Uzaktan çalışma, öz-düzenlemeli öğrenme ve dijital bağımlılık arasındaki ilişki
The relationship between remote working, self-regulated learning, and digital addiction
- Tez No: 1004711
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET AKIN BULUT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Bireysel öğrenme metodu, Evde çalışma, Hibrit çalışma, Kendi kendine öğrenme, Teknolojik bağımlılık, Uzaktan çalışma, Home work, Hybrid work, Oneself learning, Technological dependence, Remote worker
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İbn Haldun Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Son yıllarda hızla yaygınlaşan uzaktan çalışma modeli, çalışanların iş süreçlerini, öğrenme stratejilerini ve dijital araçlarla etkileşim biçimlerini köklü biçimde dönüştürmüştür. Bu çalışmanın amacı, uzaktan çalışma bağlamında çalışanların özdüzenlemeli öğrenme becerileri, dijital araç kullanım pratikleri ve dijital bağımlılık belirtileri arasındaki ilişkileri nitel bir araştırma yöntemiyle incelemektir. Araştırmanın kuramsal çerçevesi, Zimmerman'ın öz-düzenlemeli öğrenme modeli, Deci ve Ryan'ın öz-belirleme kuramı ve güncel dijital bağımlılık literatürü üzerine temellendirilmiştir. Araştırma, uzaktan çalışma deneyimi bulunan yetişkin çalışanlarla gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmelere dayanmaktadır. Katılımcılara öğrenme hedefi belirleme, planlama, zaman yönetimi, motivasyon sürdürme, dikkat ve bilişsel kontrol, dijital araç kullanım biçimleri ve dijital yüklenme düzeyleri hakkında sorular yöneltilmiştir. Veriler, tematik analiz yoluyla çözümlenmiş ve çalışan deneyimlerini kapsayan bütüncül bir tematik yapı oluşturulmuştur. Bulgular, uzaktan çalışma sürecinde çalışanların önemli bir bölümünün öğrenme ve iş süreçlerini yapılandırmada öz-düzenleme becerilerini aktif biçimde kullandığını, ancak bu becerilerin yoğun dijitalleşmenin getirdiği dikkat dağınıklığı, bildirim yükü, ekran yorgunluğu ve çoklu görev baskısı nedeniyle zorlandığını göstermektedir. Katılımcıların çoğu, planlama ve zaman yönetimi için dijital takvimler, görev takip uygulamaları ve çevrimiçi iş birliği araçları kullandıklarını belirtmiştir. Bununla birlikte dijital araçlara sürekli erişilebilir olmanın kaygı, tükenmişlik ve kontrol kaybı hislerini artırdığı; bu durumun“dijital bağımlılık”benzeri davranış örüntülerine yol açtığı ifade edilmiştir. Araştırma ayrıca öz-düzenleme becerisi yüksek çalışanların dijital yüklenmeyi daha iyi yönettiğini, çalışma-özel yaşam sınırlarını daha net çizebildiğini ve dijital cihazları amaç odaklı kullanma konusunda daha başarılı olduğunu göstermektedir. Buna karşılık öz-düzenleme kapasitesi sınırlı çalışanlarda dijital dikkat dağınıklığı, sosyal medya ve telefon kullanımında kontrol güçlüğü ve performans düşüşü daha belirgin bulunmuştur. Sonuç olarak, bu çalışma uzaktan çalışma koşullarında dijital bağımlılık eğilimlerinin yalnızca teknoloji kullanım miktarına değil, bireyin öz-düzenleme kapasitesine, örgütsel düzenlemeye, motivasyonel yapısına ve çalışma ortamının niteliğine bağlı olarak şekillendiğini göstermektedir. Bulgular, uzaktan çalışanlar için öz-düzenleme becerilerini güçlendiren eğitim programlarının, dijital sağlığı destekleyen örgütsel politikaların ve sağlıklı dijital sınırların oluşturulmasının önemine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
The rapid expansion of remote work has transformed employees' work processes, learning strategies, and interactions with digital tools. This study examines the relationships between employees' self-regulated learning skills, digital tool use practices, and digital addiction symptoms within the context of remote work using a qualitative research design. The theoretical framework draws on Zimmerman's selfregulated learning model, Deci and Ryan's self-determination theory, and contemporary digital addiction literature. The study is based on semi-structured interviews conducted with adult employees who have remote work experience. Questions focused on goal setting, planning, time management, motivation maintenance, attention control, digital tool use patterns, and experiences of digital overload. Data were analyzed through thematic analysis, resulting in a comprehensive thematic structure reflecting employees' experiences. Findings indicate that many employees actively use self-regulation skills to organize their learning and work processes in remote settings. However, these skills are often challenged by digital distractions, notification overload, screen fatigue, and multitasking demands. Participants reported frequent use of digital calendars, task management applications, and online collaboration tools for planning and productivity. At the same time, constant connectivity increased feelings of anxiety, burnout, and loss of control, resembling digital addiction tendencies. Employees with stronger self-regulation skills were more effective in managing digital overload, establishing work–life boundaries, and using digital tools purposefully. In contrast, those with lower self-regulation capacity experienced greater digital distraction, difficulty controlling social media and smartphone use, and reduced performance. Overall, the findings suggest that digital addiction tendencies in remote work are shaped not only by technology use intensity but also by individual self-regulatory capacity and organizational context. The study highlights the importance of strengthening self-regulation skills and promoting digital well-being policies in remote work environments.
Benzer Tezler
- 2050 yılında sosyal bilgiler öğretmeni olmak: Bir Delphi çalışması
Becoming a social studies teacher in 2050: A Delphi study
TUĞÇE ZEHRA KIZILGÖL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAfyon Kocatepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KORAY KASAPOĞLU
- Hannafın & Peck modeli ile tasarlanan kurum içi iletişim dijital eğitim modülünün kurum çalışanlarının tutumlarına ve öz-düzenlemeli çevrimiçi öğrenme becerilerine etkisi
The effect of the internal communication training digital module designed with Hannafin & Peck model to employees' attitudes and self-regulated online learning skills
BÜŞRA BAŞLANTI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEZER KÖSE BİBER
- An evaluation of the EFL coursebook“English File-Intermediate”from the perspectives of students and instructors
Yabancı dil öğretiminde kullanılan 'English File Intermediate' ders kitabının öğrenci ve öğretim görevlileri açısından değerlendirilmesi
İLKNUR SAYDAM
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FERDANE DENKÇİ AKKAŞ
- Uzaktan eğitim ortamlarında dijital dürtmelerin kullanımı
The use of digital nudges in distance learning environments
ECENUR DEMİR
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADEM AKBIYIK
- Uzaktan eğitim öğrencilerinin bağlılık düzeylerinin akıllı telefon bağımlılıkları, öz-düzenleme ve öz-yeterlik becerileri ile ilişkisinin modellenmesi
Modelling the relationship of distance education students' engagements levels with their smartphone addiction, self-regulation and self-efficacy skills
MEMNÜNE KOKOÇ
Doktora
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜKSEL GÖKTAŞ