İkinci Dünya Savaşı sırasında Alman basınında Türkiye algısı
The perception of Turkey in the German press during World War II
- Tez No: 1004725
- Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN UZUN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Siyasal Bilimler, Tarih, Türk İnkılap Tarihi, Political Science, History, History of Turkish Revolution
- Anahtar Kelimeler: Alman basını, Denge politikası, Hegemonik savaş, Kimlik algısı, Türk imajı, Uluslararası strateji, Yabancı basın, German press, Balanced policy, Hegemonic war, Identity perception, Turkish image, International strategy, Foreign press
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Savaşın ve ölümün dünyaya gözlerini açtığı XX. yüzyılda yaşanan küresel çaptaki ilk büyük yıkımın adı Birinci Dünya Savaşı'ydı. İmparatorlukların çöküşü ve totaliter ideolojilerin yükselişiyle şekillenen bu süreçte, diplomasinin yerini mutlak güç mücadelesine bırakması, dünyayı kaçınılmaz bir son olan İkinci Dünya Savaşı'na götüren yolu döşemişti. İkinci Dünya Savaşı'nın insanlığa vadettiği karanlık ve yıkım ile Almanya'nın 'Yeni Düzen' ve 'Hayat Sahası' kurma ihtiraslarıyla birleştiğinde, kıta sadece orduların çarpıştığı değil, zihinlerin de işgal edildiği bir sahneye dönüşmüştü. Bu topyekûn mücadele atmosferinde, askeri stratejiler kadar toplumun belleğinde yaratılan imge ve algılar da önemli bir cephenin oluşumuna yol açmıştı. Tam da bu kaosun ortasında, Doğu ile Batı'nın kesişim noktasındaki hayati jeopolitik konumu ve savaş dışı kalma iradesiyle dönemin en kritik aktörlerinden biri olarak sahneye çıkan Türkiye Cumhuriyeti, savaşın seyrini değiştirme potansiyeline sahip bir 'denge unsuru' olarak öne çıkmıştı. Özellikle Almanya'nın Türkiye'ye karşı olan tutumu yüzyıllar boyunca Batı toplumlarının kollektif belleklerinde yer alan imgelerle birlikte korkuların ve mitlerin yeniden inşa edildiği çok katmanlı bir algı inşasına dönüşmüştür. Toplumların kolektif belleğinde iz bırakan yapı taşlarını yaratan araçlardan biri olan basının gözünden ele alınan bu araştırma; İkinci Dünya Savaşı yıllarında Almanya nezdinde inşa edilen Türkiye algısını sistematik bir biçimde analiz edip, elde edilen veriler ışığında bütüncül bir değerlendirme sunmayı hedeflemiştir. Türkiye'ye yönelik Alman basınında inşa edilen algıyı ve bu algının dönüşümünü inceleyen bu araştırmanın temel amacı ise Alman kamuoyundaki Türkiye algısının savaşın gölgesinde gelişen diplomatik manevralardan ziyade tarihsel imgelerle nasıl yeniden kurgulandığını ortaya koyabilmektir. Bu amaç doğrultusunda toplam yetmiş iki Alman gazetesinin, Alman Devlet Arşivleri ve üniversite veri tabanlarında tarandığı bu araştırmada, elde edilen veriler analiz edilmiştir. Yapılan bu kapsamlı analiz neticesinde ise dönemin kaotik ruhunu yansıtan gazete haber, manşet ve köşe yazıları üzerinden, İkinci Dünya Savaşı tarih yazımında Türkiye Algısı ele alınmış ve imge ve algı inşası boyutunda literatüre katkı sağlanmaya çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
The first large-scale global destruction of the 20th century, a period in which the world opened its eyes to war and death, was World War I. In this process, shaped by the collapse of empires and the rise of totalitarian ideologies, the replacement of diplomacy by an absolute struggle for power paved the way for the inevitable conclusion: World War II. When the darkness and devastation promised by World War II merged with Germany's ambitions to establish a 'New Order' and 'Lebensraum,' the continent was transformed into a stage where not only armies clashed but minds were also occupied. In this atmosphere of total struggle, the images and perceptions created in the collective memory of society led to the formation of a front as significant as military strategies. Right in the midst of this chaos, the Republic of Turkey emerged as one of the most critical actors of the period due to its vital geopolitical position at the crossroads of East and West and its will to remain non-belligerent, standing out as a 'balancing element' with the potential to alter the course of the war. In particular, Germany's attitude toward Turkey evolved into a multi-layered construction of perception, where fears and myths were rebuilt alongside images that had resided in the collective memories of Western societies for centuries. This research, conducted through the lens of the press, one of the tools that create the building blocks leaving traces in the collective memory of societies, aims to systematically analyze the perception of Turkey constructed by Germany during the World War II years and to present a holistic evaluation in light of the data obtained. The primary objective of this study, which examines the perception constructed in the German press toward Turkey and its transformation, is to reveal how the perception of Turkey in German public opinion was reconstructed through historical images rather than merely through diplomatic maneuvers developing under the shadow of war. To this end, a total of seventy-two German newspapers were scanned in the German Federal Archives and university databases, and the data obtained were analyzed. As a result of this comprehensive analysis, the perception of Turkey in the historiography of World War II has been addressed through newspaper reports, headlines, and columns reflecting the chaotic spirit of the period, thereby aiming to contribute to the literature in the dimension of image and perception construction.
Benzer Tezler
- İkinci Dünya Savaşı sırasında Türkiye üzerinden yapılan Yahudi göçleri (1939-1945)
Jewish migration through Turkey during WW II (1939-1945)
MEHMET ALİ DURAN
Doktora
Türkçe
2021
TarihAnkara ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TEMUÇİN FAİK ERTAN
- İkinci Dünya Savaşı'nda Almanya'nın Fransa'yı işgalinin Türk basınına yansıması
The reflections of French front in World War II to the Turkish press
TURGAY BAŞTUĞ
- Pravda ve İzvestiya gazetelerinde Türkiye ve Türklük imgesi (1939-1946)
Turkey and the Turki̇sh i̇magery i̇n Pravda and iİzvesti̇a newspapers (1939-1946)
FARİD HAJI HASANZADA
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Uluslararası İlişkilerEge ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENGİN BERBER
- Gerçek ve algı arasında II. Meşrutiyet'ten Cumhuriyet'e Halide Edip Adıvar (1908-1923)
Between reality and perception from Constitutional Monarchy to Repbulic, Halide Edip Adıvar (1908-1923)
ENGİN DENİZ