7. sınıf öğrencilerinin daire grafiği konusundaki bilgi oluşturma süreçlerinin incelenmesi
An investigation of 7th grade students' knowledge construction processes of a circle graph
- Tez No: 1004481
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERHAN ULUSAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Matematik Eğitimi, RBC+C Modeli, Soyutlama, Daire Grafiği, Orantısal Akıl Yürütme, Matematiksel soyutlama, Veri analizi, Mathematics Education, RBC+C Model, Abstraction, Pie Chart, Proportional Reasoning, Mathematical abstraction, Data analysis
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı, farklı başarı düzeylerine sahip 7. sınıf öğrencilerinin daire grafiği konusundaki bilgi oluşturma süreçlerini RBC+C (Tanıma, Kullanma, Oluşturma ve Pekiştirme) soyutlama modeli çerçevesinde derinlemesine incelemektir. Veri analizi ve görselleştirme becerilerinin önem kazandığı günümüzde, öğrencilerin orantısal akıl yürütme gerektiren daire grafiği yapılarını nasıl soyutladıklarının anlaşılması bu bağlamda önemli görülmektedir. Materyal ve Yöntem: Nitel araştırma yaklaşımı benimsenen bu çalışma, çoklu durum çalışması deseninde yürütülmüştür. Araştırmanın katılımcılarını, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme ile belirlenen üçü yüksek, üçü orta başarı düzeyine sahip toplam altı 7. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Veriler, sesli düşünme protokolü ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış klinik görüşmeler ve araştırmacı tarafından geliştirilen sekiz soruluk açık uçlu görev seti aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde betimsel analiz, RBC+C epistemik eylem analizi ve refleksif tematik analiz yöntemleri entegre bir şekilde kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma sonucunda tüm öğrencilerin problemin temel yapısını ve bütün-parça ilişkisini Tanıma (R) eyleminde başarılı oldukları görülmüştür. Ancak Kullanma (B-w) eylemi başarı düzeyine göre farklılaşmış; yüksek başarı düzeyindeki öğrenciler esnek ve anlamlı stratejiler kullanırken, orta başarı düzeyindeki öğrenciler daha mekanik, işlemsel prosedürlere bağlı kalmıştır. Soyutlamanın gerçekleştiği Oluşturma (C) eyleminde, öğrencilerin birim-oran temelli dönüşüm yapıları kurmalarının belirleyici olduğu tespit edilmiştir. Yüksek başarı düzeyindeki öğrencilerin bu yapıları farklı bağlamlara transfer edebildikleri ve Pekiştirme (+C) sürecini gerçekleştirdikleri belirlenmiştir. Orta başarı düzeyindeki öğrencilerin ise çoğunlukla işlemsel düzeyde kaldıkları ve stratejiyi işlem sonunda açıklama davranışı sergiledikleri saptanmıştır. Sonuç: Sonuç olarak, daire grafiği öğreniminde işlemsel akıcılıktan ziyade, öğrencilerin dönüşüm yapısı kurabilme becerisinin soyutlamayı tetiklediği ortaya konmuştur. RBC+C modeli, öğrencilerin bilgi oluşturma süreçlerini görünür kılan güçlü bir analitik araç olarak bu alana özgün bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study is to deeply examine the knowledge construction processes of 7th-grade students with different achievement levels regarding pie charts within the framework of the RBC+C (Recognizing, Building-with, Constructing, and Consolidating) abstraction model. In today's world where data analysis and visualization skills are increasingly important, understanding how students abstract pie chart structures that require proportional reasoning is crucial. Materials and Methods: Adopting a qualitative research approach, this study was designed as a multiple case study. The participants consisted of six 7th-grade students—three high-achieving and three middle-achieving—selected through criterion sampling. Data were collected through semi-structured clinical interviews using think-aloud protocols and an eight-item open-ended task set developed by the researcher. Descriptive analysis, RBC+C epistemic action analysis, and reflexive thematic analysis were used integrally in analyzing the data. Results: The findings revealed that all students were successful in the Recognizing (R) action regarding the basic structure of the problem and the whole-part relationship. However, the Building-with (B-w) action varied by achievement level; high-achieving students used flexible and meaningful strategies, whereas middle-achieving students relied on mechanical, procedural approaches. In the Constructing (C) action, where abstraction emerges, establishing unit-rate–based transformation structures was identified as the key factor. High-achieving students were able to construct these structures, transfer them to new contexts, and achieve the Consolidating (+C) process. Middle-achieving students mostly remained at the procedural level and tended to explain the strategy after completing the operation. Conclusion: It was concluded that abstraction in learning pie charts is triggered not by procedural fluency but by the ability to construct transformation structures. The RBC+C model offers a powerful analytical tool that makes students' knowledge construction processes visible and contributes uniquely to this field.
Benzer Tezler
- 6.sınıf öğrencilerinin sabit süratli hareket konusu ile ilgili grafikleri çizme, okuma ve yorumlamada karşılaştıkları zorlukların belirlenmesi
Determining 6th grade students' difficulties in drawing, reading, and interpreting graphs about motion constant speed subject
YASEMİN ERYİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAADET DENİZ KORKMAZ
- 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin grafik becerilerinin incelenmesi: sütun, çizgi ve daire grafikleri
Investigation of 7th and 8th grade students' graphic skills: column, line and circle graphs
MERTCAN ESEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MatematikBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN GÜREL
- İlköğretim 6-8. sınıf matematik öğrencilerinin istatistik ve olasılık öğrenme alanında zorlandıkları kavram ve konuların belirlenmesi
Determining the concepts and subjects 6-8. grade maths students have difficulty in statistics and probability learning
ZÜBEYDE TUBA ÇAKMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimAbant İzzet Baysal Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SONER DURMUŞ
- Ortaokul öğrencilerinin fen derslerinde kullanılan grafikleri okuma becerileri ve grafiklere yönelik görüşleri
The skills of reading graphics used in science lessons and the visions of secondary school students towards graphics
FUAT POLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimCumhuriyet Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT BURSAL
- Geometer's sketchpad üzerine Türkiye'de yayımlanmış çalışmaların sistematik incelemesi
A systematic analysis of studies published in Turkey on geometer's sketchpad
SEVGİ İREM GÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MatematikErciyes ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERHAT AYDIN