Prostat kanseri hastalarında osteoblastik metastaz ve enostozların PSMA PET/BT'nin kontrastsız bileşeni ile dansite özelliklerinin ve klinik parametrelerin değerlendirilmesi
Evaluation of density characteristics and clinical parameters of osteoblastic metastases and enostoses in prostate cancer patients using the non-contrast component of PSMA PET/CT
- Tez No: 1004419
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENES GÜL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Radyoloji ve Nükleer Tıp, Radiology and Nuclear Medicine
- Anahtar Kelimeler: Bilgisayarlı tomografi, Kemik dansitesi, Pozitron emisyon tomografi, Prostat neoplazmları, Computed tomography, Bone density, Positron-emission tomography, Prostatic neoplasms
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Radyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Prostat kanseri, osteoblastik metastaz yapma eğilimi nedeniyle radyolojik görüntülemede benign enostozlarla karışabilen sklerotik lezyonlara neden olmaktadır. Bu çalışmanın amacı; prostat kanseri tanılı hastalarda saptanan osteoblastik metastazlar ile enostozların ayrımında, Galyum-68 (68Ga) ile işaretli Prostat Spesifik Membran Antijeni (PSMA) ligandları kullanılarak yapılan Pozitron Emisyon Tomografisi / Bilgisayarlı Tomografi (PET/BT)'yi referans yöntem alarak, Bilgisayarlı Tomografi (BT) tabanlı dansite ölçümlerinin tanısal değerini araştırmaktır. Ayrıca rutin diagnostik BT ile 68Ga-PSMA PET/BT'nin atenüasyon düzeltme amacıyla kullanılan kontrastsız düşük doz BT bileşeni (AC-BT) arasındaki ölçüm farklılıklarını belirleyerek, modaliteye özgü tanısal eşik değerler tanımlanması hedeflenmiştir. Çalışmaya, prostat kanseri tanısı ile nükleer tıp kliniğinde 68Ga-PSMA PET/BT görüntülemesi yapılan hastalar retrospektif olarak dahil edilmiştir. 68Ga-PSMA tutulumu gösteren metastatik lezyonlar ve metabolik aktivite göstermeyen tipik enostozlar çalışma gruplarını oluşturmuştur. Lezyonların metabolik aktiviteleri (SUVmax) hacimsel ilgi alanı (VOI) kullanılarak; hem diagnostik BT hem de AC-BT üzerinden dansite (HU) ölçümleri ise iki boyutlu ilgi alanı (ROI) temelli yapılmıştır. Veriler Mann-Whitney U testi, Spearman korelasyon analizi ve Bland-Altman grafikleri ile değerlendirilmiş; tanısal eşik değerler ROC analizi ile belirlenmiştir. Çalışma popülasyonunda enostoz grubunun ortalama dansite değerleri, metastaz grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p < 0,001). ROC analizi sonucunda, benign-malign ayrımı için ideal eşik değerler; Diagnostik BT için 871,0 HU (Duyarlılık %96, Özgüllük %98) ve 68Ga-PSMA PET/BT AC-BT için 816,5 HU (Duyarlılık %100, Özgüllük %94) olarak belirlenmiştir. Bland-Altman analizi, AC-BT ölçümlerinin diagnostik BT'ye göre sistematik olarak daha düşük olduğunu (negatif sapma [bias]) göstermiştir. Sonuç olarak, prostat kanseri hastalarında saptanan sklerotik lezyonların karakterizasyonunda dansite ölçümü; yüksek tanısal doğruluğa sahip, tekrarlanabilir ve güvenilir bir yöntemdir. Çalışmamız, 68Ga-PSMA PET/BT eşliğinde elde edilen BT tabanlı dansite ölçümlerinin klinik pratikte ayırıcı tanıya anlamlı katkı sağlayabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Due to its tendency to form osteoblastic metastases, prostate cancer causes sclerotic lesions that can be confused with benign enostoses in radiological imaging. The aim of this study is to investigate the diagnostic value of Computed Tomography (CT)-based density measurements in the differentiation of osteoblastic metastases and enostoses detected in patients diagnosed with prostate cancer, taking Positron Emission Tomography / Computed Tomography (PET/CT) performed using Gallium 68 (68Ga)-labeled Prostate Specific Membrane Antigen (PSMA) ligands as the reference