekliği artırmaya ve kaçınma davranışlarını azaltmaya yönelik müdahalelere odaklanılmasının erteleme davranışlarının azaltılmasında işlevsel olabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
THE MEDIATING ROLE OF PSYCHOLOGICAL FLEXIBILITY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN PERFECTIONISM AND PROCRASTINATION IN YOUNG ADULTS The aim of this study is to examine the relationship between perfectionism and procrastination in young adults within the framework of psychological flexibility, and to investigate the mediating role of psychological flexibility in this relationship. The variables of the study are perfectionism, procrastination, and psychological flexibility. Individuals' levels of perfectionism, procrastination, and psychological flexibility were examined in terms of gender, age, romantic relationship status, educational level, socioeconomic status, parental attitudes, and frequency of daily planning. The study sample consisted of 271 young adults aged between 18 and 40 (195 women, 76 men). Data were collected using the Personal Information Form, the Big Three Perfectionism Scale (BTPS), the General Procrastination Tendency Scale (GPTS), and the Personalized Psychological Flexibility Scale (PPFS). The obtained data were analyzed using the SPSS 22 statistical package program. Since the data showed a normal distribution, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation analysis, and regression analysis were employed. Mediation analysis was conducted based on PROCESS Hayes Model 4. Research findings indicate that the rigid perfectionism sub-dimension varies according to socioeconomic status, parental attitudes, and frequency of daily planning; the self-critical perfectionism sub-dimension varies according to gender, age, socioeconomic status, and parental attitudes; while the narcissistic perfectionism sub-dimension differed according to socioeconomic status, parental attitudes, and frequency of daily planning. Procrastination scores were found to differ according to age, romantic relationship status, socioeconomic status, parental attitudes, and frequency of daily planning. Psychological flexibility total scores differ according to gender; the avoidance sub-dimension differs according to age, educational status, socioeconomic status, and parental attitudes; the acceptance sub-dimension differs according to the frequency of daily planning; and the functional use sub-dimension differs according to gender. Mediation analysis revealed that psychological flexibility plays a partial mediating role in the relationship between self-critical perfectionism and procrastination. In this context, it is thought that focusing on interventions aimed at increasing psychological flexibility and reducing avoidance behaviours in psychological counselling and psychotherapy processes conducted with young adults may be functional in reducing procrastination behaviours.
Benzer Tezler
- Genç erişkinlerde mükemmeliyetçilik ile depresyon, anksiyete ve erteleme davranışı ilişkisi
The relationship between perfectionism with depression, anxiety and general procrastination behavior in young adults
CANSU AZAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Psikolojiİstanbul Okan ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU SEVİM
- Genç yetişkinlerde mükemmeliyetçilik ile romantik ilişki doyumu arasında duygusal zeka ve bilinçli farkındalığın aracılık rollerinin incelenmesi
An investigation of the mediating roles of emotional intelligence and mindful-awareness on the association between perfectionism and romantic relationship satisfaction in early adulthood
BEGÜM SATICI
Doktora
Türkçe
2018
PsikolojiYıldız Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ENGİN DENİZ
- Genç yetişkinlerde mükemmeliyetçilik ile depresif belirtiler arasındaki ilişkide kendini kabul ve bağlanma stillerinin düzenleyici rolü
The moderating role of self-acceptance and attachmentstyles in the relationship between perfectionism anddepressive symptoms among young adults
ZAHİDE MERVE GEVHER KATILMIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Psikolojiİstanbul Beykent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜLEYMAN KAHRAMAN
- Genç yetişkinlerde aşırı düşünme: Psikolojik esneklik ve mükemmeliyetçilik ile ilişkisinin incelenmesi
Overthinking in young adults: Examining its relationship with psychological flexibility and perfectionism
BETÜL BOSTANCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİM SARICAOĞLU
- Mükemmeliyetçilik özellikleri, sosyal ve duygusal yalnızlık düzeyi, iyi oluş hali ve öz-şefkatin genç yetişkinlerde incelenmesi
Perfectionism, social and emotional loneliness, well-being, and self-compassion in young adults
SENA SARIKAYAOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Kent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI BURÇAK TAŞÖREN