Doğa yürüyüşü yapan ve sedanter geriatrik bireylerde fiziksel performans, yaşam kalitesi ve mental sağlık seviyelerinin karşılaştırılması
Comparison of physical performance, quality of life and mental health levels in hiking and sedentary geriatric individuals
- Tez No: 1004578
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK ŞAHİNOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon, Physiotherapy and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yaşlanma, fiziksel ve bilişsel işlevlerde azalmaya yol açarak yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilen doğal bir süreçtir. Bu süreçte çift görev gerektiren günlük aktivitelerin yerine getirilmesi zorlaşmaktadır. Düzenli fiziksel aktivitenin yaşlı bireylerde fiziksel performans, bilişsel işlevler ve çift görev performansını desteklediği; sedanter yaşam tarzının ise fiziksel ve mental sağlık üzerinde olumsuz etkilerle ilişkili olduğu bildirilmektedir. Doğa yürüyüşü, bir fiziksel aktivite olarak yaşlı bireylerde fiziksel, bilişsel ve mental sağlık üzerinde olumlu etkiler sağlayabilmektedir. Doğa ortamında yapılan yürüyüşler, değişken zemin ve çevresel uyaranlar sayesinde postüral kontrolü ve adaptif motor yanıtları destekleyerek çift görev performansını olumlu etkileyebilmektedir. Bu çalışma, doğa yürüyüşü yapan geriatrik bireylerin fiziksel performans, yaşam kalitesi ve mental sağlık düzeylerini belirlemek ve bu değişkenleri sedanter yaşam tarzını benimseyen geriatrik bireylerle karşılaştırmak amacıyla gerçekleştirildi. Çalışmaya yaşları 65–74 arasında değişen, düzenli doğa yürüyüşü yapan (n=29) ve sedanter (n=29) olmak üzere toplam 58 birey dahil edilmiştir. Fiziksel performans değerlendirmesinde İki Dakika Adım Testi ve Zamanlı Kalk Yürü Testi (ZKYT) kullanıldı; yaşam kalitesi WHOQOL-OLD ölçeği, mental sağlık düzeyi ise Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ile değerlendirildi. Gruplar arası karşılaştırmalarda, doğa yürüyüşü yapan bireylerin İki Dakika Adım Testi skorlarının sedanter bireylere kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptandı (p<0,05). ZKYT tek görev, motor görev, bilişsel görev ile motor ve bilişsel çift görev maliyetlerinde doğa yürüyüşü yapan grubun anlamlı düzeyde daha iyi performans gösterdiği saptandı (p<0,05). Yaşam kalitesi alt boyutlarından duyusal işlevler, sosyal katılım, ölüm ve ölmek, yakınlık ile WHOQOL-OLD toplam puanı doğa yürüyüşü yapan grupta daha yüksek bulunurken; depresyon puanları sedanter grupta anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0,05). Sonuç olarak, düzenli doğa yürüyüşü yapan yaşlı bireylerin fiziksel performans, çift görev becerileri, yaşam kalitesi ve mental sağlık düzeylerinin sedanter bireylere kıyasla daha iyi olduğu görülmektedir. Bu bulgular, fiziksel ve bilişsel süreçlerin birlikte ele alındığı egzersiz yaklaşımlarının yaşlı bireylerde bütüncül sağlığın korunması ve geliştirilmesinde önemli bir role sahip olabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Aging is a natural process that can lead to declines in physical and cognitive functions, negatively affecting quality of life. In this process, performing daily activities that require dual-tasking becomes increasingly difficult. Regular physical activity has been reported to support physical performance, cognitive functions, and dual-task performance in older adults, whereas a sedentary lifestyle is associated with negative effects on physical and mental health. Hiking, as a form of physical activity, can provide beneficial effects on physical, cognitive, and mental health in older adults. Hiking in natural environments, with variable terrain and environmental stimuli, promotes postural control and adaptive motor responses, thereby positively influencing dual-task performance. This study was conducted to determine the physical performance, quality of life, and mental health levels of older adults who regularly engage in hiking and to compare these variables with those of older adults with a sedentary lifestyle. A total of 58 participants aged 65–74 were included, comprising 29 regular hikers and 29 sedentary individuals. Physical performance was assessed using the Two-Minute Step Test and the Timed Up and Go Test (TUG); quality of life was measured with the WHOQOL-OLD, and mental health was evaluated using the Beck Depression Inventory (BDI). Comparisons between groups revealed that hikers had significantly higher Two-Minute Step Test scores than sedentary participants (p<0.05). Hikers also demonstrated significantly better performance in the TUG single-task, motor-task, cognitive-task, and combined motor-cognitive dual-task costs (p<0.05). Among quality of life subdomains, sensory functions, social participation, death and dying, intimacy, and the total WHOQOL-OLD scores were higher in the hiking group, while depression scores were significantly higher in the sedentary group (p<0.05). In conclusion, older adults who regularly participate in hiking exhibit better physical performance, dual-task abilities, quality of life, and mental health compared to sedentary individuals. These findings suggest that exercise approaches addressing both physical and cognitive processes may play an important role in maintaining and promoting holistic health in older adults.
Benzer Tezler
- Rekreatif bir etkinlik olarak doğa yürüyüşü yapan bireylerin doğa yürüyüşü yapma nedenleri ve elde ettikleri faydalar; Zonguldak örneği
Participant profile, motivation, and benefit analysis in recreational hiking: the case of Zonguldak province
MUSTAFA BACIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
SporZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TEVFİK CEM AKALIN
- Doğa yürüyüşü liderliği eğitimine katılan öğretmenlerin doğa yürüyüşü sporunun öğretim ortamlarında kullanımına yönelik görüşleri
Opinions of teachers participating in hiking leadership training on the use of hiking sport in educational environments
HAKAN DUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERSİN KARADEMİR
- Doğa kulüplerine üye rekreasyonel doğa yürüyüşçülerinin çevresel davranışlarının incelenmesi (Kahramanmaraş ili örneği)
Investigation of environmental behaviors of recreational hikers who are members of nature clubs (Kahramanmaraş province example)
MUHAMMET GÖMÜLÜTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SporKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELÇUK GENÇAY
- Doğa ve macera rekreasyonu etkinliklere katılan bireylerin serbest zaman doyum ve mutluluk düzeylerinin incelenmesi: Fethiye destinasyonu örneği
Analysis of leisure satisfaction and happiness levels of individuals participating in nature and adventure recreation: Sample of Fethiye destination
GÖKTUĞ YAZGEÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporManisa Celal Bayar ÜniversitesiRekreasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAMDİ ALPER GÜNGÖRMÜŞ
- Açık alan rekreasyonu, doğa sporları yapan bireylerin bu sporları yapma nedenleri: Antalya örneği
Outdoor recreation, reasons for individuals participation in nature-based sports whitin the province of Antalya
AYŞE KALKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
SporAkdeniz ÜniversitesiSpor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FAİK ARDAHAN