method. Additionally, it is aimed to define modality-specific diagnostic threshold values by determining the measurement differences between routine diagnostic CT and the non-contrast low-dose CT component (AC-CT) of 68Ga-PSMA PET/CT used for attenuation correction. Patients diagnosed with prostate cancer who underwent 68Ga-PSMA PET/CT imaging in the nuclear medicine clinic were retrospectively included in the study. Metastatic lesions showing 68Ga-PSMA uptake and typical enostoses showing no metabolic activity constituted the study groups. Metabolic activities of the lesions (SUVmax) were measured using volume of interest (VOI); whereas density (HU) measurements via both diagnostic CT and AC-CT were performed based on two dimensional region of interest (ROI). Data were evaluated using the Mann-Whitney U test, Spearman correlation analysis, and Bland-Altman plots; diagnostic threshold values were determined by ROC analysis. In the study population, the mean density values of the enostosis group were found to be statistically significantly higher than those of the metastasis group (p < 0,001). As a result of ROC analysis, the ideal threshold values for benign-malignant differentiation were determined as 871.0 HU for Diagnostic CT (Sensitivity 96%, Specificity 98%) and 816.5 HU for 68Ga-PSMA PET/CT AC-CT (Sensitivity 100%, Specificity 94%). Bland-Altman analysis showed that AC-CT measurements were systematically lower (negative bias) compared to diagnostic CT. In conclusion, density measurement is a method with high diagnostic accuracy, reproducibility, and reliability for the characterization of sclerotic lesions detected in prostate cancer patients. Our study demonstrates that CT-based density measurements obtained in conjunction with 68Ga-PSMA PET/CT can make a significant contribution to the differential diagnosis in clinical practice.
Benzer Tezler
- Kanser hastalarında kemik metastaz gelişim paterni ve iskelet ilişkili olayların değerlendirilmesi
Evaluation of bone metastasis development pattern and skeleton related events in cancer patients
ONUR TANGUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıSağlık Bakanlığıİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH İNCİ
- Ürolojik kanserlerde kemik alkalen fosfataz seviyesi ile kemik metastazı arasındakı ilişki
Xiii relationship between bone alkalen phosphatase level and bone metastasis in urological cancers
BAHRUZ KHALIGOV
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
ÜrolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiÜroloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHMUT GÖKHAN TOKTAŞ
- Kemik metastazı bulunan primer tümörlü hastaların dansitometrik ve metabolik analizi
Densitometric and metabolic analysis of patients with primary tumors and bone metastases
MESUT YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Radyoloji ve Nükleer TıpSivas Cumhuriyet ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İRFAN ATİK
- İskelet sistemi metastazlı hastalarda Tc-99m MİBİ tüm vücutr tarama sintigrafisinin klinik önemi ve Tc-99m MDP kemik sintigrafisi ile karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
EBRU TANI ACAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2004
Radyoloji ve Nükleer TıpEge ÜniversitesiNükleer Tıp Ana Bilim Dalı
PROF.DR. YUSUF DUMAN
- Maligniteli olgularda kemik metastazlarının kemik sintigrafisi ve pozitron emisyon tomografi/bilgisayarlı tomografi ile kantitatif ve görsel olarak karşılaştırılması
Patients with bone metastases malignancies bone scintigraphy and pet-ct in comparison with quantitative and visual
GÜRKAN GÜRAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
Radyoloji ve Nükleer TıpTrakya ÜniversitesiNükleer Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ SARIKAYA